2025/01/31

URTARRILAK 31 (nerbiyuak)

Maleta eginda, A-ren aholkuei ez diet jaramon handirik egin, erdiak kenduko lizkidake ziur, baina gauzak kabitu dira, beraz, gaitz erdi. Azkenean trolley batekin noa, eta gainean motxila txiki batekin.

Korapilo izugarria daukat sabelean, unetik unera handitzen doana, Z ikustean sentitzen nuena baino handiagoa, hori posible bada.

Antipodetako bi kontaktu pasa dizkidate, eta jada mezu bana idatzi diet, baina hamabi orduko aldea daukagunez pentsatzen dut gaua arte ez dutela ikusiko.

Atzoko eguraldiarekin eguna etxean igaro nuen eraman beharrekoak aukeratzen, maletan aproba egiten, urduritzen. Jada egiteko gutxi daukat, lehen egunetako planak zehazten joatea ez bada, eta halako ezjakintasun bat sentitzen dut, bertigo izugarri bat, mundua bukatzera balihoa bezala.
Zeinek esango zidan porru honetan sartzeko? Ezin nuen kanarietarako bidai normaltxo bat aukeratu ez, munduko beste puntara joan behar nik, baina zergatik? Zertarako? Hil aurretik zerbait desberdina egin izanaren sentsazioa izateko, akaso? Bere garaian Jane Campionen The Piano filma ikusi ondoren, inoiz horra joan behar dut esan niolako neure buruari? Herrian errugbi tradizioa egonik Haka bat zuzenean ikusteko? Ala, besterik gabe, natura delako nire gogoa asebetetzen duen bakarra eta han hori topatuko dudalako, natura bere osotasunean?

Dena dela, klisk egin nahiko nuke eta jada han egon, ordurarte nerbioak jota egongo naizelako. Gaur, esaterako, oso lo gutxi egin dut. Ea datozen egunetan.

Asteburu on!

2025/01/30

URTARRILAK 30 (ahaztutakoak)

Atzo bi lagunek idatzi zidaten nire zerrendaren kontura.
Batek esaten zidan arropa gehiegi neramala, pisua kontrolatu behar nuela, emakume garbia naizela, ez dudala horrenbeste zikinduko, desodorante on batekin dena konpon daitekeela, eta hara hor zerrendan falta zen lehen artikulua, desodorantea. Halere ez noa trekking bat egitera, ez naiz pisua gainean ibiliko denbora guztian. Kotxez mugituko naiz, beraz motxilak edo maletak (zalantzan nabil bata zein bestea eraman, biekin egingo dut aproba) pisu gehiago izan dezake; berez hegazkinean hogeita hamar kilo arte sar ditzaket, nire helburua pisua horren erdira edo gutxiagora mugatzea den arren.

Beste lagun batek pijama ahazten zitzaidala esan zidan. Ondo ikusia, aterpetxeetan logela konpartituetan lo egiteko asmoa dudanez, lo egiteko arroparen bat izatea komeni zait. Eta oheratzeko kontuekin jarraiturik, inork ez zidan esan kondoirik ez neramala, badaezpada baten bat eskura edukitzea komeni dela. Zein ondo dakiten ez dudala ligatuko, mirari bat litzateke. Halere, nezeserrean baten bat, igual, sartuko dut, fedegabeok ere inoiz mirariren bat bizitzeko aukera baitaukagu.

Eta kontuz aldaturik, aurrekoan esandako bi filma ikusi ditut jada.
Lehena The Brutalist. Nolakoa den ez jakintasuna, pertsona baten ezaugarri psikikoei egiten ziela erreferentzia pentsatzen nuen. Esan dezadan, normalean, ez ditudala filmen erreferentziak aurretik irakurtzen. Ba Brutalist edo Brutalism arkitektura estilo bati deritzo, bigarren munduko gerraren ostean garatu zena, eraikin funtzional eta merkeak eraikitzea zuena helburu, eta, horretarako, porlana eta antzeko materialak erabiltzen zituena, Leioako unibertsitatearen tankerakoa, ideia bat egiteko.
Ba filma gustatu zitzaidan, asko. Oso luzea da, erritmo pausatua du, tartean hamabost minutuko deskantsua dauka, baina ez da luze egiten. Niri, behinik behin, ez zitzaidan egin, eta arkitektura zaleentzat, gai horren inguruko film bakarrenetakoa omen. Beraz, hor aukera.

Bestea ikusten dudan lehen film tailandiarra: Como hacerse millonario antes de que muera la abuela. Zoragarria iruditu zitzaidan. Gizatiarra, norberekoikeriaz beterik alde batetik, baina era berean oso goxoa;  oso gomendagarria. Negar malko batzuk irten zitzaizkidan uneren batean. Eta ez dizuet gehiago kontatuko.

Eta gaur Donostiara joan behar izan dudala derrigorrean autoaren kontu bat zela eta, paseo bat emateko asmo guztia neukan, baina lehen autobusa hartu dut etxera, kalean ibiltzea ezinezkoa baita ari duen euri eta haizetearekin.
Eta hitz hauek amaitzean maleta egiten hasiko naiz, motxila ala trolley erabakitzeko, eta A-ren aholkuei jarraitu beharko diedan erabakitzeko.

Ostegun On! 

2025/01/29

URTARRILAK 29 (zerrendak egiten)

Hemen nabil zerrenda egiten, apurka-apurka maleta edo motxila prestatzen hasteko. Gaurkoan hori doa zerrenda, hilabete baterako beharko dudan gauzekin osatua. Lotsagorriturik onartu beharra daukat Gazara bueltatzen ari direnen ondasunak baino askoz ere zabalagoa dela. Munduaren alde honetan jaio izanaren zortea eta, zergatik ez esan, abantaila, horrela esanda oso hotz sonatu dezakeen arren, baina hori da errealitate gordina.

Arropak

Hiru kulero beltz, bat hilekorakoa

Galtzerdiak (4 pare, bi finagoak beste bi potoloagoak)

Titizorroak: kiroletakoak 2, bestelakoa 1

Bikini bi eta bainujantzia, bainurako kapela, betaurrekoak, pareoa, toaila txikia, trapua, lehortzeko toaila

Praka luzeak bidaiarako eta bakero batzuk

Kiroletako bi maila, gona motzak 2, hiritik ibiltzeko bi praka (edo gona) motz

Kamiseta tiradunak kiroletakoak 2, mauka motza beste 2, kalerakoak 2

Kamiseta mauka luze bi

Sudadera bi 

Plumifero fina (jantzita)

Sira, kapela

Txupa bakeroa?

Bi zapatila pare (goretexakin eta gabe), sandaliak eta txankletak

Teknologia

Argazki kamera eta bere kargagailua

Erlojuaren kargagailua

Mugikorra eta bere kargagailua

Kanpoko bateria bere kargagailuarekin

Aurikularrak eta bere kargagailua

Entxufe adaptadorea

Kotxeetarako konexioa?

