ABUZTUAK 31 (gurasotasuna)

Oporrak ez dira opor zure buruari plazer gustagarri bat ematen ez badiozu. Niretzat termak plazer bat dira, eta oporretan ez nagoenean ere erabiltzeko ohitura izan arren, atzo abuztuari agur esateko termetara joatea erabaki nuen.

Abuztua izanik eta ostirala jende asko espero nuen, baina nire sorpresarako nahiko lasai zegoen. Halere, ume dezente zegoela iruditu zitzaidan, eta hori da gaur hona ekarri nahi nuen gaia, gurasotasunarena alegia.

Animalia arrazionalak garen neurrian, guraso izatea gauza deliberatu bat beharko luke, seme-alabak ez baitira aspertzen zarenean albo batean utz ditzakezun trasteak, heldutasunera ailegatu bitartean zure ardurapean dauden izakiak baizik.

Guraso izatea ardura handiko ekintza da, ziurrenik oso zaila, baina behin erabakia hartuta zentzuz betetzekoa. Eta nik arduragabekeria handia dakusat hortik zehar, gero eta handiagoa.

Umeei beraien neurriko planak eskaini eta eman behar zaizkie, eta ez gure planetara egokitu. Eta hemen sartzen da termen gaia, zeren esango didazue zer egiten duen sei urteko ume batek terma batzuetan: ba gutxi. Hasteko, saunetan ezin dute sartu, arauek hala diote, eta erlaxatzeko tenperatura altuko pistina horiek ere ez dakit komeni zaizkien.
Ba han zeuden ez bat ez bi ume saunaren barruan. Kasu batean emakume batek atentzioa eman zion ama bati, eta hark umea ohituta zegoela erantzun. Eta horrela zenbat.
Jendea termetara lasai egotera joaten da, erlaxatzera. Kartel ugaritan isiltasuna eskatzen da, baina nola esango diozu ume bati bi orduz isilik egoteko? Umeak aquaparka behar du ez termak. Umeek umeen eremuetan egon behar dute ez helduenetan.

Umeei jendartean aritzeko arauak irakatsi behar zaizkie, eta neurriak eta mugak jarri, txikitatik. Umeek albokoa errespetatzen ikasi behar dute, ikusi behar dute euren askatasuna besteena mugatzen ez den bitartean irauten duela. Eta horren ardura gurasoek dute, ez eskolak, ez irakasleek.
Iruditzen zait umeen heziketaren gaia eskuetatik gero eta gehiago joaten ari zaigula, umeei nahi dutena egiten uzten diegula, eta konturatu garenerako berandu dela mugak jartzeko. Umeek txikitatik EZ entzuten ikasi behar dute. Nahi duten guztia ez dela posible ulertu behar dute, eta hori etxetik ikasia ekarri behar dute.

Eskoletan gero eta maizago ikusten ari gara nerabeen frustrazio-maila nulua dela, ez dute ezezkoa jasotzeko gaitasunik, ez dute pazientziarik, dena berehala behar dute, eurak nahi dutenean. Besteok beraien esanetara gaudela pentsatzen dute maiz, eta hori arazo bat da gizarterako.

Zorionez badira gurasoak gauzak aldatzeko ahaleginetan dabiltzana, baina nahikoa al da? Horrenbeste teknologiarekin, horrenbeste estimuluekin, zer mezu ari gara bidaltzen gure gazteei?

Amaitzeko, titulitisen aroan bizi garen honetan nik titulu berri bat proposatzen dut: guraso izatearena. Froga batzuk beharrezkoak beharko lukete pertsona batzuk guraso izateko prest dauden ala ez erabakitzeko. Ez al duzu uste?

Larunbata on!

 

 

ABUZTUAK 30 (urduritasuna)

 

Sentsazio arraro bat nire gorputzaz jabetzen ari da

urduri nago

sabelean tximeletak sentitzen hasi naiz

maiteminduta banengo bezala

 

Beldur naiz

gerta dakidanaren beldur

hegazkina galtzeko beldurra

hizkuntzarekin ez moldatzekoa

mendian ez erantzutekoa

kalean galtzekoa

blokeatzekoa

 

Eta era berean gaztetako ilusio hori

bizi-bizi dago nire barruan

etxetik lehen aldiz irtengo den

neskatxa baten antzera

mundua deskubritzera doana

jakinik mundu honetan

deskubritzeko gutxi dagoela

 

Urduri nago bai

akojonatuta

kikilduta

izututa

ABUZTUAK 29 (migratzaileak)

Zuei ez dakit, baina niri Afrikatik Europara datozen migratzaileen gaia izugarria iruditzen zait. Gaur entzun dut Hierro ugartera iaz heldu zen migratzaileen kopurua bertako biztanleen kopurua baino handiagoa dela. Eta aurtengo datuen arabera kopurua handitzen joango da.
Egia da munduko herrialde guztiak ez direla berdinak aberastasunari dagokionean, eta batzuetan bizimodua aurrera ateratzea zailagoa dela beste batzuetan baino. Hala ere, bizitza jokoan horrela jartzea soilik desesperaziotik egindako ekintza bat izan daiteke, eta horren errua geuk daukagu. Ez zuk eta ez nik zehazki, baizik eta gu bizi garen sistemak.

Duela gutxi Mauritanian egoteko aukera izan nuen. Mauritaniako lurraldearen ehuneko laurogei inguru basamortua da, beraz, lau milioi pasako biztanleria eremu txiki batean kontzentraturik bizi da, besteak beste Nuakchot hiriburuan. Arrantza dute euren baliabide natural inportanteenetako bat, baina hara sorpresa, arrantzaren parte handi bat atzerriko enpresek kudeatzen dute. Aberastasun hori esku atzerritarrera doa, eta jaki horiek ere bai.

Eta diot nik, nola ez dute ba alde egingo euren herrialdetik, daukaten apurra kentzen badiegu? Badakit irakurketa hori oso sinplista dela, eta bertako gobernuek ere badutela zer esana, baina Europaren jardunak ez du gehiegi laguntzen.

Hori gutxi ez eta gure herrialdeetara heltzen ez diegu uzten. Edo heltzen direnen kasuan jarrera xenofoboekin eta arrazistekin egiten dute topo. Baina errealitate bakarra zera da, Europako biztanleria zahartzen den neurrian eskulanaren beharra gero eta handiagoa dela, gazteak behar dira, langileak behar dira, eta bertan jaiotakoak ez badira, beste herrialdeetatik etorritakoak beharko dute, ezta?
Eta orduan, nola da posible geure jendartearen arazoak migratzaileei leporatzea? Nola da posible gutaz aprobetxatzera datozela esatea? Nola uler daiteke ultraeskuinak gora egitea Europa osoan, baldintza eskasetan bizi diren paperik gabeko pertsonak aitzakia bezala erabiliz? Mezuari buelta eman behar diogu, eta hori guztion ardura da.

Eskerrak boluntarioen lanari, migratzaile horiei harrera ahalik eta goxoena egiten saiatzen direlako. Halere, gure erakundeei politika berriak egitea eskatu behar diegu, kuotarik gabe, pertsonez ari garelako, eta mundua guztiona delako, batzuek muga batzuk ondo ezartzeaz arduratzen diren arren.

ABUZTUAK 28 (beste egun batean)

 

Noiz etorriko da aita

galdetu dio umeak amari

 

Beste egun batean

esan dio eztiki

 

Eta eguna argitzen duen aldiro

umearen galdera

gaur beste egun bat da?

 

Oraindik ez erantzuten dio amak

jakinik beste egun hori

ez dela inoiz helduko.

ABUZTUAK 27 (atzera kontaketa)

Udarako oporren amaiera heltzen ari da. Mundu guztia lanera hasteko garaia. Niretzat urduritzen hasteko unea, egun batzuk barru lehen abenturari ekitekoa. Azken prestaketak egiten hastekoa. Atzera kontaketa. Bertigoa.

Eta hemen kontatzeko gutxi gaurkoan, beraz besterik gabe, gau ona pasa!

ABUZTUAK 26 (colera)

Gaur colera eguna dute Erriberrin, ez dakit zenbat mende atzera, gaixotasun hura herrian sartu ez zela ospatzeko ama birjin bati emandako izena aitzakia.
Ni koleran sartzen naiz, alegia, sutu egiten naiz, sasikume gaixo batzuk egiten dutena ikusiz. Genero aldaketa egin zuen ertzainari buruz ari naiz, duela gutxi bere bikotea erasotu zuen horretaz, duela urte batzuk bere lanpostuan liskarrak izan zituen horretaz.

