URRIAK 31 (beste hilabete bat)

Eta konturatu orduko beste hilabete bat joan zait eskuen artetik. Hirurogeita hemezortzi orrialde idatzirik. Zeinek esango zidan honaino helduko nintzenik.
Aurrera jarraitzea espero dut, baina hurrengo hilabetean ez duzu nire berririk izango, berriz ere, eskuz idaztera bueltatuko bainaiz. Akaso zerbait bidaltzeko aukera izango dut, gauza gutxi edozein kasutan.
Blogean inork gutxik botako nau faltan, akaso  feizbukeko eta telegrameko lagunen batek. Beno, horiek izango dute nire berri bestela ere, lehenago edo beranduago.

Bestalde, astebeteren buruan nire urtebetetzea izango da. Lehen aldiz nire bizitzan etxetik kanpo harrapatuko nau, eta ziurrenik inkomunikaturik egongo naiz, beraz, zoriontzen nauzuenei ez badizuet erantzuten ez gaizki hartu, bitarteko falta kontu bat besterik ez baita izango. Badakizue ni oso esker onekoa naizela, norbaitek kontrakoa pentsa dezakeen arren. Milesker aldez aurretik nirekin akordatzen zareten horiei.

Gaur ez naiz gehiegi luzatuko. Urduri nago bai, gero eta gehiago. Oraindik errepaso bat egin behar diot nire ditxosozko maletari, eta gauzaren bat erosteko daukat. Zeruari begira ari naiz eta kirol apur bat egitea komeni zaidala deliberatu dut, apur bat erlaxatzeko, aurretik eserita igaroko ditudan orduak konpentsatzeko, oreka beste behin ere. Liburu bat irakurtzen amaitu behar dut, liburutegian entregatu ahal izateko, ez baitut nahi berankor bat bilakatu. Eta hozkailua hustutzea komeni zait, ez badut lizunez eta bestelako mikroorganismoz beteriko bizitegi bat topatu nahi bueltan. Eta etxea txukun utzi, baten bat etortzeko baldin bada; eta ilobari furgoaren jarraibideak eman, eta… Zein gogorra den bidaiariaren bizitza, bai badakit errepikatu egiten naizela, baina bizitza ziklikoa da nolabait ezta, beti bueltatzen gara hasierako puntura.

Ai Z, Z, Z, ez al duzu nitaz despeditzera etorri behar? Seguruenik, bizi naizenik ere ez duzu gogoan, baina tira, niretzat presente zaude, nahita ere ezin zaitut gogotik kendu, beste batean, akaso, azalduko ditudan motiboengatik.

Zaindu zaitezte guztiak eta laster arte lagunak!

URRIAK 30 (grisak)

Eta maleta batean ni definitzen nauten objektuak sartu beharko banitu zer aukeratuko nukeen pentsatzen jarri naiz.
Ez da erraza, adinarekin aldatzen goazelako, ginen hori izateari utzi eta beste ni batean bilakatzen baikara, denboraren eta esperientziaren poderioz. Hala ere, beti geratzen da esentzia bat.
Nik uste dut, azken bi urteetan bereziki, eboluzioa bainoago inboluzio bat bizi izan dudala, nire gaztetako esentziara buelta moduko bat. Uste dut urte horietan agertzen garela benetan garen modukoak, behin nerabezaroko lasta gainetik kenduta. Ondoren, bizitzaren konbentzionalismoek  bultzatuta edo, benetan ez garen zerbaitetan bihurtzen garela, edo geure ni hori ezkutatu egiten dugula, besteek eta gizarteak oro har, gugandik espero dutena egiteko, gure benetako esentzia albo batera utziz.

Denboraren perspektibarekin konturatu naiz, tarteka oso zoriontsua izan naizen arren, askotan besteei atsegin emateko gauzak egin izan ditudala, gogoz kontra, ez dakit zeren izenean. Baina kateak eta loturak apurtzen joan ahala, askeagoa izan ahala, nire nia berragertzen hasi da, beste antzeztutako ni horien artean gailentzen. Horrek, noski, prezio garestia dakar, askotan bakarrik geratzen zarela, baina orain, benetan, nahi dudan hori egiten ikasten hasi naiz. Eta argi daukat hori dela jarraitu behar dudan bidea.
Horrekin guztiarekin ez dut esan nahi bizitzan, soilik, gure golkoari begiratu behar diogunik, partekatzea ere gauza ederra baita, eta, tarteka, amore ematen jakin behar da. Baina hortik beste batzuen bizitza itsu itsuan jarraitzera alde itzela dago.