Bestelako materiala

Motxila handia (fakturatu)

Motxila txikia gainean

RiƱonera

Telazko poltsa bat

Koadernoak eta bi liburu irakurtzeko, gidak eta mapak, idaztekoak, telefono batzuk eskuz apuntatuak

Irakurtzeko bi betaurreko pare

Pasaportea, gidatzeko baimen internazionala

Ibiltzeko makilak, kranpoi txikiak, frontala

Eguzkitako betaurrekoak

Ilerako zinta bat, buff bat

Lo egiteko maindire-zakua

Labana eta kubiertoak

Kantinplora

Aterki txiki bat

Nezeserra

Xaboia (trozo arropak garbitzeko) + gorputzerako

Txanpua

Aurpegirako krema, gorputzerako, eskuetarako

Eguzkitako krema (aurpegia + gorputza)

Moskitoen aurkakoa eta ondorengoa

Botikina (paracetamol ibuprofenoa)

Tigre balsamoa

Salva slipak

Konpresa batzuk

Bidaiarako

Jatekoa, fruitu lehorrak, txokolatea

 

Badakit leku zibilizatu batera noala, baina honekin moldatuko al naiz, janariaz beste erosi gabe?
Orain gauza horiek antolatu eta motxila nola geratzen zaidan ikusi behar. Lan ederra daukat aurretik. Egun On!

2025/01/28

URTARRILAK 28 (norberaren etxearen bila)

 Telebistari so

negar malkoak irteten zaizkit

milaka pertsona

aita-amak, seme-alabak, aiton-amonak

anai-arrebak, osaba-izebak

lagunak

maitaleak

ezagunak

ezezagunak

denak helburu bakarraz

euren etxeetara bueltatzea

gertukoekin elkartzea

bizitza duin bat berreraikitzea

non eta ezerezean

inoiz eurena izandako lurralde batean

orain obra-hondakinen artean dagoena

 

Gainean maleta soil bat daramate

umeek eskolako motxilatxoa

euren ondasun guztiak

eta halere esperantza

bakean utziko dituztelakoan

bizirik irautekoa

euren etxea topatzekoa.

Baina betikoek mugak itxi dizkiete

eta han daude pilaturik

itxaroten

duinki

inoiz etxe sentitutako hura

berraurkitzeko  itxaropenaz.

2025/01/27

URTARRILAK 27 (astebete besterik ez)

Data hurbiltzen ari da, eta pixkanaka hasi naiz lotzeko geratzen zaizkidan hainbat kontu bideratzen. Izugarri urduri nago. Batzuentzat tontakeria bat izango da; niretzat orain arteko bizitzako abenturarik handiena, eta horretan pentsatzea ekidin dut, jada beste erremediorik izan ez dudan arte.

Hasi naiz nire apunteak, gidak, koadernoak ateratzen. Programa moduko bat egin dut, moldagarria noski, nondik norakoak jakiteko, jarraitu beharreko bidea erdi kontrolatuta izateko. Eraman beharreko gauzen zerrenda egiten hasi naiz, arropak, lo egitekoak, botikina, nezeserra, koadernoak, kamerak, kargagailuak, liburuak, janaria?
Motxila batekin noa, beraz ezin naiteke gehiegi kargatu, halere ez nuke han ezer erosten ibili nahi, nahikoa gastatuko baitut bestela ere.

Eta bitartean astea pasa behar, egunerokoari normal aurre eginez. Posible izango al zait? Ez dakit ba, saiatuko naiz halere.

Eta nire telefonoak dio euria espero dela nire auzoan hemendik gutxira, baina nik eguzkia eta zeru urdina besterik ez dut ikusten ene leihotik. Mendira joango al naiz erlaxatzera, ala hemen geratu oraintxe bertan urdailean nabaritzen ari naizen korapiloarekin borrokan?

Ai nolakoak garen arazo handirik gabe bizi garen pertsonak. Mundu guztiaren kezka larrienak nireen parekoak balira, mundu hobe baten bizi gareneko seinale zatekeen. Baina bizitzen jarraitu behar dugu, tarteka ez ikusiarena egin, edo ahaztu, zoriontasun deitzen dugun horren printzak tarteka sentitu ahal izateko.

Aste on denei!

2025/01/26

URTARRILAK 26 (hainbat kontu)

Atzo, esan bezala, Las vidas de Sing Sing filma ikustera joan nintzen. Nahikoa hotz irten nintzen zinematik, benetako errealitate batean oinarrituta dagoela jakin arren. Nahikotxo aspertu nintzen egia esateko.

Gaur goizean bost orduko tenis partida bat ikusteko prest nengoen eta, ondoren sofan eserita igaroko nituen orduak kontuan izanik, hasierako tartean mendi bueltaxka bat egitea erabaki dut. Orain arte sekula aipatu gabeko, baina asko gustatzen zaidan Argiako podcast bat entzuten joan naiz, Beranduegi izenekoa, haizearen ufadei eta astinduei ihes egin nahian bezala. Barre asko egiten dut haiei entzunez. Telegramen kontua dute, norbaiti interesatuz gero. 
Eta etxera heldu naizenerako bigarren setaren amaieran zegoen Australiako irekiaren mutilen finala. Nahiko puntu onak ikusi ditut, baina probidentziari esker Sinnerek irabazi du set hori eta, hortik aurrera, lehenagotik ere argi da, gainetik ibili da, Zvedevi hiru setetan irabazita. Pena bat, motza egin baitzait. 

Ondoren Goiatz Labandibarren Bekatua liburua amaitzeari ekin diot, azkeneko atal bat kenduta asko gustatu zaidana, nik bizi izandako egoera batzuk gogora ekarri dizkidalako akaso.  

Bazkal ostean, alerta horia edo laranja haizearengatik emanda dagoela eta, ostera ere kalera irteteko beldurrez, siesta egin dut. Lo seko geratu naiz tarte batez. Gauak lapurtzen dizkidan lo orduen truke izango da ziurrenik, asko luzatzen ari den azken boladan, lo hartu bai, baina gauaren erdian esnatu egiten bainaiz, beti, eta hor aritzen naiz jira eta buelta, halako batean gorputz bat nire ondoan topatzea esperoko banu bezala. Baina ez.

Eta eguneroko lerroak idatzi ostean, irakurtzeari ekingo diot berriro, nire estudio berrian, nire butakatxoan. Roberto Bolañoren Llamadas telefónicas ipuin liburuarekin ari naiz, momentuz asko gustatzen ari zaidana.

Eta gaurkoz besterik ez. Ondo amaitu eguna!

2025/01/25

URTARRILAK 25 (azken egunetako planak)

Aurki denboraldi baterako ostera ere kanpora noanez, egun hauetan ondoren egingo ez ditudan gauzak egiteko behar moduko bat sentitzen dut.

Bata izan da etxea antolatzea, ordenatzea eta garbitzearena (nire burua antolatzea, ordenatzea, garbitzearekin batera, baina azken hau ez dakit guztiz lortu dudan). Azken aste hau horretan igaro dut ia denbora guztia. Etxearekin oso pozik geratu naiz, nire burua, ordea, beste gauza bat da: gauza berrietarako tokia egin nahi eta ezin. Zer egingo diogu, lanak gutxienez erdizka eginda.

Bestea da estreinatu dituzten eta interesatzen zaizkidan filmak ikustea. Uste dut aste guztia zineman igaroko dudala, gainera euria omen dator, beraz plan hoberik?