Eta galdera da: Nola da posible halako jendilajea gure segurtasunaren ardura izatea, eta kaletik armatua ibiltzea burutik ondo balego bezala? Ez al dizkiete, tarteka, azterketa psikologikoak egiten bere lana ondo bete ahalko dutela bermatzeko?
Irregulartasunen aurrean ez al dizkiete espedienteak irekitzen eta jarraipena egiten, jakinik eurak direla, teorian,  sistema ondo funtzionatzearen bermatzaile?

Lanpostu publiko guztietan, langileek euren betebeharrak ondo betetzen dituztela ziurtatzeko jarraipen bat egin beharko litzatekeelakoan nago, irregulartasunak eta gehiegikeriak ekiditeko asmotan, mundu honetan azkar usteko asko baitago. Eta armatuta dabiltzan pertsonen kasuan, horietaz gain, baita buruko azterketak ere. Ez al duzue uste?

Ni banoa colera ospatzera gehiago sutu aurretik.

ABUZTUAK 25 (ohiturak)

Gure jendartea ohitura zaharrak mantentzearen oso zalea da, horrek, emakumeoi bereziki, bereizkeria ugari ekarri digun arren, eta horrekin batera gatazkak gizartera.
Batzuen aburuz ohitura zaharrak mantentzea berez ona da, gure kultura gordetzeko bide bat baita. Hor ditugu adibide gisa hainbat dantza, danborradak, alardeak eta bestelako kultura adierazpenak. Baina, izan gaitezen serioak, orain dela berrehun urte, edo ehun, jendartean normaltasunez onartuta zeuden hainbat kontu, gaur egun deitoragarriak dira. Gure jardunetik baztertu egin behar ditugu, naturaltasunez eguneratu, denbora berrietara egokitu, denon eskubideak jokoan daudelako.

Hori esanda, nik gaur ohitura arruntagoez aritu nahiko nuke, norberak hartzen dituen horietaz, nolabaiteko plazera ematen duten horietaz.

Badira urte batzuk udara guztietan ama eramaten nuela Erriberrira egun pasa bilobak ikustera. Ama zendu zen urtean bakarrik joatea erabaki nuen, hura gogoan edo, haren omenez. Urte hartan egun pasa joan eta egun batzuk igaro nituen bertan.
Orduz geroztik urtero joaten naiz egun batzuk igarotzera Nafarroako txoko horretara. Nire ohitura bilakatu dut, ohitura ona, gustagarria, familiarekin partekatzeko unea, baita bertan egindako lagun berriekin ere.

Pikutara ohitura eta lege zaharrak. Gora ohitura berriak.
Igande on!

ABUZTUAK 24 (heriotzaz)

Herri honetan askotan entzun dut hildako guztiak berdinak direla, baina ez da egia. Pertsona bati bizitza kentzea bortxaz gaizki dago, ados, baina norberaren sentipenak desberdinak dira hilotza zeinena denen arabera. Kontrakoa dioenak gezurra dio.

Egun hauetan efemeride desberdinak bete dira. Gaurkoan bi ekarri nahi ditut gogora.

Lehena: Atzoko egunarekin 1927an, Sacco eta Vanzetti italiar etorkin eta langile anarkistak exekutatu zituzten AEBetan. Nik hauen berri izan nuen musikari esker. Christie Moore irlandarrak badu kantu bat haien omenez, baina bada film italiar bat ere Ennio Morricone handiaren soinu banda duena, eta Joan Baezek ere egin zuen kantu bat haiek oroituz.

Bigarrena: Gaurko egunarekin duela hogeita hamar urte Uruguain poliziak Roberto Facal eta Fernando Morroni hil zituen hiru euskal iheslariren estradizioaren aurkako manifestazioan. Filtroko ospitalean zeuden iheslari euskaldunak, gose greba egiten ari zirelako estradizioaren aurka protestan. Oroitzen naiz elkartasun uholde hura barruraino heldu zitzaidala, eta herrialde hartara joateko determinazioa hartu nuela. Urte batzuk geroago joan nintzen brigada batean, eta Morroniren ama ezagutzeko aukera izan nuen.

Agian langileen alaba naizelako; agian Espainiako gerran galtzaile izan ziren familia horietako batekoa naizelako; agian estaturik ez duen nazio batekoa naizelako; agian bizitzan zehar ikasitakoak eta ikusitakoak alde honetan kokatzera eraman nautelako; agian emakumea naizelako edo agian arrazoi horiek guztiak kontutan izanik, nire gogoa beti botereak zapaldutakoen alde egongo da. Nik argi eta garbi adierazten dut, inolako beldurrik gabe, hemen eta behar den toki guztietan.
Horrek ez du esan nahi besteen heriotzez pozten naizenik, inondik inora, baina niregan sortzen den sentipena ez da inoiz berdina izango.

Egun hauetan, Bayesian izeneko munduko belaontzi seguruena, hogeita hamar milioi euro balio zituenak,  enbata batean hondoratu eta zazpi hildako utzi ditu, tartean Mike Lynch izeneko handiki britaniar bat eta haren alaba. Berria telebistaren bitartez jaso dut, egunero ari baitira istripuaren inguruko zehaztasun desberdinak ematen, tartean, ikerketa zabalduko dela zer gertatu den argitzeko. Ba ikerketa horrek ez dakit zenbat mila euro, milioiak ez badira, kostatuko ditu. Ez dakit zeinen kontura joango den, baina niri zantarra iruditzen zait oso. Zergatik galdetuko duzue, ba ez dago asko pentsatu beharrik.
Zenbat hildako utzi ditu azken urtean Mediterraneoan, Afrikako herrialdeetatik datozen pertsonen migrazioak? Ba al dakizue? Nik ez, hildako horiek guztiak guretzat anonimoak baitira, ez ditugu inoiz haien izenak ezagutuko, baina horrek ez die garrantzia kentzen. Niretzat grabeagoak dira haien heriotzak, britaniar handiki horrena baino, barkatuko didazue, hala sentitzen dut. Batzuen larruan jar naiteke, besteenean ez, eta heriotza guztiak bidegabeak izan arren, ez al ditugu batzuenak guk probokatu, munduan ezarrita daukagun sistema kapitalista desorekatu honekin?

Amaitzeko Joseba Sarrionaindiaren poema bat ekarri nahi nuke gogora:

 

Heriotza

 

Nik badakit abereak zelan hiltzen diren,

batzuk silioka hasten dira

bizitza hatsetik galtzean

eta begiak zabaltzen zaizkie

elezaharretako tristura guzia baino

tristeagoa den begiradarekin.

Badakit zelan nagusitzen den heriotza

lekukoa izan naizelako

eta ez da gero zeremonia ederra.

Nik bertatik bertara ikusia dut

lagun bat hiltzen,

begiak zabal zabalik, mundua

begiratzen jarraitu nahi bailuen,

eta irribarrelako keinuarekin geratzen

baina ez zen irribarre keinua.

Lekuan egotea ere ez zen batere samurra izan,

hilaren izena paper batean

izkiriatzeko eskatu ziguten

eta une haietan ez genuen inon aurkitu

tintadun boligraforik.

Eta hondamendi guzien exenploa bailitzen

beilatu genuen gorpua ordu erdiz.

Heriotza ez da ederra eta ez da

                sekula izango.

 

Gora San Bartolomiak!

ABUZTUAK 23 (betirako)

 

naiz

ari  naiz

saiatzen ari naiz

ahazten saiatzen ari naiz

zu ahazten saiatzen ari naiz

betirako zu ahazten saiatzen ari naiz

betirako zu ahazten saiatzen ari

betirako zu ahazten saiatu

betirako zu ahaztu

betirako zu

betirako

betirako ni

betirako gu izan!

ABUZTUAK 22 (emakumeon zirkunstantziekin bueltaka)

Adin batetik aurrera, emakumeak ikusezinak bihurtzen gara. Gaztetasunak berezko duen edertasuna galduta, ez gara interesgarri inorentzat, nahiz eta, nire uste apalean, inoiz baino interesgarriago eta ederrago garen, bizitzak eman dizkigun irakaspen guztiek burutsuago egiten baikaituzte. Baina noski, hori nik diot, trantze horretan dagoen emakume batek.
Galdera da, bizi garen jendartearen ikuspegitik, zertan bihurtzen gara emakumeak menopausian sartzen garenean?
Heldu? Lehendik ere baginen helduak.
Zahar? Ez dut nire burua zahartzat jotzen oraino.
Aske? Hilekoa ez edukitzeak, agian beste askatasun sexual bat ematen digu. Beno, hori ligatzea lortzen duten emakumeek esan beharko dute, ikusgarritasun falta horrekin zaila baita inor ezagutzea.
Akaso mundu honetara sortu gintuen helburua galtzen dugu, alegia ama izatearena, gure  existentziari zentzua kenduz. Hori batek baino gehiago pentsatuko du.