Berriz ere oreka, bizitzako kontu guztietan bezala, ez asko ez gutxi, ez txuri ez beltz. Bizitza grisez beteta baitago, eta norberak bere tonalitatea aurkitzen saiatu behar du. Ni behintzat horretan ari naiz.

URRIAK 29 (maletak)

Filmetako pertsonaiek, dena delako arrazoia medio alde egin behar dutenean, maleta nola egiten duten atentzioa eman dit beti. Zer sartzen duten horretan erreparatzen dut, zein ordenatu geratzen zaien dena, nola maleta batean eramaten duten bizitza berri bat eraikitzeko behar duten guztia, finean nola espazio txiki batean kabitzen zaien bizitza oso bat.

Nik arazoak izaten ditut beti maletak egiteko, eta, sartu beharrekoen zerrenda izan arren, asko kostatzen zait zer hartu erabakitzea eta ondo antolatzea. Agian arazoa da gauza gehiegi ditudala eta badaezpadako asko aurreikusten ditudala beti.

Gaur bi ordu luze igaro ditut maleta prestatzen. Hilabete baterakoak antolatu behar ditut, badaezpadako asko ezer eskuratzeko zaila izango den bidaiarako. Nahikoa lan izan dut gauza onerako. Bihar bigarren errepasoa egingo dut, etzi hirugarrena.

Aurreikusi behar ditut hotza eta beroa, eta haizea, eta eguzki-izpiak. Euria aurreikusi behar dut, baita elurra ere. Aldatzeko arropak, barrukoak zein kanpokoak; izerdia lehortzekoa, eta garbiketarakoak, neureak eta arropenak, baldintza klimatikoek baimentzen badigute. Aurreikusi teknologia minimoa martxan izateko gailu elektronikoak. Nahi duenean agertzen den hilekoa ere aurreikusi behar dut, baita bidean ager daitezkeen ondoezak, minak eta bestelakoak ere.
Badaezpadako mokadutxoak, badaezpadako ura edangarri bihurtzeko pastillak, badaezpadako bainujantzia, derrigorrezko liburua ordu mortuetarako, baita derrigorrezko kaiera, nire gogoari eta barrukoei adierazten uzteko. Ninian gorderik geratuko ez diren paisaietarako argazki-kamera. Eta beste batzuk akaso.

Salako alfonbra desagertu egin zait horrenbesteko badaezpadako eta derrigorrezko artean, eta ez dakit oraindik denak atera ditudan. Eta ez, haien artean ez dago zu agertzen zaren erretratorik, pelikulako maletetan gertatzen den moduan, baina gogoan eramango zaitut nirekin joaten naizen bazter guztietara.

URRIAK 28 (turistez eta bestelako bidaiariez)

Gizakiak beti bidaiatu du historian zehar. Animalia den aldetik, bizirauteko migratu du, babesteko eta bizitzeko leku egokia bilatuz. Gizartea garatzen joan ahala, migrazioaren norabideak eta arrazoiak aldatzen joan dira.

Aurreko mendeetan, Europatik Ameriketara migratu zutenek, gerretatik eta gosetik ihes eginez egin zuten. Gaur egun Europako mendebaldetik ez dugu migratzen, normalean. Beste herrialdeetatik migratzen dute Europara.
Gurera Ertameriketatik eta Afrikatik etortzen dira gehien, baita ekialdeko Europatik ere, bizitza hobe baten bila.
Etortzen diren horiek, ez dira turistak. Gehienak ilegalak dira, ez dute paperik, ez dute baimenik, baina nolabait heldu dira eta hemen daude. - pairatzen dituzten periploen inguruko aipamenik ez dut egingo gaur.

Ezer gabe heltzen dira hona, euren herrialdeetako pobreziatik eta egoeretatik ihesi. Bizitzeko eskubidea daukate, guk bezala, eta gure betebeharra da, edozein biztanleri bezala, oinarrizko beharrak asetzen laguntzea. Haietako asko adin txikikoak dira eta kale gorrian bizi dira. Imajina ezazue zuen seme-alabetako bat beste herrialde batean ezer gabe kale gorrian bizitzen. Ba horixe da hemen gertatzen ari dena hainbat gazterekin. Instituzio publikoetatik arazoari irtenbide bat eman beharko litzaioke. Egin genitzake aterpe publikoak, sozialak, horrelako kasuei epe laburreko irtenbide bat emateko, baina helburua, pertsona horiek gure gizartean eskubide osoko herritar gisa integratzea izan beharko luke. 
Horren ordez, dirua makroproiektuetan inbertitzen dugu. Esku pribatuetara joango diren mozkinak finantziatzen ditugu eta haietarako baimena ematen dugu, gure garapen ekonomikoaren izenean. Baina guztia amarru bat da, aberatsenak gehiago aberasten jarraitzeko.
Eta hori guztia, egun, turismoaren izenean egiten dugu.