Atzo hasi nintzen Itoitz Udako Sesioak dokumentalarekin. Nire lagun batek esan didan moduan dokumentala baino dokumentu bat, hau da, taldea nola sortu zen jasotzeko modu bat. Ondo, besterik gabe, irudi batzuk oso onak iruditu zitzaizkidan arren.

Film euskaldun horretaz gain, honakoak dauzkat apuntatuta ikusteko:

Las vidas de Sing Sing, geroago noa; The Brutalist hiru ordu baino gehiagokoa, deskantsuarekin ematen dutena, astelehenean joango naiz ikustera; Babygirl, honekin zalantza daukat; La semilla de la higuera sagrada iraniarra, Alemaniatik Oscarretarako izendatua dagoena; Como hacerse millonario antes de que muera la abuela, tituluagatik  erakarri nauen film tailandiarra; La fiebre de los ricos, Desmontando un elefante eta Miocardio espainolak; El profesor de esgrima frantsesa.

Horien artean aukeratu beharko dut, ez baititut egunak guztiak ikusteko. Iraniarra eta tailandiarra ziur ikusiko ditudala, besteen artean agian aukeraketa bat egingo dut, egunek ematen badidate.
Beraz, uste dut gaurtik hasita aste guztiko arratsaldeak beteta izango ditudala.

Eta zuek datozen ordu eta egunetarako ze plan? Aspertuta bazaudete etxea garbitzea gomendatzen dizuet, niretzat terapeutikoa izan da. Hala nabil egun hauetan poz-pozik, bakarrik ligatzea falta zait.

Arratsalde on!


2025/01/24

URTARRILAK 24 (antzekoak)

Eta esandako moduan atzo mendira joan nintzen arratsalde partean, Santa Barbarara joatea mendira joatea kontsidera badaiteke. Bueltan nentorrela H-kin gurutzatu nintzen. H betidanik herritik ezagutzen dudan tipo bat da, nahiz eta oso gutxitan hitz egin dudan berarekin. Beti iruditu zait oso tipo interesgarria, baina beti bikotearekin ezagutu izan dudanez ez naiz inoiz gehiago beragan fijatu edo tematu, edo esan nahi duzun bezala. Gauza asko dauzkagu komunean, askotan topatu izan baikara bai zineman, bai kontzertuetan; antzeko zaletasunak ditugula esan dezaket ezbairik gabe. Eta atzokoan mendian ikusi genuen elkar, beste zaletasun bat gehiago.

Eta, beheraka nindoala, ohartu nintzen Z H-ren estilokoa dela, fisikoki esan nahi dut. Are gehiago, Y ere antzekoa dela, hirurak traza berdinekoak, kasualitatea? Haien ezaugarri horiek ez ditut hemen esplizitatuko, baina hirurek ere, beste ezaugarri bat dute: kasu egiterakoan beti irribarre bat ahoan dutela, liluratu egiten zaituena, niri bederen.

Eta horretan pentsatzen nindoala, JDL izeneko ikastolako tipo batekin gurutzatu nintzen. Ezin dezaket esan bullyinga egiten ziotenik, genionik, termino hori nahiko modernoa baita, baina ez zen urruti ibiliko, orain deskriba ezin ditudan hainbat ezaugarri baitzituen. Hamalau urte genituenetik ez nuen ikusi, ez baitzen gurekin institutura etorri. Ez dakit zer ikasi zuen, zerbait ikasi bazuen. Garai batean droga kontuetan ibilia zela entzun nuen, konpainia txarretan. Ez dakit zenbat egongo den egia hortik, baina atzo ikusi nuen tipoak ikastolako hura oroitarazi zidan. Baserritar itxurarekin, (ez diezadala inork termino hori gaizkitzat hartu, hiritar eta baserritarren artean nik alde handiak ikusten baititut jarreran), mozolo eta gixajo samarra, askotan kanpoko zera horrek engainatu egin diezagukeen arren. Kasu egin genion elkarri, mendian kasu egiten den  moduan. Ez dakit berak ezagutu ote ninduen, baina ez genuen ahaleginik egin ez berak ez nik hitz batzuk gurutzatzeko.

Eta aurrera jarraiturik hurrengo pentsatu nuena izan zen ea denok antzera zahartzen garen, edo batzuetatik besteetara alde handia dagoen, neuk nire burua beti besteena baino gazteago ikusten baitut. Nahi eta ezin bat izango da? Errealitateari bizkar eman nahi bat? Ez dakit, baina berriz ere H, Z eta Y etorri zitzaizkidan gogora, pentsamendu horiek irribarre bat ahoan sortarazi zidatelarik.

Asteburu on!

2025/01/23

URTARRILAK 23 (hezkuntzan greba)

Atzo eta gaurko hezkuntzako greben karira izan den manifestazioan parte hartu dut gaur Donostian. Sabatikoan izan arren, ikastetxeko lankide batzuekin egin dut hitzordua, kolektibo moduan parte hartzeak horrelakoei zentzua ematen diedalakoan bainago.

Taberna batean geratu gara, eta hara bidean noala irakasle multzo batzuekin topo egin dut. Haiei begiratu eta entzun ostean otu zait irakasleak, batzuk, gustuko ez dudan kolektibo mota bat direla (garela), janzteko moduagatik, hitz egiteko moduagatik, transmititzen duten nagusitasun itxuragatik akaso, eta hurrengo etorri zaidana burura izan da ea nik beste batzuei ezaugarri horiek helarazten dizkiedan. Larritu egin naiz une batez, baina jada ez dut erremediorik, ez naiz orain lanbidez aldatzen hasiko, makarrismoa transmititzen jarraitu beharko dugu azken hatsa heldu arte, makarrismoa zentzu positiboenean noski. Ez ditut manifan ikastetxeko guaienak ikusi, ez nuen nahi ezta espero ere. Z ere ez dut ikusi, hura ikustea espero nuen arren. Beste aukera galdu bat, enegarrena bizitza honetan. Pena bat.

Eta amodio-desamodio gora beherez haratago bizitzan beste zerbait badela otu zait, eta langile klaseko kontzientziaz beteta bueltatu naiz etxera, borrokatzeak merezi duela pentsatuz, bestela bizitzak zentzu guztia galtzen duela konbentziturik.

Eta eguraldi eder hau probestuz banoa bueltaxka bat egitera, naturarekin harremanetan sartzera, bizitzaz gozatzera.  

2025/01/22

URTARRILAK 22 (sare sozialak)

Ba ikusirik sare sozialen jabeen fatxerioa eta informazioa, desinformazioa hobe esateko, erabiltzeko duten modua, serioski planteatzen ari naiz haiek uzten joatea, baina kostatuko zait. Aitortu beharra daukat, beste askok bezala, sareak informatzeko erabiltzen ditudala, baita interesekoa izan daitekeen informazioa zabaltzeko ere, edota salaketak eta aldarrikapenak egiteko. Baina nire erabilerak haien poltsikoak bete eta faxismoa zabaltzeko balio duela pentsatzen dudan bakoitzean gaiztotu egiten naiz. Eta gauza da, zer egin beharko genuke ezkerrekoek (nik oraindik eskuin-ezker terminoetan hitz egiten dut)? Dena utzi eta soilik faxisten ahotsak zabal daitezen permititu?