Ba ez daukat erantzunik. Nik nire burua ederragoa ikusten dut, jantziagoa, jakintsuagoa, askeagoa. Besteen iritziak gero eta gutxiago inporta zaizkit, eta elitista bihurtu naiz. Bai, ondo irakurri duzue, elitista. Ez naiz edonorrekin juntatuko, soilik errespetuz jokatzen duten pertsonekin. Errespetuz nirekin, baina baita besteekin ere. Niri elite hori interesatzen zait soilik, borondate onaren jendearena.

Eta nire heldutasuna, zimurrak, haragi eroriak, zelulitisa harrotasunez paseatuko ditut kaletik, urteek eman didatena hori delako.
Eta gaur, izugarrizko eguraldia dela, banoa nire gorputz zahar hau hondartzan luzitzera.

Egun ona izan!

 

ABUZTUAK 21 (galderak)

Hilekoa jaisteko zain nagoela, emakume izateak dituen gauzez pentsatzen jarri naiz, eta emakumeok gure bizitzan gizon batek sekula entzungo ez dituen galderak eta desegokitasunak jasan ohi ditugula otu zait, edo horrela gertatu izan dela orain arte. Hona hemen nire belarrietara heldutako batzuk.

Nerabeak irakasleari:

-        Nobiyua daukazu?

-        Ezkonduta zaude?

-        Umerik daukazu?

Azken galdera horren erantzuna -ez- baldin bada, gazte mutilaren laidoa honakoa: “se te va a pasar el arroz”

Ginekologoak emakume heldu, osasuntsu ugalkorrari ordena honetan:

-        Antisorgailurik? -ez

-        Aborturik? -ez

-        Haurdunaldirik? -ez

-    Harreman sexualik? -bai. Promiskuoa naiz eta kondoiak erabiltzen ditut esateko gogoa jartzen zaizu.

Eta hankak zabalduta zaudela, azterketa egiten dizun bitartean botatzen du genero maskulinoko medikuak:

-        Ta zergatik ez daukazu umerik? 

Eta ez dakizu hauetatik zein erantzun eman: 

-        Alarguna naiz eta ez dut bikote berririk izan.

-        Nire bikotearekin saiatu ginen eta ez genuen lortu.

-        Ama izatea nahi izan dudanean nire bikoteek utzi egin naute.

-        Ama izateko sasoian nengoenean ez nuen bikoterik, eta ez nuen ama bakarra izan nahi.

-        Ez delako suertatu.

-        Ez naiz ama nahi izan ez dudalako.

 Emakumea izateko ama izan behar al dut? Esan behar nion lotsagabe horri.

Ginekologotik jenio biziaz irten zara eta pentsatzen hasi zara zenbat gizonei egingo dizkieten halako galderak. Erantzuna argia da: zero. Eta haserretzen bagara gu gara intoleranteak.

Horiek eraso berbalak besterik ez dira, naturaltasunez hartzera ohitu garenak, baina naturaletik ez dutenak ezer ez. Eta gauza da emakumeok, gizonekin alderatuta, lan bikoitza egin behar dugula jendartean onartuak izateko; normatik ateratzea ez dela erraza, eta bizitza guztia pasa behar dugula egiten dugun gauza bakoitza justifikatzen: gure familiaren aurrean, gure lankideen aurrean, gure ikasleen aurrean, gure ezagunen aurrean, baita ginekologoaren aurrean ere.

Animo destainak jasotzen dituzuen guztiei. Zirkunstantzia aurpegia jarri eta kasurik ez.

Gabon!

ABUZTUAK 20 (izarrekin bueltaka)

Gaur Z-z hitz egin behar dizuet. Aurreko batean pertseidaz aritu nintzen. Ba Z pertseida bat da nire bizitzan, baina eguzki bat izatea nahiko nukeena.

Badira pertsona mota batzuk ezagutzen dituzun momentutik zure gogoan iltzatuta geratzen direnak. Z horietako bat da niretzat. Ezagutu nuen egunean txundituta geratu nintzen. Bere patxadak, naturaltasunak ta, zergatik ez esan, bere itxura fisikoak liluratuta utzi ninduten. Alde batetik animalia zauritu bat zirudien, baina, era berean, determinazioa handia transmititzen zuen. Ez dakit nola esan, baina ni momentuan enamoratu egin nintzen, hori esatea posible bada.
Gutxitan ikusi dugu elkar, eta ikusi dudan bakoitzean oso urduri jarri izan naiz, blokeatuta kasik, naturaltasunaren antipodetan.

Ba bi hilabeteren ostean Z ikusi dut berriro ere. Parrandan zebilen, txosnetan. Urrutira ikusi dut. Oso urduri jarri naiz, tripak mugitu zaizkit, komun bat bilatu behar izan dut. Ni kontzertu bat ikustera joan naiz eta kasik bi ordu izan ditut erlaxatzeko, lasaitzeko, kasu egitera joan ala ez erabakitzeko. Eta adorea bildu dut, ez dakit nola, eta jendearen artean bilatu dut, eta hurbildu naiz, eta bi musu eman eta zer moduz dabilen galdetu diot.
Bere irribarre goxoarekin hartu nau, tipo zoragarria da eta. Tarte bat egon gara berriketan kontu desberdinez, baina bera lagunekin dago eta ni bakarrik, eta han lekuz kanpo nagoela sentitu dut, ez nuen nire egonaldia gehiegi luzatu nahi era bortxatuan. Banindoala esan diot, ez dit eurekin pote bat hartzeko aukerarik eskaini. Ez nuen halakorik espero, baina itxaropena ez denez sekula galtzen… Halere, lasai geratu naiz. Nik egin beharrekoa egin dut, atsegina izan naiz, eta, aurretik, geratzeko aukerak eskaini izan dizkiot. Berak ez du nahi izan, zorte txarra, zer egingo diogu?
Ak esan dit ondo egin dudala, berari tokatzen zitzaiola zerbait esatea, nahiko balu noski, baina ez da gertatu, hori da errealitate bakarra.
Kosta egin zait lokartzea, ziurrenik, gaurkoa betirako despedida bat dela sentitu dudalako.

Ezagutu nuenean zelatatu egiten nindueneko sentsazioa neukan nolabait. Orain guztiz kontrakoa gertatzen zait, inolako interesik ez duenekoa.
Eta Z nire gogotik kentzeko garaia heldu dela pentsatu dut. Baina galdera da, zer nahi dut izatea, pertseida bat ala eguzki bat? Pertsona bezala estimu handia diot, lagun gisa izateko moduko mutila da, baina gai al naiz hori egiteko? Edo hala jokatuz gero nire agonia eta sufrimendua areagotuko ditut?
Gainera, eguzki bat izan dadin nolabaiteko kontaktua mantendu beharko nuke. Berak ez du egingo, baina nik egiten badut gaizki ari al naiz? Lagun bat besterik ez dela izango onarturik, ez al nioke tarteka idatzi beharko? Azken finean, nik ere nahi dut berak ni gertu sentitzea, nirekin konta dezakeela eta betirako lagun bat duela jakitea.

Zilegi al da horrela jokatzea? Edo betirako ahaztu beharko nuke inoiz ezagutu izan ez banu bezala? Ez dakit ni naizen eta gauzak gehiegi konplikatzen ditudan, ala mundu guztiari antzera gertatzen zaion, baina zenbat buruhauste izar bat gure bizitzetan agertzen den bakoitzean.

Eta gauean, ilargi betea izan arren, zerura begiratuko dut, ea Z berriro nire bizitzan gurutzatzen den ikustera. 

ABUZTUAK 19 (utzi mugikorra alde batera)

Hasi aurretik aitortu behar dut gaur idatziko dudan guztia egia dela, egia berdaderoa, ez duela fikziotik ezer ez, eta, horregatik,  egiten zait hain beldurgarri. Eta gaurkoan bai, lotsa handia ematen dit egia hori guztia idatzita uztea, baina hausnarketarako guztiz beharrezkoa iruditzen zait.