Turistak, migranteak bezala, bidaiariak dira, baina legalak, teorian gurean dirua uztera datozenak, geure ekonomiak aurrera egin dezan. Neu ere turista izaten naiz sarri beste herrialde batzuetan. Garai batean soilik aberatsek egiten zuten turismoa, plazeragatik bidaiatu alegia. Zorionez, hori demokratizatu egin da, eta gaur egun milioika pertsonek bisitatzen dituzte beste lurraldeak, egunero, euren denbora librean. Niretzat gauza zilegia da. Mundua denona da, eta zergatik ez gara joango beste lurralde eta kulturak ezagutzera aukera izanez gero?  Baina non dago muga?

Atzo bi manifestazio izan ziren Donostian, biak, nolabait, bidaiekin loturikoak.
Lehena turistifikazioaren aurka. Ezin baita gerta turismoaren erruz herritarrak euren herrian bizitzeko aukera galtzea, etxebizitzak kanpotarrentzako egoitzak bilakatzen ari direlako. Neurriak ezinbestekoak dira herritarrok eta kanpotarrak elkarbizi gaitezen, eta, horretarako, hotel, etxebizitza-turistiko, ostatu kopuruak mugatu behar dira, eta alokairuen prezioei mugak ezarri, beste neurri askoren artean.

Bigarren manifestazioa bigarren mailako bidaiariekin lotuta zihoan, Donostiako udalak debekatu baitzuen Egia auzoko afari solidarioen banaketa egitea. Afari horiei esker, kale gorrian dauden hainbat pertsonek otordu bero bat daukate, gutxienez, egunero. Baina faxistak kexu dira, hiriko segurtasun-faltaren kausa direla argudiatuz.

Eta horrela doa mundua, kanpotar gehiago nahi ditugu gurean ekonomiaren izenean, baina bizitza duin baten bila eta lanera datozenei zailtasunak jarri eta baztertu egiten ditugu. Beno, hori da bizi garen sistema kapitalista honek bultzatzen duena. Permitituko al dugu, ala kalera irtengo gara gure izenean ez aldarrikatzera?

URRIAK 27 (goibel)

Badirudi eguraldiak hobera egin duela, eguzki izpiak irten direla, kalerako deia eginez. Baina nik egun arraroak daramatzat gainean. Lo gutxi eta gaizki egiten dut aspaldian, gauean izerdi patsetan esnatzen naiz maiz, eta gogoan tristezia moduko bat instalatuta daukat.
Ez dakit udazkena den, hormonak diren, barruan ditudan hainbat gogoeta, hala denaren koktela, baina goibel samar nago.

Eta hemen naiz, igande goizez, zeruari begira, nire burua kalerako animatuz, baina aldi berean maindire azpian sartzeko gogoz, ordu pisutsu hauek ahalik eta arinen igaro daitezen desiratzen. Astelehena balitz badakit desberdin sentituko nintzela, baina igandea da, sozializatzeko eguna, familiarekin, lagunekin egotekoa, eta bizitza soziala murritza daukazunean, horrelako egunetan, zure egoera muturreraino daramazu, guztiz hondoratu arte.

Hurrengo astean pentsatu nahi dut, baina ezin, gaurkoan pentsatzen ari naiz, etengabe, behatza denbora guztian zauri berean sartuz, autotortura, zigorkatzea, destroy moduan, horrela eztanda egin arte.

Gaurkoz besterik ez, bihar astelehena da eta eguzkia irtengo da ostera ere.

URRIAK 26 (ordu bat gehiago ez mesedez)

Zer da denbora zu gabe?

aspergarria da, eternala da

agonikoa bihurtzen da

zu ez bazaude

 

Eten egiten da

zure falta areagotuz

hutsunea azpimarratuz

zurekiko maitasunak

erraietaraino mintzen du

denbora aurrera joan ahala

zu ez bazaude

 

Eta hemen naiz

denbora ihes egiteko desiratzen

baina ez,

ordubete gehiago oparitu didate

gauean

eta zertarako zu ez bazaude? 