Badira hilabete batzuk X utzi nuela. Orain facebook eta instagram kontuak ditut, uatsapp eta telegram kontuekin batera. Mastodonen ere badut kontua, baina ez daukat hura erabiltzeko ohiturarik. Nire idazkiak facebooken publikatzen nituen orain arte, baina uste dut bide hori utziko dudala (Mark Zuckerberg Trumpen kargu-hartzean ikustean zerbaitek egin zidan buruan krak). Telegramen jarraituko dut eta nire blog pertsonalean, azken hori googlekoa da. Gehienak munduko aberatsenen esku. Eta hor dago koxka, nola jokatu sare-sozialek jendearengana heltzeko duten potentzial positibo hori ikusirik?

Nik ez dakit. Momentuz ez ditut Zuckerbergen aplikazioak kenduko, gauza askoz enteratzeko baliagarriak baitzaizkit, baina haiek gutxiago erabiltzen saiatuko naiz, euskal komunitateak telegramen dituen kanalak lehenetsiz.

Eta zuek, grebako irudiekin tic-toc bat egingo al duzue? Arratsalde on!


2025/01/21

URTARRILAK 21 (garbiketa)

Goizeko seiak aldera esnatu naiz, begiak zabal zabalik, teletetxoa banu bezala, halere, zazpi ta erdiak arte ohean geratu naiz. Akordatu naiz Australiako irekiko partidaren bat emititzen ariko zirela eta telebista piztu dut. Tommy Paul eta Alexander Zvereven arteko partida harrapatu dut. Alemanak irabazi ondoren jaiki naiz.

Gosaldu eta etxea txukuntzen hasi naiz, atzo hasitako lanari jarraipena emanez, eta konturatu orduko ordu biak eta erdi ziren. Justu-justu heldu naiz Djokovic eta Alcarazen arteko lehiaren amaiera ikustera. Hain nengoen kontzentratua arropak, liburuak, paperak ordenatzen eta botatzen, final aurreratuarekin ez naizela akordatu ere egin.

Bazkal ostean jarraitu dut garbiketarekin, seirak arte edo. Ez dut guztiz amaitu baina kasik. Halere, Ernest Lluch liburutegian gaur entregatu beharreko liburua amaitzeke neukan, eta hura irakurtzeari ekin diot, gehiegi gustatu ez zaidan Belen Gopeguiren El lado frĆ­o de la almohada eleberria. Gogo handirik gabe aritu naiz ez bainau gehiegi harrapatu, baina ez nuen erdizka utzi nahi. Eta azken orrialdera iritsi bezain pronto jantzi eta Anoetara joan naiz, ditxosozko liburua entregatzera. Hernaniko liburutegikoa balitz lasai asko entregatuko nuke atzerapenarekin, baina Donostiakoan ez naiz ausartu. Eta hori izan da etxetik irten naizen une bakarra, baina hain egon naiz ordenatzen kontzentratua, kalea existitzen zenik ez dudala pentsatu ere egin. Eta etxera bueltatu naizenean, idazteko tarterik hartu ez dudala konturatu naiz.
Eta hemen naukazue, nire idazmahai berria estreinatuz, imajinazio handirik gabeko gaurko hitzak  josiz, eguna amaitu aurretik.  

Eta zuen eguna ondo? Oraindik al duzue San Sebastianetako ajea? Lasai, irakaslea izanez gero bihar eta etzi greba egin eta izango duzue atseden hartzeko parada, manifetan parte hartu ostean noski.

Ondoloin!

2025/01/20

URTARRILAK 20 (san sebastianak)

Ba hemen nago etxean, hiru gizonekin. Ez, ez pentsatu lizun, altzari batzuk muntatzera etorri zaizkit, bai San Sebastian egunean. Data jarri zidatenean ez nintzen jabetu, baina, egia esateko, ziurrenik egingo ez nuen parranda bat ekiditeko balio izan dit, nahikoa izan bainuen atzo eguerdian parte zaharrean edandako hiru txakolinekin. Eta, aitortu beharra daukat, gaizki sonatuko badu ere, San Sebastianak gizonekin lotzeko beste erremediorik ez daukadala, egun horretan parranda egin izan dudan askotan ligatzen amaitu baitut, mozkorra, baina akonpainatua nire etxean. Ez dizut kontatu nahi zer nolako biharamunekin joaten nintzen lanera halakoetan. Akordatzen naiz haietako batean lagun baten etxera joan behar izan nuela lotara, kotxea hartzea ezinezkoa baitzitzaidan.

San Sebastianak. Bai, Antiguako nobio bat izan nuenetik ohitu nintzen Antiguara joaten parrandan, ahal nuenetan, asteburua tokatzen zenean alegia, bestela lana izaten bainuen. Edozein kasutan, gure herrian beti izan da Antiguara joateko ohitura, agian, duela aspaldi, Antigua Hernaniko auzo bat izan zelako, batek daki.
San Sebastian bezperan tabernetako bertsolari txapelketa herrikoan eta hura amaitzean, ordu biak ala hiruretan Antiguara. Behin joanez gero, bueltatzeko ordua zaila zen igartzea. Eguerdian; bazkal ostean, bazkaldu gabe noski; arratsaldean; inoiz bandera-eraiste ondorenean. Beti doblauta, askotan konpainian, beste askotan bakarrik.

Eta bertsolari txapelketarekin lotuta, duela gutxi oso gauza polita gertatu zitzaigun. Badira hogei bat urte txapelketa L deituko dudanak irabazi zuela, eta txapela I-ri eskaini zion. I ordurako kartzelan zegoen. Bisitan joandako batean txapela eraman eta,  probidentziaren gauzak (beste behin ere), bisitan joandako haietako bat bisera sartzera zihoala, denek izan zuten I besarkatzeko aukera, eta L-k txapela jantzi zion I-ri, txapela kartzelan geratu zelarik.
I hirugarren graduan dago orain, eta urrian bazkaria egin genuen bisitan joaten gintzaizkion haietako batzuk. Ba postrerako I-k txapela bere tokira bueltatu zuen, L-ren burura alegia. Oso hunkigarria izan zen. Ez dakit denek ez ote genuen negarrez amaitu.

Eta ez dakit atzo L-k txapelketan parte hartu ote zuen, aspaldi galdu bainuen saiora joateko ohitura, eta ondoren Antiguara joatekoa eta gaupasa egitekoa, eta ni baino gazteagoa den tipo batekin ligatzekoa.

Eta hemen nago hiru gizonekin etxean, edana egon gabe, libidoa guztiz itzalirik, etxean zehar mugitzeko beldurrez, traba egingo diedalakoan.

Ondo amaitu eguna!