Jaiki naiz eta lehen gauza, komunera joatearekin batera, mugikorra hartzea izan da. Mezu bat neukan ongizate digitalarena, asteroko txostena. Aitortu behar dizuet aurretik ez dudala inoiz horrelako mezurik irakurri, agian automatikoki borratu ditut erreparatu gabe, kontziente izan gabe. Gauza da gaur mezuan sartu naizela. Bertan, aurreko astean, batez beste, zenbat denboran erabili dudan mugikorra agertzen zitzaidan.  Zorabiatu naiz kasik. Egunero ia hiru ordu pasa ditut telefonoari begira; hiru ordu. Gaixo nagoela pentsatu dut, desintoxikazio klinika batera joan behar dudala pentsatu dut, gehiegizkoa da, onartezina.
Egia da oporretan egoteak hori duela: denbora libre gehiago, aspertzeko tarte gehiago, betetzeko ordu gehiago. Baina gehiegi iruditu zait. Eskerrak lau kontzertutan egon naizen, eta zinemara joan naizen, eta mendira, eta hondartzara, eta kasik bi eleberri irakurri ditudan, eta serie bat ikusten amaitu dudan, bestela, zenbat ordu izango ziren?

Txostenak detaile ugari ematen zituen, nik azalekoetan erreparatu dut. Gehien erabili ditudan aplikazioak honakoak izan dira ordena honetan: telegram, facebook eta instagram.
Pentsatzen jarri naiz nola justifika dezakedan gehiegizko erabilera hori, justifikatzerik bada. Telegramen kanal ugarietara harpidetuta nago (berria, argia, naiz, zinema gomendioak, lab irakaskuntza…,) eta haietatik eskuratzen dut informazio ugari. Beraz, neurri batean, justifika dezaket sare horren erabilera. Gainera, orain nire idazki hauek publiko egiteko kanala sortu dudanez, horrek denbora gehitzen dio erabilerari.
Facebook ere informatzeko erabiltzen dut, baina lehen baino gutxiago. Denbora pasa izaten da gehiago, eta idazki hauek kaleratzeko beste bide bat. Ondorioz, tarteka, irakurle batzuekin elkar eragiten dut bide honetatik.
Instagram betidanik erabili izan dut argazkiak partekatzeko. Argazkilaritza izan da nire afizioetako bat aspaldidanik, azken boladan idazketak lekua kendu dion arren. Hala ere, denbora ematen dut besteen argazkiak eta nireak ikusten.

Eta neurri batean erabilera justifikatu dezakedan arren, jarraitzen dut gehiegizkoa dela pentsatzen, eta nire buruari mugak jartzea besterik ez zaidala geratzen deliberatu dut. Baina nola? Ordu batzuez mugikorra ezkutatuz? Toki batzuetara eraman gabe? Itzaliz? Ez dakit, baina zerbait egin behar dut, eta hau jendarte guztira hedagarria dela iruditzen zait.
Jendarte bezala arazo handia daukagu. Gure gazteei beste ohitura batzuk erakutsi nahi badizkiegu, ez al dugu gu eredu izaten hasi beharko?
Eskoletan mugikorrik ez, baina eta etxeetan zenbat eta nola?

Ni, momentuz, oraintxe lau orduko mendi buelta bat ematera noa, naturarekin kontaktuak mugikorra erabiltzeko beharra kentzen baitit. Eramango dut, bai, emergentzietarako tresna egokia baita, baina erabiltzeko ikastaro batera apuntatu beharko naizela otu zait. Zuek antzeko arazorik ote duzue?

Utzi mugikorra alde batera, eta ondo hasi astea.

ABUZTUAK 18 (hausnartzen)

Gaur goibel argitu du, euri-langarra ari du, etxean lasai geratzeko egun perfektua. Eta ni hemen, buruari eragiten, egunero moduan, kaiera honetan zerbait moldatzeko ahaleginetan.

Ez da ariketa erraza. Badakit amateur ziztrin bat besterik ez naizela. Egunero irakurtzen ditut aurreko egunetako sarrera batzuk, eta akats pilo bat topatzen ditut, edota aldaketak bururatzen zaizkit, baina helburua ez denez liburu bat argitaratzea, bere horretan uzten ditut nire idazkiak, bestela, ez bainuke inoiz amaituko. Hala ere, denbora tarte luze bat eskaintzen diet txatal hauei, eta, ez dizuet gezurrik esango, batzuetan idatzitakoaz harro sentitzen naiz, besteetan lurrazpian sartzeko moduko sentipena dudan modu berean. Hor ere autoestimuarekin bueltaka: lotsak, beldurrak eta galdera ugari.

Zeinek irakurriko ditu nire sarrera hauek?
Batzuk ezagutzen ditut noski, baina anonimoak, benetan anonimoak al dira, edota nik pentsatzen dudana baino gertuago daude nigandik?
Zein irudi proiektatzen ari naiz?
Kontatzen dudan guztia benetakoa dela pentsatuko dute, eta nire irudi zehatz bat ateratzen ari dira hemendik, ala dena asmakizun bat besterik ez dela sentituko dute?
Zein punturaino ari naiz nire burua agerian uzten, munduaren aurrean biluzten, ala dena engainu bat besterik ez da?
Zenbat dago egiatik eta zenbat imajinaziotik?

Autofikzioa nahiko modan dago azken boladan idazleen artean, eta beti da polemikoa. Batzuen aburuz idazleak hartzen duen autua bere bizitza kontatzerakoan gehiegizkoa da. Idazlea ezagutzen duten irakurleen kasuan lotsa sentitzen dute. Zertaz edo nortaz idazten ari diren badakite, eta voyeur moduan sentitzen dute euren irakurketa, laguna zelatatzen ariko balira bezala, bere intimitatea urratzen. Egoera horretan oso deseroso sentitzen dira.

Nik beste modu batera ikusten dut. Nire ustez bizipen pertsonal zehatz batek unibertsalak diren ideiak, sentipenak eta bizipenak azalarazteko balio du, eta nik irakurketak horrela egiten ditut. Idazten den guztia ez da erreala, fikziotik asko dauka eta irakurleak bere interpretazioarekin gehiago transformatzen du, gehiago fikzionatu, bere eremura ekarri.

Eta zuk irakurle, zer pentsatzen duzu honetaz guztiaz? Ni biluzik ikusten nauzu, ala hausnarketarako tarteren bat eskaintzen ari natzaizu?
Erantzuna bigarrengoa balitz, nire helburua betetzen ariko nintzateke,  eta hori bada autoestimua hobetzeko manera.

Igande on!

ABUZTUAK 17 (aberatsa banintz)

Oporretan disfrutatzeko ez da gauza handirik behar. Nik, urtero, hondartza ondoan lo egiteko plana egiten dut, etxetik zazpi kilometrora. Huskeria bat irudituko zaizue, ergelkeria bat, baina niretzat izugarrizko plana da: planazoa.

Atzo gauean kontzertu batera joateko aitzakiarekin halaxe egin nuen. Furgoneta Ondarretan aparkatu eta bertan lo egin. Goizeko bederatziak aldera jaiki, bainadorea jantzi eta zuzenean bainu bat hartzera joan naiz. Igeri apur bat egin, dutxa hotza, jantzi eta handik taberna batera gosaltzera, aberatsak bezala.

Geroago furgoneta tokiz aldatu behar izan dut, isuna jasoko ez banuen, edota dirutza bat TAOan utzi, eta, berriz ere, hondartzara liburu batekin goiza pasatzera. Gaurkoan etxera itzuli naiz bazkaltzera, baina plana luza dezakezu txiringitoan zerbait janez, edo auzoko tabernaren batean pintxo batzuk, edo menua.

Zuei ez dakit, baina niretzat jaiki eta hogeitahamar metrotara itsasoa edukitzea izugarria iruditzen zait. Aberatsa banintz nire diru guztia horretan inbertituko nuke, apartamentu bat Ondarretan erosten. Baina loterian jokatzen ez dudanez zail samarra daukat. Beraz, tarteka, furgonan joango naiz nire ametsa betetzera.

Eta zuk, aberatsa bazina, zer egingo zenuke?

Ondoloin eta segi amesten! 