URRIAK 25 (gizonkeriaz)

Zeuen buruak aurkezteko esango balizuete, zer esango zenukete?
Nik neurea aurkezteko honakoak aipatzen ditut eta, normalean, ordena honetan: emakumea, euskalduna, ezkertiarra, irakaslea, fisikaria. Horren arrazoietako batzuk azaldu nahi nituzke.

Emakumea, genero aldetik fisikoki eme baten organoak baitauzkat eta nik neure burua emakumetzat dudalako. Gainera, oso harro nago emakume izateaz, nahiz eta historikoki zabaldu den feminitatearen ideiarekin oso kritika izan.

Euskalduna, hori baita nire identitate kulturala. Euskal Herrian sortua, eta arbaso euskaldunekin, jatorria ezinbestekoa zait nire izaera definitzeko. Eta hori ere harrotasunez diot, ez harrokeriaz.

Ezkertiarra, munduarekiko eta gizartearekiko ditudan balioak eta ideiak historikoki ezkerrarekin lotu izan direlako. Beti zapalduaren alde; beti langileen alde, ezin bestela izan langile familia batetik bainator eta langile bat naizelako; berdintasunaren aldeko politikak garatzearen aldekoa (zentzu zabalenean), naturarekiko errespetutik abiatuta eta jendarte orekatuago bat lortzeko helburuarekin.

Orain arte inoiz ez dut adierazi izan feminista naizenik esplizituki, nik ulertzen baitut ezkerrekoa izatea feminista izatea ere badela. Baina, zoritxarrez, nire definizio horri feminista hitza gehitzen hasiko naizela erabaki dut, bistan baita “ezkerreko” izateak ez duela bermatzen emakumeen eskubideak defendatzearen alde zaudenik. Eta bai, dagoeneko asmatuko zenuten moduan, Iñigo Errejonetaz ari naiz.

Eskandalagarria iruditzen zait Podemos edo Sumar bezalako erakundeetan aritutako tipo ezkertiar bat indarkeria matxistagatik akusatua egotea. Kasu guztietan salagarria da, baina, itxura batean, pertsona guztien eskubideen alde ari den tipo batengandik datorrenean, ba zer nahi duzue esatea, trenetik jaisteko gogoa jartzen dizu. Eta nire hurrengo galdera da: zer arraio daukate gizonek buruan? Noiz arte ibili beharko dugu horrelakoak jasaten? Nondik datorkie emakumeen gaineko botere nahi hori? Nondik gurekin nahi dutena eta nahi dutenean egiteko eskubidea izatearen sentipen hori?

Aski da, eztakauz popoluak txapligutarako. Ez daukat potota turutetarako, gizonak oso gustuko ditudan arren ez nago prest matxo-alfa hauei bat bera ere pasatzen uzteko. Eta bai, ozen eta esplizituki adierazten dut feminista naizela. Zakila beharrean bagina eduki arren, gizon bat beste eta gehiago naizela, independentea naizela, azkarra naizela, zientzialaria naizela, nik ere sexuaz gozatzen dudala, ez dudala gizon bat behar aldamenean bizitzan aurrera egiteko, ez dudala haren babeskeriarik behar. Nik gizonak bidelagun nahiko nituzke, baina horrenbeste gizonkeriarekin nola eta norekin fida gaitezke?

Gora borroka feminista!

 

URRIAK 24 (kirola eta beste kontu batzuk)

Atzo Iberdrolaren aurtengo irabaziak eta Josu Jonen iritzi manikeoa izan ziren hizpide komunikabide askotan. Ni kexu naizela idazten ditudan hauek apenas ez dituela inork irakurtzen, blogeko bisitari kopurua azken boladan zero izaten ari da, poztu nintzen nire iritzi eta gaietan bete betean asmatzen ari naizelako tarteka.

Eta horrelaxe, neure buruari autobultzada hori emanez, gaur mendi buelta bat ematera irten naiz, aurki izango dudan erronkari aurre egin ahal izateko entrenatuta eta sasoian egon nahi dudalako.
Eta wikiloceko ibilbide bat hartu eta hura jarraitzen hasi naiz. Wikilocen kontu hau gauza izugarria da, mendi berriak deskubri ditzakezu galtzeko inolako beldurrik gabe. Eta han abiatu naiz Larraitzetik ibilbide erdi zirkularra egin asmotan. Aplikazio horretako erabiltzaile guztiei eskaera bat bidali nahi diet hemendik: Ez duzue zertan egiten duzuen guztia publiko egin behar. Bide bat ez badago ondo markatua, despistatzeko aukerak ematen baditu, ba gorde zuentzat. Aralarren dauden bide ugariekin ze nezesidade daukat nik ahuntz bat bezala ibiltzeko? Bat ere ez, ba hala ibili naiz, galduta ez, baina despistatua eta tarteka ardi, zaldi eta beste lau hankadunen artean. Madarikatu dut ibilbidearen egilea. Bistak espektakularrak izan dira bai, ezin bestela izan, baina ez zen justu igotzeko tracka.
Halere egin dut nire lau orduko entrenamendua. Mila eta berrehun metroko desnibela gainditu dut eta indartsu sentitu naiz. Eskerrak. 