2025/01/19

URTARRILAK 19 (oroitzapenak)

Atzo Antiguako jaietara joan nintzen Skabidean taldea ikustera. Frontoia lepo zegoen eta iruindarrek jende guztia dantzan jartzea lortu zuten, egia esateko oso roilo ona transmititzen dute, eta akordatu naiz nola ezagutu nuen taldea duela zazpi urte.
Murugarrenen zen, hango sagardotegian. Sagardotegiaren itxiera bazkaria egiten dute ohituraz ekainean lagun artean eta urte hartan, bazkal ostean, kontzertua antolatu zuten. Taldeak Fits eta Skabidean ziren.
Ni kontzertura hurbildu nintzen bertan zegoen lagun batek gonbidaturik, garai hartan zonalde hartan ibiltzeko ohitura bainuen. Hantxe egon ginen, hogeita hamar bat lagun, gehiagorik ez, luxuzko tokian, luxuzko konpainiaz, luxuzko musika entzuten. Skabideaneko gazteek jo zuten lehenik. CDa erosi nien asko gustatu baizitzaizkidan.
Jira eta buelta asko eman ditu CD horrek nire furgonetan, halere, atzo ikusi nituen bigarren aldiz. Beste formatu batean, musikari gehiagorekin, plaza handiago batean. Egia esateko kanta gehienak ezezagunak zitzaizkidan, baina erritmoak ezagunak eta atseginak. Gozatu nuen.

Eta horrela lortu nuen San Sebastianen usaina izatea. Eta M ikusi nuen, baina neska batekin lelotuta, nik baino hogei bat urte gutxiago izango zituen neska batekin, eta berarengatik poztu eta ez nion kasurik egin.

Gaur lo gutxi eginda esnatu naiz, pentsatuz nire patua ez dela bikotean egotea, frogek oso argi uzten didatenez. Norbait ezagutzeko eta harreman bat izateko aukera ez dela erraza, are gutxiago adinean aurrera goazela sozializatzeko aukerak murrizten diren heinean.

Eta etxean Robot Dreams film zoragarria ikusiz amaitu dut arratsaldea, eta amesteko gaitasuna inoiz ez galtzea desiratu dut, eta bizitza ahalik eta ondoen bizitzen jarraitzea.

Tanborrada on!


2025/01/18

URTARRILAK 18 (oles egitera nator)

Ba bi aste beranduago Aitzgorrira etorri naiz, urte berriari oles egitera. San anton egunez izan da, hondartza mendiarekin ordezkatu dut behingoagatik, egiteke neukan asmo horietako bat betetze aldera.

Jada hematokrito kopurua bere onera etorrita, kostatzen da maldan gora joatea, eta hemen noa Sancti Spiritutik gora, arnasestuka, eskuinean Txindokiko alde malkartsuena eta Aralar guztia dakusadala, dagoeneko batere elurrik gabe, abenduko begitazio hura horretan geratu baita, ilusio hutsean. Baina elur falta hori konpentsatzeko edo, behealdean algodoizko itsaso bat dago, harro-harroa, elurretan bezala ahoz gora zabal zabalik botatzeko tentazioa ematen dizuna.

Bidean aurrera noala ahots batzuk entzun ditut, nahiko urruti izanagatik ere oso ozen entzuten direnak. Hurbildu ahala bi emakume ikusi ditut, espainolak pentsatu dut, gaztelaniaz ari baitira, garrasi batean, tentatuta egon naiz esateko ea ez al dakiten baxuago hitz egiten, inguruko animalia guztiak izutuko dituztela, baina ez naiz ausartu. Hala ere, badirudi eurak baino sasoi hobea dudala, eta nahiko arin aurreratu ditut. Beno, ez nahiko nukeen bezain arin, kostatu egin baitzait haien ahots karrankariak atzean uztea. Beraz, sasoitsu nago bai, baina igual ez horrenbeste. Esan beharra daukat espainolak direla esan dudala, baina haiek aurreratzean egin didaten diosala, euskaldunak direla adierazi dit, espainolez bizi diren euskaldunak, igual-igual zaratatsuak. Hango animaliek oraindik izango dute haien txilioen trauma.

Eta Garminaren erruz ia ostia bat hartu dut. Bide bera eginda nuen aurretik eta tracka erlojura bidaltzen saiatu naiz, baina kasik bide erdia eginda daramat eta oraindik ez du kargatu, bueltaka dabil ditxosozko tramankulua bidea kargatzea kostatuko zaiola adieraziz. Eta ni hari begira estropezuka. Pikutara, bidea markatua dago eta, ez da galtzerik.

Eta horrela heldu naiz tontorrera, izugarrizko eguraldiarekin. Bai, orain bai sentitzen dut urte berriari ongi etorria egin diodala. Argazki parea atera, eta berriz ere kotxerantz, oraingoan San Adrianeko tuneletik helduko naizelarik. Nire irteera guztietan bezala, galdu ez, baina despistatu naiz tarte batean eta ahuntz baten pare ibili naiz, hamar minutuz edo. Ezer larririk ez. Eta kotxera heltzen ari nintzela ahots ezagun batzuk entzun ditut ostera ere. Lehengo bi neskak, haiek igo toki beretik jaitsi dira eta nirekin batera heldu dira behera.
Atsegin egin diet kasu furgoan euren aurretik pasa naizenean. Nire atzetik joan dira Beasaineraino kasik, gero eurak aurreratu naute, eta berehala galdu ditut bistatik. Eskerrak, mendian lortutako bakea ez nuke ahots gorrotagarri horiekin apurtu nahi.

Asteburu on!

2025/01/17

URTARRILAK 17 (san anton)

Testu hau duela urtebete idatzi nuen, lanetik ateratakoan bilera baten ostean. Eguneroko honetan idatzi nahi izan dut aurretik idatzitakoak errekuperatzeko eta denak batera edukitzeko asmoarekin. Moldaketa txikiren bat egin diot.

San Anton egunez elgoibartarrek merkealdietara joateko ohitura zuten (dute). Niretzat hondartzara pasiatzera joateko eguna izaten zen, bixigua jatea beste batzuen poltsikorako kontua baitzen, (san anton besugos al montón, esaten baitzuen gure amak).

Lanetik irtetean gogoak itsasora eraman nau, kostara, nire barruan bixigu-nahia balego bezala eta, ohargabean, duela urte batzuk egiten nituen pausuak errepikatu ditut, inkontzienteki, jabetu gabe urtarrilak hamazazpi zituela gaur.

San Anton egunez hondartzara pasiatzera joan naiz, beste behin ere.

2025/01/16

URTARRILAK 16 (eme)

M ikusteko gogoa daukat. Udaran ikusi nuenetik izan dut horren gogoa, baina egun daramadan bizitza lasaiak eta herri desberdinetan bizitzeak ez du asko laguntzen. Kontzerturen batean topatzeko esperantza izan dut, iaz kontzertu batean ikusi bainuen, baina ez da gertatu.

Eta San Sebastianak tokatzen diren honetan, Antiguan topatzea aukera bat izan zitekeen, baina urteak dira egun horretan parrandan irteten ez naizela, eta norekin joango nintzateke? Gainera, azken aldian egon ginen moduan arratsaldeko seiak arte gaupasaz egon beharko nuke berarekin elkartu eta hitz egiteko? Aitzitik, astelehenerako beste konpromiso bat irten zait, ekidin ezin dudana, beraz nola joango naiz bezperaz Donostiara?

Eta gauza da askotan iruditzen zaidala patua kontran dudala, astroak lerrokatzen direla bilatzen dudan hori saihesteko moduan, indar ikusezin bat dagoela harremanetan kale egin dezadan eragiten duena.

Ba horrekin buruan esnatu naiz, eta M-ren irudia ikusi dut, bere begirada nire golkoan sentitu dut, udaran elkar ikusi genuenean topatu modu berean, eta berriz ere damutu naiz egun hartan hitz batzuk esan ez izanaz. Ea halako baten, ezustean, elkar ikusi eta lasai hitz egiteko parada daukagun.