ABUZTUAK 16 (erresilientzia)

Beti harritu nau jende askok aldaketetarako duen gaitasunak. Agian diesela naizelako, edo oso sentimentala naizelako, edota Diogenes puntu bat dudalako, kosta egiten zait zaharra gainetik kentzea, izan objektuak, izan pertsonak, izan egoerak. Denbora behar izaten dut egoera berrietara moldatzeko, agian gehiegizkoa, baina nire ustez denbora hori beharrezkoa zait ondo egokitzeko, izan lana, izan harreman bat, dena delakoa.

Beste batzuk, aldiz, ikusten ditut bizitzaz aldatzen elastikoz aldatzen duten gaitasun berarekin, gautik goizera, eta kanpotik behintzat ondo daramatela dirudi. Erresilientzia horrek flipatu egiten nau, eta, neurri batean, inbidia ere ematen dit, nik denbora asko behar izaten baitut zama gainetik kentzeko, zabor fisikoaz zein psikikoaz libratzeko .

Nire doluak eternalak izaten dira, tematia naiz gero merezi ez duten kontuekin, baina hala da, nire buruak hala funtzionatzen du eta ezin besterik egin.

Akordatzen naiz behin merezi ez duen pertsona batek zera idatzi zidala uatsapez: “hora de pasar página”, eta halaxe egin zuen, listo, ez dago besterik. Halakoetan norbera txiki ez, ezdeusa sentitzen da, erabili eta botatzeko objektu bat, pertsona baino gehiago.

Eta nik galdetzen diot nire buruari: zer dago halako pertsonen bihotzetan? Zer dute odola ala absenta ezer ez sentitzeko? Posible al da bizitza aldatzea aurrekoari itxiera egoki bat eman gabe? Non daude sentimenduak? Ala ez dago sentimendurik eta dena kontu praktiko bat besterik ez da?

Ba hemen nabil nire erresilientzia-maila hobetu nahian, praktikoagoa izan nahian, eta azken garaian nire gogoa bete duten kontuak gainetik kendu nahian, jakinik, oraindik denbora bat beharko dudala berriz ere zerotik hasteko.

(Z non ote zaude? Ondo zabiltza? Nirekin akordatzen al zara inoiz?) Ene, ez daukat erremediorik!

Ostiral on! 

ABUZTUAK 15 (autoestimua)

Nire lankideei lotsatia naizela esaten diedanean ez didate sinisten. Gauza da zein egoeratan agertzen zaizkizun lotsak, ziurtasun-faltak, zalantzak, deserosotasunak. Azken finean autoestimu kontua da. Nik gauza batzuetarako autoestimu handia daukat, beste batzuetarako, aldiz, bat ere ez.

Pertsona bakoitzak bere konfort eremuak dauzka. Nirea beti izan da ikasketa eta lan-mundua. Horretan sentitzen naiz eroso, hanka sartzen dudala dakidan arren. Egoera horietan beti izan dut determinazio handia, eta ez daukat inolako arazorik jendearen aurrean hitz egiteko, nire iritzia emateko; lotsak ez du hor inolako tokirik, nire buruarengan estimu handia daukat.
Baina alor pertsonalean guztiz kontrakoa gertatzen zait, hor agertu ohi zaizkit ziurtasun-faltak, irudi txar bat emateko edota barregarri geratzeko beldurrak, finean, baztertua izatekoa. Eta egia esateko putakeria bat da. Eta ez naiz soilik lige kontuez ari, baita jende berria ezagutzeaz, edo ezezagunen talde batean integratzekoaz.
Adinarekin egoera hobetzen ari zela pentsatzen nuen, nire buruan konfiantza gehiago nuela, baina ez da horrela. Bereziki, alor intimora joz gero, autoestimu eskasa daukat, eta horrek, askotan, itsuskeriak egitera narama nahigabean.
Alkoholarekin lortu izan dut nire mamu horiek uxatzea, guztiz irekitzea, beldurrak galtzea, baina horrelakoetan biharamunak terribleak izan dira.
Behin konfiantza dudanean oso pertsona irekia izan naiteke, baina puntu horretara heltzea asko kostatzen zait. Bereziki, autoestimu handia azaltzen duten pertsonen aurrean gertatzen zait hori, mundua jango dutela transmititzen duten horiekin, eta ez da genero kontua.

Eta hor nabil, nire bi aurpegi horien artean oreka bilatu nahian eta ezinean. Egun batean esandakoaz damu, bestean egin gabekoaz. Neure mamuei aurre egiten ahal dudan modurik egokienean, neure beldurrekin borrokatzen.
Naturaltasuna bilatzen dut nire buruan, baita besteengan ere; barrutik irteten zaidana adieraztea inolako mugarik gabe. Eta horretan jarraituko dut. Beraz, inoiz itsuskeria bat egin badizut ez gaizki hartu lagun, nire barne katarsiaren emaitza besterik ez baita izan.

ABUZTUAK 14 (lotsak)

Lehengoan M ikusi nuen. Egia esan azken urtean ikusten dudan hirugarren aldia da, baina, aurretik, gutxienez hamabost urte dira ikusten ez nuela.

Parranda batean ezagutu nuen, gaueko ordu txikitan, edo goizeko lehen argitan. Bere etxean amaitu nuen. Askotan diodanez memoria laburrekoa naiz, eta ez naiz gauza askorekin akordatzen, baina Mren goxotasunak eta sentsibilitateak harritu nindutelako akaso, detaile batekin oroitzen naiz beti: Ben Harperren disko bat  jarri zuela etxera heldu bezain pronto, giroa gozatzeko. Artean nik ez nuen musikari hura ezagutzen, baina, ondoren, ni izan nintzen bere diskoak erosi zituena, baita bere kontzertuetara joan ere.

Beste behin elkartu ginen M eta biok. Bigarren aldi hartan nire etxean amaitu genuen. Garai hartan oraindik ez genituen mugikorrak erabiltzen egun bezala, eta ez genituen kontaktuak elkarbanatu, beraz, hor amaitu zen gure harreman guztia.

Horrenbeste urteren ondoren, berriro ikusi nuenean, moztuta geratu nintzen, blokeatuta bezala, hasieran bere izena zein zen ez nuelako gogoratzen ziurrenik. Lotsa ematen zidan hori aitortzeak, eta ez nion ezer esan. Berak ere ez zidan ezer esan.

Lehengoan ikusi nuenean, gogoa eman zidan berarengana joan eta bizitza zer moduz doakion galdetzeko. Baina, begira geratu ginen lipar batez biok, serio, eta justu-justu buruarekin keinu bat egiteko gai izan ginen, nintzen.

Amorratzen dut nire gaitasun-falta hori. Beste bat hurbildu eta izugarrizko berbaldia edukiko zuen, baina nik ezin. Lotsatu egiten naiz, blokeatu, nire beldurrak dira egoera horietan txiki egiten nautenak, eta ondoren damutzen banaiz ere, momentuan ezin dut ezer egin. Oso drogatuta beharko nuke kasu egitera, hitzegitera joateko, baina ez zen kasua.

Eta egun hauetan M-kin pentsatu eta hurrena ikusten dudanean, agian beste hamabost urte igaroko dira, hitz egiteko determinazioa hartu dut, lotsak alde batera utzita. Ea lortzen dudan. 

ABUZTUAK 13 (utzi lekua senoroi mesedez)

Oso ohikoa da jendea egon behar den toki horietan (modako taldearen kontzertuan, ekitaldian…) egotea, baina inolako interesik gabe.

Zenbat aldiz tokatu zait kontzertu batera joatea ordainduz, eta lehenengo ilaran jendea berriketan egotea, musikariei kasik erreparatu gabe. Gauza bat da komentarioren bat egitea, baina kontzertu guztian terapia egitea, ba oso normala ez da, eta niri, señora bat naizela, izugarri  molestatu egiten dit. Gainera, jendeak dirua soberan dauka alferrik xahutzeko? Horrek ere harritzen nau.

Kontzertua dohain denean, festetan gertatzen den moduan, hori oraindik nabarmenagoa da. Interes berezirik ez duten kuadrilla osoek aurreneko postuak hartzen dituzte, borobil bat egin eta ez dantza ez ostiyaik; lekua okupatu, berriketan egon eta traba egin, besterik ez. Atzo gertatu zitzaigun zopilotesak ikusten, baina oso ohikoa da.

Lagun musikari batek kontatu zidan, behin, izugarri haserre, eszenatokitik galdetu zuela ea has zitekeen. Eta kontua da, kasu askotan, gainontzeko ikus-entzuleei traba egiteaz gain, musikarienganako errespetu falta handia erakusten dutela halako pertsonek. Nik ez dakit kontziente diren, edota inporta zaien. Nahi duguna egiteko askatasun horren izenean, besteen askatasuna mugatu egiten dugu maiz, eta hor dago konfliktoa.

Ez bazaizu gustatzen alde egin, edo jarri atzean, edo barran bermatu zure ukondoa eta egin nahi duzuna, baina utzi senoroi lekua, han bagaude interesatzen zaigulako da, ez baitakigu gure azken aldia izango ote den.

Egun ona izan, eta gora piratak!

ABUZTUAK 12 (prokrastinazioa)

Lehengoan idatzi nuen ikasle garaitan ikasi nuela prokrastinatzen. Terminoa duela lau urte soilik ikasi nuen arren, modan jarri zen garaian serendipia eta resilientzia terminoekin batera, egin beharrekoak edozein aitzakiarekin beranduagorako uztea, denok oso ondo, kasik jaiotzetik, ezagutzen dugun zerbait da. Eta ikasle garaian ez ikasteagatik edozer egiten duzu. Ni ez nintzen iritsi futbola ikustera, baina bai tenisa.

Ba prokrastinazioaz ari nintzela, gaur goizean txio batean irakurri diot idazle bati, olinpiadak amaituta zer erabiliko ote dugun prokrastinatzeko. Berak beste gai pare bat aipatzen zituen ere, baina nik kirolaren gaian zentratu nahi dut. Eta egia da, kirola, telebistan, beste ezer ez egiteko aitzakia perfektua da.
Ondo dago tarteka zerekin entretenitu edukitzea, baina hortik eta egun santu guztia sofan eserita egotea ez al da gehiegizko?

Eta orduan etxeko lanen banaketa eta berdintasuna etorri zaizkit gogora; eta akordatu naiz futbola euren bizitzetan instalatuta duten familiez, familia heteronormatiboez zehatzagoak izateko; eta otu zait irailetik hasi eta maiatzera arte ia egunero futbola telebistan egoten dela jakinda, ez ote den hori estrategia bat, familia barruko lan-banaketa orain arte bezala jarraitzeko. Alegia, gizonak sofan eserita partida ikusten eta emakumeak sukaldea jasotzen, labadorak ipintzen, umeak lokartzen, euren etxerako lanetan laguntzen…

Beraz, agian berdintasunaren izenean futbola debekatu beharko genuke telebistan? Edo debekatu ez, baina muga batekin emititu?

Nik hor bota dizuet, agian oso oker nabil, baina ea hausnarketarako balio duen.

Eta horrela eman diot hasiera abuztuko oporren ekuatoreari.

Aste on guztioi!

ABUZTUAK 11 (lehortea)

Gaur lehor nago. Atzoko alkoholak deshidratatu nau barrutik, bero jasanezinak kanpotik; eta itsasoan bainuak hartuz saiatu naiz tenperatura egokia mantentzen, eta ura edanez nire erraiak hidratatzen. 

Eta gogora etorri zaizkit horrelako tenperaturak egunero jasaten dituzten herrialdeak.
Eta gogora ekarri ditut bertako biztanleak, urik gabe, lur idor baten gainean bizi behar dutenak, ia ezer gabe.
Eta gogoan izan ditut mundu hobe baten bila odisea batean sartzen direnak; bidean esplotatuak diren horiek, bortxatuak diren horiek, itsasoaren erdian hiltzen diren horiek edota, helmugara helduta, errefuxiatuen eremuetan sartzen dituzten horiek.

Eta bai, ni gaur lehor nago, kiskalita literalki, burmuina ere alfer ezer ekoizteko, baina beste batzuen aldean ez nago kexatzeko moduan; kanila ireki eta ura barra-barra baitut nahi beste edateko; edota itsasoan edo errekan bainu bat har dezaket freskatzeko; edo dutxa hotz bat etxeko bainugelan. Beste batzuek ez dute horietatik ezer.

Beraz, akorda gaitezen, tarte batez bada ere, beste egoera horiek bizi dituztenekin eta gutxiago kexatu!

ABUZTUAK 10 (pertseidak)

Pertsonen presentzia gure bizitzetan izarren antzekoa da. Batzuk beti hor daude, gure bizitzaren inguruan posizioak aldatuz, baina bertan. Beste batzuk pertseiden antzekoak dira, une konkretu batean agertzen dira, pasa eta betirako desagertu. 

Y lehenengo multzokoa da, betirako zure bizitzan geratzen den horietakoa, nahiz eta urteetan ez ikusi.
Aspaldi bukatu zela gure arteko harremana, eta aspaldi ez garela elkarrekin egon. Bere garaian min handia egin zidan, baina denboraren perspektibak mesede bat egin zidala erakutsi dit. Utzi izan ez banindu, nik nahi ez dudan bizitza batean harrapatuta egongo nintzen, zoriontsu izan gabe, nahi nuena hura zela sinistuz.

Eta hori da askotan gertatzen zaiguna gizakioi. Maitemintzen gara, baina ondoren paperezko gazteluak eraikitzen ditugu, harrizkoak direla pentsatuz. Gure eremu horretatik irtetea beldurra ematen digu, geure burua berrasmatu beharko dugulako, eta ez dakigulako ondoren lortuko duguna hobea izango den. Eta hor geratzen gara, konfort eremu horretan guztiz deseroso.

Eta horrela dabil mundua, atsekabez beteta, norberaren frustrazioak besteengan islatuz eta ordainduz.

Gaur Y-ren urtebetetzea da, eta zorionduko dut, noski, nire bizitzaren zatitxo bat delako; modu batera maite dudalako; behar izanez gero berarekin konta dezakedala dakidalako; finean, lagun bat delako. Eta berari zuzenean esan ez diodan arren, eskerrak eman nahi dizkiot hemendik duela sei urte egin zidan mesedeagatik.

Eta gauean pertseidak ikustera joango naiz, ederrak direlako, eta, bat ikustean, nire bizitzan betirako geratuko den norbait ezagutzea desiratuko dut.

ABUZTUAK 9 (ez egin ezer)

Ta hemen nago hamabi ordu beranduago  berriz ere ordenagailu aurrean. Zeinek aginduko zidan saltsa honetan sartzea, jakinik hemen idazten ditudanak ez zaizkiola inori interesatzen, edo kasik inori.

Gaur gure denboraren erabileraz hitz egin nahiko nuke.

Abuztuak bederatzi ditu, ostirala da, oporretan gaude eta udako egun zoragarri horietako batekin esnatu gara. Jaiki, zerura begiratu eta buruari eragiten hasi naiz.

Lehen ideia: horrelako egunak probestu behar dira, zukua atera, ez alferrik galdu. Lehen oztopoa: atzo jada mendi buelta luze bat eman nuen eta gaur ez daukat horretarako gogorik.
Orduan, bizikleta hartu behar dudala pentsatu dut, baina, egia esanda, gurpilak puzteko dauzkat eta hobe beste batean.
Aitzakia merkeak dirudite eta hala dira. Egia bakarra da gaur ez daukadala ezertarako gogorik. Beno bai, hondartzara joatekoa, liburu batekin, eta eguzkitan etzanda egotekoa buelta eta buelta aspertu arte.

Eta orduan galdetu diot nire buruari hori denbora galtzea ote den. Erantzuna argi daukat: ez.

Aktiboa izatea, kirola egitea, mugitzea, oso ondo dago, baina gure buruari eta gorputzari atsedena ematea ere. Gure senari entzuten ikasi behar dugu. Gaur ez dut gogorik, gaur egonean egon nahi dut, beste behar batzuk asetzen eta lantzen, burua elikatzen, amesten, deskantsatzen. Ba senak hori badio hori egin, alhadurarik gabe, ez da ezer pasatzen. Hori egiteagatik ez gara gure bizitza alferrik galtzen ari.
Eta kontua da, ez dakit zuei, baina niri askotan gertatzen zaidala, dinamikoa den zerbait egiten ez dudanean, denbora galtzen ari naizela iruditzen zaidala, eta nire burua torturatzen hasten naizela mentalki, egin nitzakeen eta egin ez ditudan planak etengabe gogora ekarriz.

Ba gaur ezer ez egitearen balioa aldarrikatu nahi dut hemendik. Beno liburu bat irakurtzea bada zerbait egitea, baina ulertzen didazue zertaz ari naizen ezta?