Egun on!

2025/01/15

URTARRILAK 15 (bilatzen)

 

Eta kalera irten naiz

begirada gozo baten bila

hitz batzuk entzuteko gogoz

kaixo bat esateko asmoz

kalea hutsik topatu dut ordea

Dena ilun dago

isiltasuna da entzun daitekeen bakarra

ingurura begiratzen saiatu naiz

nire niniak egokituz

argia ilunean bilatuz

ez dut ezer aurkitu ordea

urrutiko izarren bat ez bada

Eta otu zait, akaso,

dena isiltasuna eta beltz dela

entzuteko eta ikusteko dagoena

ikusezina zaidalako

hutsala zaidalako.

Eta etxera bueltatu naiz, lasai,

barruan kanpoan baino epelago

egongo naizela sentituz. 

2025/01/14

URTARRILAK 14 (jarri txokolatea zure bizitzan)

Zein erraz berreskuratzen diren lan handiarekin galdutako kiloak. Ni poz pozik eta arin-arin nenbilela pare bat kilo galduta, zeren mendian kilo horiek asko nabaritzen baitira, bereziki maldan gora zoazenean, ba jada hasierako puntuan naiz berriz ere. Kaka zaharra.
Saiatzen naiz elikadura garbia, orekatua mantentzen, baita kirola egiten ere, baina hilabete batez jan gabeko gozo guztia jada berreskuratu dut, gehiago ere ziurrenik.

Baina zer da bizitza, gogoko eta gustuko ditugun plazer txiki horiek gabe? Ba kaka bat. Sexurik gabe bizi garenoi txokolatea ere kentzen badigute, akabo. Ez dakit ordezkoaren papera egiten duen, ezetz esango nuke, baina une batzuetako antsietatea baretzeko gutxienez balio du. Eta orduan gogora datozkit bikotean bizi diren lagun guztiak, esaten dutenean nik baino gutxiago egiten dutela larrutan. Jajajaja, ni naiz barren hemen txokolatea jaten duen bakarra eta.

Egun gozo on!

2025/01/13

URTARRILAK 13 (nahikoa)

Nahikoa amestu zaitut

Nahikoa pentsatu zaitut

Nahikoa desiratu zaitut

Nahikoa maitatu zaitut

 

Baina ya, nahikoa da

 

Zu gabeko beste ni bat

izan nahi dut 

2025/01/12

URTARRILAK 12 (fenix hegaztia)

Ta hemen jarraitzen dot, Etxebarrin, edredoi azpixan, hotz bakarti hau goxatu nahian. Mugitxu beharko naban, etxera fan, baina errealitatezko bainu gordin habek barrutik apurtuta uzten nabe, zartatuta, bihotzean beste krak bat eginda.
Kiribilduta nau, pilota bat eginda, maindire hotzak uxatu nahian bezala. Eta fenix hegaztia lakoa izatea nahiko naban, hementxe desagertu eta nire errautsetatik beste ni bat sortzia, zu gabeko ni barrixa. 

Eta egunak, danak, atzo lakuak izatia desiratu, baina gabak epelaguak eta goizak gozoaguak eta umelaguak.

Milesker mugaldeko gipuzkoar eta bizkaitxar zoragarrixei, bizitza ederragua egiten dostazuelako. Matxe matxe zaitxuztet.

(oharra: gaurkuan nire mugaldeko lagun gipuzkoar eta bizkaitxarrei omenaldi txiki bat egin nahi izan dotziet, eskerrak emoteko. Beraiekin nauanian dena da poza, barre eta algara, elkarrekin negar ere egiten dogun arren. Mugaldean edota mugaldeko jendiakin pasatako urtiak nire hizkeria transformatzia ekarri dozte. Eta hauekin nauanian, ezinezkoa jat nire Donostialdeko hizkera erabiltzia, nahi gabe urteten jataz ixak, ala teixak, zeta garbiak desagertzen jataz, baitxa zaizkit guztiak be. Euren omenez saiatu naiz euskalki horretan idazten, berba itxen doten moruan idatziz. Zuengatik. Zoragarrixak zarie!!!)

2025/01/10

URTARRILAK 10 (hausnarketa)

Kasik hamalau urte igaro direnean Euskadi ta Askatasuna erakundeak armak behin betiko utzi zituenetik, nire galdera da zein zentzu daukan, oraindik ere, erakundeko balizko militanteak preso edukitzea. Eta gauza da garaiak aldatu direla, zentzu guztietan.

Ez naiz politologoa ez eta historiagilea, beraz, ez naiz analisi sakonak egiten hasiko. Bakarrik dakit frankismo garaian, eta ondoren etorri zen trantsizioan, errepresioa basatia izan zela mugaz alde honetan. Neuk izan dut aukera nire herrian ikusteko umea nintzenetik. Eta horren aurrean, gazte askok armen bidea hartzea erabaki zuten, nahiz politikarena hartuta emaitza, gehienetan, berdina zen. Beste garai batzuk ziren, beste kontestu historiko bat, beste gizarte mota bat, beste dena.

Konflikto armatua gehiegi luzatu zen batzuen aburuz. Ni ez naiz baloraziotan sartuko. Bakarrik dakit ETAk armak utzi zituela aspaldi, ezker abertzalearen aldetik beste hautu politiko bat hartu zela, baina presoen afera gehiegi luzatzen ari dela.
Nola eraikiko dugu jendarte berri bat, denon artean adostutakoa, batzuei askatasuna ukatzen jarraitzen dugun bitartean?

Euren zorra, baldin badute, uste dut ederki kitatuta daukatela. Badute garaia gure artean izateko, euren aportazioa beste modu batean egin ahal izateko. Ene ustez, oraindik preso gehiegi ditugu, gehienak Euskal Herrian, zorionez, baina bada garaia etxera bueltatu daitezen, denak, behin betiko. 

2025/01/09

URTARRILAK 9 (erantzunak)

 

125, 18 emakume eta 107 gizonezko

4 izan ezik Euskal Herrian

Aspalditik

Hautu politiko bat egin zutelako

Hori jakin nahiko genuke

2025/01/07

URTARRILAK 7 (jostailuekin jolasteko eguna)

Umea nintzenean oso etxe gutxitara heltzen zen Olentzero opariak ekartzera. Orduan ekialdeko erregeak etortzen ziren gurera, eta jostailuekin jolasteko astirik izateko urtarrilaren zazpian jai izaten genuen, gabonetako oporrak egun bat gehiago luzatuz.

Pentsatzen nuen ohitura hori jada galduta zegoela, baina hara non ikusi dudan bizilaguna baloiarekin kalera irteten. Gaur oraindik jai zuela esan dit, pozik. Beraz, ez ditugu errege magoak Olentzerorekin ordezkatu, orain biak ditugu, kontsumismoaren gailurra inondik ere, umeei opariak bitan eginez. Horretan datzalako gure gizarte moderno hau, kontsumoan, etengabeko kontsumo batean, behar ez eta apenas erabiliko ditugun gauzak erostean.

Eta gaiez aldatuz, etb2ko nire aurkezle kuttunenak, Africak alegia, esan du euskal dantzak ikasteko aukera izango dugula online hemendik aurrera, Arin-erina esaterako. Bai hala esan du, iaz Olentzero eta Mari DominguĆ­n esan zuen modu berean. Zeren euskal katean daramatzan urteak eramanda ere, oraindik ez da gai euskal hitz bat zuzen esateko, ziurrenik, inolako interesik ez duelako.

Eta odola gaiztotu aurretik, hemen utziko zaituztet Gary Cooper guapo bati begiratuz, Frank Capraren filme batean.

Aste on!

2025/01/06

URTARRILAK 6 (bigarren hiruhilekoa)

Nahiz eta opor jarrai batzuetan bizi naizen oporrak amaitzeko desiratzen ari naiz, errutinetara bueltatzeko, neure buruari obligazio batzuk ezartzeko helburuarekin, bizitzari fundamentuzko etekina ateratzen diodala sentitzeko. Igual fundamentuzkoa baino etekin ordenatua da termino egokiagoa, ez edukitzeko egunero esnatzerakoan -eta gaur zer- galdera nire gogoan etengabe. Etxean nagoen bitartean, bidaiatu gabe esan nahi da, izango ditut pilates saioak, literatur tailer eta solasaldiak, data eta ordu jakinetan, eta horrek nire egunerokoari nolabaiteko ordena ezarriko dio, baita ezinbestean egin beharreko atazak ere.

Eta gauza da nire sabatikoaren bigarren hiruhilekoari emango diodala hasiera, eta, horrekin batera, hurrengo planak antolatzen denbora inbertitzen hasi beharko nukeela; baina, egia esateko, galbana apur bat daukat, agian aurretik datorkidana bertigoa sorrarazten didalako. Horregatik, aurre egite hori atzeratzen saiatzen ari naiz, ahalik eta gehien. Izan behar dena izan dadila, kito.

Baina, beste behin ere, atzeratze hori beldur-seinale bat da. Berriz ere kikiltzen hasia naiz, aurreko abenturen aurretik sentitu naizen modu berean. Agian orain gehiago, erronkaren tamaina handiagoa dela sentitzen dudalako. Eta gaur urtarrilak seia, biharko eguna heltzeko gogoz naiz, hemendik eta otsaila bitartean egin beharreko guztiak zerrendatu, ordenatu eta egiten hasteko behingo batez, atzerapen gehiagorik gabe.

Astelehena izan arren, gaur igande tonto moduko bat suertatzen ari da eguna, etxean sartuta, kozinatu, garbitu, irakurri, telebista ikusi eta pentsatu, gehiegi pentsatu gauza onerako, bihar lanera joan beharko banu bezala, erdi deprimiturik. Beraz, amaitu daitezela behingoz ditxosozko gabonak eta ekin diezaiedan datozen hilabeteei merezi duten moduan, ametsez eta ilusioz beterik, orain arte aritu naizen moduan, nahiz eta ez dudan erroskorik jateko plazerik izan!

Eta zuk irakurle, gaur erroskorik jan al duzu? Ala ia egunero janda ez duzu horren beharrik? Edozein modutan, egun hauetako gehiegikerien ondoren, ondo ekin urte berriari.

2025/01/05

URTARRILAK 5 (ospitalean)

Gaur eguna ospitalean pasatzea egokitu zait. Ez, ni ez naiz ingresaturik dagoena, senitarteko batekin egon naiz.

Tristeak dira ospitaleak. Bero handia egiten du, konpainia egitera joaten zara, baina konpainia arraroa da, gaixoaren arabera ez baituzu ia hitz egiten; irakurri nahi duzu, baina gaixoari begira pasatzen duzu denbora, zerbait behar ote duen. Lasaitzen zarenerako aldamenekoak eztula egiten du, edota erizaina sartzen da medikazioa ekartzera, edo tentsioa neurtzera etortzen dira laguntzaileak, edota merienda ekartzen diete gaixoei. Eta horrela liburua poltsatik atera ere ez duzu egiten.

Horrelakoetan orduak oso luzeak egiten zaizkizu, baina, era berean, eguna joaten zaizu, besterik egin gabe azkar, zein aspertuta egon zaren konturatu gabe, norbait zaintzen ari zarenean asperdurarako tartea bigarren plano batera pasatzen delako, garrantzia duena bestea ahalik eta ondoen egotea delako.

Ba horrela joan zait igandea, garai batean bezala parranda gustura egingo nukeela, baina norekin egin ez daukadala pentsatu gabe. Ospitaletik irtetean pena eman dit gaixoa han ohean uztea, bakarrik. Nire burua imajinatu dut urte batzuen buruan bere tokian, eta pentsatu dut zorionekoa izango naizela norbait joaten bazait ospitalera nire loarina zaintzera.

 

2025/01/04

Urtarrilak 4 (badatoz erregeak)

Bai badakit oraindik bi egun falta direla, baina atzo jada telebistan agertu ziren, euskal hainbat hiriburutan zein egunetan egongo diren azalduz. Bitxia izan zen, teleberrin ikusi nituen eguerdian eta, Olentzerok ez bezala (aipatu gabe neukan orain gaztelaniaz egiten duela etb2rentzat, ume guztiek ederki ikus eta entzun dezaten), ekialdetik etorritako errege magoek euskara egiten baitzuten. Agian baten batek informatiboetako arduradunei errieta egin die tamainako zentzugabekeria egiteagatik aurretik, auskalo.

Beno, ba erregeak direla eta, kontua da erregina bati buruzko seriea eransten ari naizela, Mediciko Catalinari buruzkoa hain zuzen ere, The Serpent Queen, asko gustatzen ari zaidana bide batez.
Badakit fikzioa dela, baina egiatik zerbait izango du noski, eta izugarria iruditzen zait gizakiok, boterearen izenean, edota bizirauteko, egiteko prest gauden guztia.
Ba seriean pertsonaia horren bizitza kontatzen da, berea eta bere ingurukoena. Haluzinagarria da zein maltzurkeria arnasten den alde guztietatik kasik. Inbidiak, zeloak, traizioak, konplotak, horretan oinarritu baitzen Europako boterea urte askotan. Hala ere, gizartearen parte handi batek, ez agian Euskal Herrian baina bai beste herrialde askotan, jarraitzen du monarkia bezalako instituzioa defendatzen.

Ta halakoak ikusita, burura hainbat galdera datozkit ezinbestean. Pertsonek berezkoa dugu sen maltzur hori, ala heziketak, inguruneak, jendarteak bultzatzen gaitu beste batzuen kontra bortizki egitera? Noiz ikasi genuen beste pertsona baten bizitzak ez duela baliorik? Noiz ikasi genuen emakumeak gutxiago zirela eta haiekin nahi dena egin daitekeela? Nondik atera genituen halako uste ustelak? Zergatik hogeita batgarren mendean jarraitu behar dugu emakumeen aurkako bortizkeria salatzen?  Zergatik bukatu behar du gazte batek labankadez josita hilotz parranda baten ostean? Noiz galdu zuen burua gizakiak?

Lasai, ez naiz dramatika jarriko, jakin badakit jende gehiena ona dela, baina beste hori ere existitzen da, ta denon ardura da halako portaerak neutralizatzea eta baztertzea. Horra erregeei eskatzeko desio bat.
Eta zuek zer zarete Olentzerokoak ala Errege Magoetakoak?