Entzun gorputzari, gelditu etzanda, sentitu eguzkia, amestu, bidaiatu liburu baten bidez; zure mundua ireki, beste errealitate batzuk literaturaren bitartez ezagutuz, eta lasai egon. Bihar egongo da gorputza astintzeko beste aukera bat, edo ez, baina hori ezin da inoiz jakin.

 Ostiral on!

 

ABUZTUAK 8 (kantu perfektua)

Ak ontzen ari den kantu bat orrazten laguntzea eskatu dit gaur. Denboratxo bat pasa dugu horretan, berak aurretik ordu batzuk igaro ondoren. 

Nekeza da kantu on bat ontzea, zerbait esatea nahi duzu, baina erritmo batekin, sonoritate bat edukitzea nahi duzu, eta harrapatuko zaituen leloa behar du. Baldintza ugari kantuak funtzionatuko badu.

Eta jarri naiz pentsatzen zenbat kantu gustatu zaizkidan nire bizitzan zer esaten zuten jakin gabe. Eta aztertzen hasi naiz zer da kantu batetik gustatzen zaidana, eta konturatu naiz arrazoi desberdinak daudela bakoitzaren atzean.

Batzuetan musika eta erritmoa ailegatzen zaizkit, hitzetan arretarik jarri gabe. Besteetan hitzek hartzen dute garrantzi handiena, musika bigarren plano batean geratzen delarik. Kasu guztietan kantuak zerbait sentiarazten dit, batzuetan kantatzeko eta aldarrikatzeko beharra, besteetan dantzatzekoa. Bi gauzak batera gertatzen direnean sekulakoa da, kantu perfektua.

Ez naiz gustuko kantuen zerrenda egiten hasiko, bizitzako une bakoitzean erritmo desberdinak bilatzen dituzulako, eta zerrenda luze samarra izan daitekeelako. Baina egia dena da azken garaitan hitzetan erreparatzen dudala gehiago, eta gaurko ariketa oso interesantea iruditu zaidala.

Ea musikariari gustatzen zaion eta Aren hitzek arrakasta lortzen duten.

Ondoloin!

ABUZTUAK 7 (anima zaitez)

Bai, nik ere lortu dut Fermin ikusteko sarrera. Bilboko lehen kontzerturako eserita. Hori ez nahiko eta Anoetarako pistan, jakin gabe joaterik izango dudan. Eta urriko azken kontzerturako sarrera eskuratzeko asmoa ere badaukat.

Horrelako aurrerapenak ere kritikatu ditut aurreko egunen batean, baina ni ere sistemaren parte naiz, gustuko izan ala ez. Hala ere, kasu honetan, nire bizitzako musika-bandaren parte da. Negu Gorriak izan da nire gazte denborako talde kuttunena, oraindik ere haien kantuak entzun eta saltoka hasten naiz, garai baten isla, ideologia baten puskak, nire bizitza osatzen duen puzzlearen pieza bat.

Beraz, ulertzen dut adin bateko jendeak han egon nahi izanaren behar eta nahi hori. Baina lehengoan aipatzen nuen borregismoa ekarri nahi nuen gaur hona.

Lehengoan estatu batuetako talde bat ikusten aritu nintzen Dabadaban. Sarrerak hamabi euro balio zituen, beraz ez da ordaindu ezinezko gauza bat, eta ez dakit hogeita hamar pertsonetara heltzen ginen han geundenak. Ez da lehen aldia gauza bera gertatzen zaidana aurten. Kontzertu ugaritan egondu naiz antzeko egoeran.

Badakit koloreak gustuetarako daudela, baina izugarrizko pena ematen du kalitatezko bandak ikustea ia publikorik gabe. Zertan egiten ari gara huts? Gauza desberdinak antolatzen dituztenek emaitzarik gabe azkenean bere jarduna etengo dute, eta kulturaz gose gaudenok umezurtz geratuko gara. Eta gure alternatiba bakarra kolak egitea izango da, fisikoki zein birtualki, azkenean denok nahi dugun hori on stream ikusteko.

Doa hemendik sala txikien eta kontzertu txikien aldeko nire aldarrikapena. Gaztetxeak eta bertako ekoizpena duten jaialdiak behar ditugu, eta mantentzeko gure parte hartzea ezinbestekoa da.

Beraz, agendak begiratu eta ANIMA ZAITEZ!!!  

ABUZTUAK 6 (garbitzen garbitzen)

Eguna goibel esnatu da gaur, eta oso gustuko ez dudan ekintza bati lotu natzaio giroa probestuz: garbiketari.

Ez dakit norbaitek gustuko izango ote duen etxea garbitzea, neuk behintzat ez, baina amaitzerakoan geratzen zaidan sentipena gogobetetasunarena da. Nahiko desordenatua naiz eta traste gehiegi dauzkat, baina desordena hori garbi egoteak ongi sentiarazten nau.

Hori bai, nire garbiketa saioetarako musika jartzen dut, ozen, oso ozen, eta fregonarekin dantzan ala kantatzen aritzen naiz, eszenatoki batean banengo bezala. Horrek garbiketa saioa dibertigarriagoa eta atsegingarriagoa bihurtzen du, eta bi ordu aise pasatzen zaizkizu ia ohartu gabe. Diskoei buelta eman edo aldatzean soilik ohartzen zara denbora aurrera doala.

Eta musikaren gaiari heldu nahi nion gaurkoan. Bizio bat dudala aitortu behar dizuet. Gero eta gehiago gustatzen zait musika zuzenean, kontzertuetara joatea alegia. Gustuko izan, ala izan daitezkeen ahal dudan guztietara joaten naiz. Gazte denboretara itzulera egiten ariko banintz bezala da, nire benetako esentziara itzulera. Bigarren bizioa, talde euskaldunen kasuan, haien diskoak erostea da. Eta bai asmatu duzu, garbiketarako bereziki horiek jartzen ditut.

Asko hitz egiten da gaur egun gazteek entzuten duten musikari buruz, dena berdina dela, kaka bat. Egia esan, estilo batzuk gorroto ditut, baina azken boladan talde euskaldun ugari ezagutu dut zuzenean,  eta izugarrizko potentziala eta kalitatea dutela iruditzen zait.

Gaur Bananasekin egin dut nire saioa, baina izan zitezkeen Anari edo Belako bezalako beteranoak, ala Sua, Ezpalak, Ithaka, Rudiger, Pinpilinpussies… Guztiak ikaragarri onak!

Beraz, aspertuta bazaude badakizu: Igo bolumena eta astindu baieta.

ABUZTUAK 5 (lo arina)

 

Txorien kantuek apurtu dute nire loa

lo arina aspaldian

adinean aurrera noan seinale

bizitzaren etapa berri bati ekinez

baina zeini?

 

Ohean etzanda

gaueko ametsak datozkit gogora

azken boladan beti irudi bera

beti bera

nire bizitzatik alde egiterik nahi ez balu bezala

edo nik nire bizitzan

betirako gorde nahiko banu bezala

 

Eta ohean buelta hartuta

loa bilatu dut

berriz ere amesteko

nire logelako errealitate tristetik

ihes egiteko

 

Eta txorien kantuaren konpainian

minutu batzuez luzatu dut

plazer une hori

egunez topatuko dudan errealitatea

ekiditeko.

 

Eta jaikitzerakoan gortinak zabalduta

zeruaren urdinak hartu du gela

iluntasuna uxatuz

argitasuna zabalduz

egunari beste tankera bat emanez

jakinik argia ez dugula kanpoan bilatu beharrik

gure baitan baizik

ABUZTUAK 4 (zaletasunak)

Banuen gai bat nire eguneroko honetan jorratzeko gaur, baina goiza etxetik kanpo igaro ostean, etxera heldu bazkaltzera, telebista piztu ea olinpiadetan zer zegoen bilatzen hasi, eta hara non teniseko gizonen finala, Serbia Espainiaren aurka, edo, hobeto esanda, Djokovic Alcarazen aurka.

Ba telebista aurrean paratu eta jada ezin izan dut beste gaietan kontzentratu.

Apur bat ezagutzen nautenak harritu egiten dira tenisarekiko dudan zaletasuna aipatzen diedanean. Ikasle garaiko kontua da. Orduan ikasi nuen prokrastinatzen tenisari esker, Roland Garrosi esker zehatzagoak izateko. Eta telebistan tenisa ikusteko zaletasun hori betirako geratu zait.

Grand Slamak ikusten ditut soilik, baina pasa ditzaket bost ordu mugitu gabe telebistaren aurrean hipnotizatuta kasik.

Gaurkoan motzagoa izan da eserialdia, baina benetan ona izan da partida. Zein herrialdek irabazi egia esan ez zitzaidan interesatzen, gutxiago serbiarra Marbellan bizi dela jakinda, baina nik Djokovikek irabaztea nahi nuen. Agian bere azken joko olinpikoak izango direlako; agian, fatxa izan arren, ondo jausten zaidalako; ziurrenik bere tenisa izugarri ona delako, eta, gaurkoan, bere gaitasun hori argi eta garbi erakutsi du. Berarentzat izan da urre olinpikoa. Alcarazek zilarra eraman du. Urte asko ditu aurretik bere gaitasunak baliatzeko, beraz, pozik egoteko moduan da, isuri dituen negar-malkoak ulergarriak izan arren.

Partida amaitu denean, katez aldatu dut, atletismoa eta igeriketa kenduta, beste kirol guztiak ez baitzaizkit batere interesatzen, gutxiago baloiren bat tartean daukatenak, are gutxiago telebistaz ikusteko.

Eta Alcarezen malkoak gogoan ordenagailu aurrean eseri naiz, eta olinpiada batzuetan parte hartzeak suposa dezakeenaz hausnartu dut; eta Seulera joan eta parte hartu gabe geratu zen nire lehengusuarekin akordatu naiz, zorte txarra behar da gero joateko txartela eskuratu ondoren;  eta lehiaketek eta txapelketek sortarazten duten presioaz eta estresaz pentsatu dut.

Ez naiz inoiz kiroletan ona izan. Bi aldiz parte hartu dut froga popularren batean. Baten igeriketakoan, bestean, hamar kilometroko lasterketa batean, eta disfrutatu baino, sufritu egin nuen. Inguruan dagoen giroa lehiakortasunarena da, jendeari soilik interesatzen zaio zenbat denboran egin duzun, atzean bazoaz inork ez zaitu errespetatzen, pakete bat zara besterik ez, umiliagarria izatera iritsi daiteke.
Bi esperientzia horien ostean erabaki nuen ez nuela inoiz gehiago ezertan parte hartuko.

Ez doa nirekin lehiatzea, ez horretan ez ezertan. Beraz, lehiatzeko gaitasuna daukaten horiek miresten ditut neurri batean, presioa jasateko gaitasun handia erakusten dutelako. Goi mailako kirolarientzat joko olinpikoetatik esku hutsik bueltatzea gogorra izango da, urteetako lana horretara bideratzen baitute, baina nik hemendik nire miresmen guztia adierazi nahi diet. Mundu guztia zuri begira dagoela jakin, eta, hala ere, zure onena emateko gaitasuna edukitzea ez da gauza erreza izan behar.

Eta kirola alde batera utzita, liburu bat hartu dut, nirekin bat datorren beste zaletasun bati ekiteko.

Igande on!

ABUZTUAK 3 (desagertzen diren harremanak)

Gaur X-ren urtebetetzea da. Ez dut zorionduko. Badira urte batzuk zoriontzeari utzi niola, zentzurik ikusten ez niolako agian.

Duela hogei urte baino gehiago elkar ezagutu genuela X eta biok eta, hasieratik, konektatu genuen. Oso lagunak egin ginen eta gauza asko partekatu genituen, oporrak, sekretuak, parrandak. Nire ligeak bere etxera eraman izan ditut, horra hor konplizitate maila ulertzeko adibidea.

Baina denborak, adinak, bizitzak, batzuetan, leku desberdinetan kokatzera eramaten gaitu. Ez dakit guri hala gertatu zitzaigun, hala kontziente ez naizen zerbait egin edo esan nion berari, gure harremana goizetik gauera erabat desagertzeko.

Alde batetik, pena sentitzen duzu; baina, bestetik, zure ongizatea jokoan dagoenean, argi ikusten duzu zein izan behar den zure jarrera.

Elkar ikusteari utzi genionean, hasieran, bere urtebetetzetan zoriontzen nuen mezu baten bidez. Bueltan eskertze xume bat iristen zen, besterik ez. Bere beste seinalerik ez nuen urte guztian. Jarraitu nuen urte batzuetan zoriontzen, niri ere gogoa kendu zitzaidan arte. Argi ikusi nuen bere aldetik ez zegoela harreman hura mantentzeko inolako gogorik, eta niri ere mantentzeko nahia desagertu zitzaidan.

Inoiz kalean egin izan dugu topo. Halakoetan, gelditu eta musu eman diogu elkarri, eta bizitzaren gorabeherez aritu gara bost minutuz edo, baina tentsioa, hoztasuna, zerbait nabaria izan da gure artean. Sekula hitz egingo ez dugun eta pendiente daukagun konbertsazio bat agian, edo elkarri hainbat gauza aurpegiratzea, edo ez dakit nik zer, baina gure artean itxi gabeko zerbait dagoela somatzen da. Eta buruari mila eta bat buelta eman dizkiot zertan huts egin nion asmatu nahian, baina ez dut halakorik topatu.

Halakoa da bizitza, garai batzuetan zeudenak desagertu egiten dira, betirako esango nuke. Batzuetan, arrazoiak ezagutzen dituzu, baina beste askotan ez. Eta pena handia ematen dizun arren, aurrera egin behar duzu, eta X berriak topatzen saiatu, zeinekin bizitzako momentuak partekatu.

Gaur X-ren urtebetetzea da. Oroitu naiz bai, baina ez dut zorionduko.

ABUZTUAK 2 (ez espero inoiz ezer inorengan)

Askotan pasatzen da espero ez duzun zerbait gertatzen zaizula. Halakoetan poza izugarria da, benetan sinetsita baitzeunden ezinezkoa zela hori zuri jazotzea.

Alderantzizkoa ere pasatzen da. Nahiz eta ozen ez adierazi, pentsatzen duzu zerbait gertatuko dela eta egunak, eta asteak, baita hilabeteak ere, pasatzen dituzu horren esperoan, baina ez da inoiz gertatzen, eta jabetzen zara, asko kostata, ez dela inoiz gertatuko. Halakoetan, etsipena eta frustrazioa izugarriak dira, zure erraietan min emateraino ailegatzen da, eta egoera horri buelta ematea oso nekeza egiten da.

Baina hori da bizitza, hori da errealitatea, eta datorren bezala onartu beharra dago, gustuko izan ala ez.

Beraz, ez espero inoiz ezer inorengan, hobe baita harritzea desengainatzea baino.

Asteburu on!

ABUZTUAK 1 (amnesia)

Lehengoan gauza bitxi bat gertatu zitzaidan. 

Kontzertu batera joan nintzen eta kontzertu hasi berri zegoela tipo bat hurbildu, nire musuaren aurrean jarri zitzaidan, bost zentimetrora gehienez, begira-begira, erdi barrezka eta ezer esan gabe. Nik ez nekien zer egin, paralizatua geratu nintzen, eta erreakzionatu nuenean buruarekin keinu bat egin nion zer galdetuz bezala. Orduan tipoak bota zidan:

-        Zu Hernanikoa zara-, eta nik - bai!

-        San Joanetan egon ginen.

-        Gu San Joanetan? Eta nire aurpegiaz oker zebilela adierazi nahi izan nion.

 

Alde egin zuen, eta pentsatzen jarri nintzen ea tipo hori sekula ikusi dudan. Badakit San Joan hauetan ez naizela berarekin egon, oso ondo gogoratzen baitut non, noiz eta norekin egon naizen. Baina, beste San Joan batzuez arituko ote zen? Noizkoez?

Kontzertu guztia buruari bueltak ematen aritu ondoren, tipo hura ez nuela ezagutzen argi ikusi nuen, baina eta memoriak ziria sartu badit?  

Eta burura etorri zitzaizkidan gaztetan egindako parranda eta gaupasak eta desfasak, eta nola batzuetan inkontzienteki gauza pila bat egiten ditugun biharamunean pentsatu gabe.

Tipo hori izan zitekeen agian nire biharamun bat? Argi neukan ezetz, baina zer pentsatua utzi zidan gau guztirako. Eta otu zitzaidan zein gaitasun daukadan halako zoroak erakartzeko, ni naizen bordea izanda.

Kontzertua amaitu zenean handik alde egin nuen, kasik korrika, tipo haren ero irribarre hura berriro ez ikusteko.

Espero dut nire herrian kaletik inoiz ez gurutzatzea.