Asteburu on!

2025/01/03

URTARRILAK 3 (oi ama Euskal Herri)

Ez naiz Benitoz ariko ez, izenburuak kontrakoa adierazi dizun arren, baina bai Euskal Herriaz, bere etorkizunaz, denon artean egiten ari garenaz, poliki, poliki, kontzienteki ala inkontzienteki, nahita ala nahi gabe, kasu askotan ohargabean.

Bi gai aipatu nahi nituzke. Lehena atzo etorri zitzaidan gogora, nire unibertsitateko apunteak topatu nituenean. Esan bezala, karrera osoan, hiru arlo besterik ez nuen euskaraz ikasteko aukerarik izan. Hiru hogeita seitik, Euskal Herriko Unibertsitatea deitzen den horretan. Bai fisika zen, zientzia zehatzetan zailagoa zen irakasle euskaldunak topatzea, eta garai hartan institutuan euskal talde bakarra zegoen batxilergoko maila bakoitzeko. Baina guk horren alde egin genuen, gure hizkuntzan dena egin daitekeela sinisten genuelako eta horretan jarraitzen dugu. Oraindik harritzen naiz estatuko beste herrietako jendeak galdetzen didanean ea fisika euskaraz irakasten dudan. Noski baietz, Gironan katalanez irakasten duten modu berean.

Ba noan harira. Jende askoren borrokari eta ahaleginari esker, lortu da gure unibertsitateetan, mugaz alde honetakoetan ari naiz, gradu gehienak euskara hutsean ikasi ahal izatea.

Ba lehengoan, oso gertuko dudan pertsona batekin berriketan, esan zidan gradua gaztelaniaz ikasten ari zela, bere unibertsitateko lagun guztiak gaztelaniako klasean zeudelako. Tristezia izugarri batek harrapatu ninduen, bera bezalako gazte euskalduna, hizkuntza-maila izugarria duena, zer eta gaztelaniaz ikasten. Ta burura etorri zitzaidan hurrengoa: berak eta  enparauek ez badute euskaraz ikasten, nork egingo du? Azken hogei urteetan egindako aurrerapena, ostera ere atzeraka? Batzuen esfortzuari esker lorturikoa bi egunetan pikutara?

Bigarren gaia aurrekoan ere aipatu nuen euskal selekzioaren kontu hori da. Badakit etsaiak besterik ez ditudala lortuko nire hausnarketarekin, baina ez badut botatzen barruak jango nau. Beti izan naiz kritiko trantsizioarekin saldu eta ezarri ziguten autonomien estatu honekin. Gol bat sartu ziguten, eta oraindik ez dugu burua altxatu. Euskal Herriko zatiketa areagotzeko estrategia bikaina izan zen, eta selekzioen kontu horrek horretan sakontzea lortuko duela iruditzen zait.

Euskadiko selekzioak Euskal autonomi erkidegoko kirolariak hartuko baditu soilik, Nafarroakoak eta Ipar Euskal Herrikoak kanpoan utzita, zer eta nor errepresentatzen du? Mundialean Euskadiko pilotariak Espainiako nafarren kontra ari badira, geuk geurea esango dugu, Nafarroakoek ez badute Euskadikoarekin jokatzeko aukerarik izan? Ez al du egoera horrek independentiston nahian eragin negatiborik izango? Non geratu dira zazpiak (ala seirak) bat moduko aldarrikapenak?

Uste dut zahartzen ari naizela, eta gure aiton-amonak treintaxeixeko batallitekin bezala hasia nagoela dagoeneko, baina etorkizun beltza dakusat gure herriarentzat. Eta zuek ondo? 

Egun ona izan dezazuela!

2025/01/02

URTARRILAK 2 (zaharrak berri)

Ba hemen jarraitzen dut nire trankazoa zainduz, inoiz baino beranduago jaikiz, datorrenari indarrez heldu ahal izateko.

Zorte apur batekin hamabost egun barru altzari berriak ekarriko dizkidate, eta ordurako etxeko garbiketa eginda behar dut. Beraz, duela hilabete hasitako lanari jarraitzeari ekin diot, zezenak harrapatu aurretik. Oraindik baditut bota ala gorde diren gauzak, liburuak, paperak.
Horretan nabilela karrerako bigarren mailako mekanikako apunteak agertu zaizkit. Liburuetako fotokopia azpimarratuak, nire iruzkin eta apunte propioekin tartekatua. Guztia bi tomo potolotan enkoadernaturik, txukun-txukun. Haluzinatuta geratu naiz. Badakit ikasle ona izan naizela beti, baina halakorik? Gaur egun nire mahaian izaten dudan desordena eta kaosa ikusirik, gezurra iruditzen zait haiek nireak izatea. Eta bai, badakit nireak direla, karrera ditxosozko hura gainditzeko ordu mordoa sartu bainuen, lan pila bat egin nuen, batzuetan emaitza eskasa izaten zen arren.

Eta konturatu naiz, beste behin ere, ni ikasle izateko jaio nintzela, horrelakoak egiteko: dakitenei entzun, apunteak hartu, garbira pasa. Bai ikasle ona naiz, gustatzen zait ikasle izatea, irakasle baino gehiago.
Horretaz jabetu nintzen Iralera joateko aukera izan nuenean hiruhileko batez duela bost urte, baita oposaketak prestatzen aritu nintzenean ere. Nire apunte propioak egin nituen, baita ariketak ere. Denbora arin joaten zitzaidan. Beste kontu bat da ikastea memorizatuz, errezoan bezala, “tipo lorito”. Hori gorroto dut, beti gorrotatu izan dut, eta memoria galtzen noan heinean, are eta desatseginagoa egiten zait.  

Baina gauza da, nola botako dut nire urte haietako lan eskerga? Momentuz, eta jubilaziora heldu bitartean, guztia mantenduko dut, agian lanerako beharko dut inoiz. Ez al zaizue iruditzen? Gainera, arlo hori, zehazki, karrera osoan euskaraz ikasi ahal izan nuen hiruetako bat da. Hau da, apunteak euskara hutsean daude. Beraz, erabakia hartua dago. Hurrengo garbiketa batera arte, gutxienez, totxo horiek nirekin geratuko dira, hautsa hartuz besterik ez bada.

Eta zuek, ondo hasi duzue urtea? Kolekzioren bat egiten hasiko zarete? Edo gimnasioren batera apuntatu? Edo dieta berezirik jarraituko duzue udaran gorputz bikaina erakutsi asmoz?

Dena delakoarekin animo!

2025/01/01

URTARRILAK 1 (urte berri bat)


urte berri bat Bizitzeko

Amesten jarraitzeko

barrura eta kanpora Bidaiatzeko

Dantzatzeko eta Kantatzeko

Erortzeko eta ostera ere Jaikitzeko

Flirteatzeko eta Gozatzeko

Larrutan egiteko

Haserretzeko,

ondoren Adiskidetzeko

gauza berriak Ikasi eta zaharrak Desikasteko

ingurukoekin Partekatzeko

injustiziak Salatzeko

Isilik ez geratzeko

ozen Aldarrikatzeko

Borrokatzeko

urte berri bat Maitatzeko