Ta kirolez ari naizela, ezin txirrindularitza aipatu gabe amaitu. Esan dezadan, hasteko, txirrindulari familia batekoa naizela kasik. Nire aita hala zen, baita anai bat eta iloba ere. Kotxez noanean beti zaintzen dut haiekiko distantzia, euren jarduera errespetatu eta zaindu egiten dut. Ba gaur Amezketako bidean txirrindulari bi bikote zihoazen. Berriketan aizue. Lau kilometro inguru egin ditut haien atzetik, ez direlako banaka jartzeko gai izan. Haiek gidariei errespetua eskatzen digute eta non dago eurena? Eurak adar jotze galanta, errepideko erregeak, popatik hartzera. Zuzen batera heltzean aurreratu ahal izan ditut. Gutxi faltatu zait kopilotoaren leihoa jaitsi eta edozein astakeria esateko, baina kontrolatu egin naiz. 

Txirrindulari maitea, berriketarako gogoa baduzu geratu lagunarekin zerbait hartzera, eta gogoratu errepidea denona dela, baita autoz goazenena ere.

Arratsalde on!

 

  

URRIAK 23 (albisteak)

Entzute aktiboa jarriko dutela martxan esan zuen atzo prentsaurrekoan Maria Ubarretxenak, Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak. Urdaibain eraiki nahi duten Guggenheim museoa PSOEkin sinatutako gobernu akordioan jasota dagoela, baina horretan,  epe luzerako proiektu guztietan bezalaxe, entzute aktiboa egin asmoa dutela. Ta zer da entzute aktiboa? Nik entzuten dizut, baina nirea egiten dut eta kito?
Eta museoa eraikitzeaz gain zonaldea suspertuko dutela diote, eta horrekin apaindu eta saldu nahi digute proiektatu duten ankerkeria, padura batean astero milaka pertsona ekarriko dituen museo bat eraikitzeak jasangarritzat zerbait izango balu bezala. Nik horri Zubietako complejo medioambientalaren antzeko tankera hartzen diot, jende askok irensten duen iruzur bat eurak gobernatzen jarraitzeko.

Lehen berri hori gutxi ez, eta aspaldi ikusi gabeko Josu Jon agertu zen atzo albisteetan, enpresa energetikoei Espainiako gobernuak mantendu nahi dien zerga berezien karira. Josu Jon eta enparauen aburuz, neurri horiek enpresek estatutik beste herrialdeetara alde egitea ekarriko omen dute.
Badakizue zenbateko etekin garbia atera zuen Iberdrolak 2023an? 4.803 milioi euro, eta Josu Jonen Repsolek 3.168 milioi, hori zerga berezi horiek ordainduta. Bi enpresa horien irabaziek urte bereko Espainiako osasun aurrekontua mila milioietan gainditzen dute. Eta zergak jaitsi behar dizkiegu?

Hirugarren berri bat: Umeen abesbatzak desagertzen ari omen dira, hamabi urtetik aurrera ume askok utzi egiten baitu jarduera hori. Gaur egungo gazteek aukera zabala omen dute, eta kantatzea ez ei dago euren faboritoen artean. Baina nire zalantza da zein punturaino duen eragina nahi dutena egiten uzteko daukagun joera horrek. Gainera, horri pantailen gehiegizko erabilera gehitzen badiogu emaitza ulergarria izan daiteke.
Bestetik, eskoletako jolaslekuetan gertatzen dena begiratzea besterik ez dago. Gehiengo batek futbolean aritu nahi du, euren idoloak futbolistak dira, bai mutilenak baita neskenak ere. Zeozertan gaizki gabiltza.

Eta futbolaren gaia atera dudala, neurozirujau bat irten zen beste albiste batean, ikerketa bat burutu dutela, eta gaur egun futbolariek darabilten joko agresiboa dela eta, pentsatzen dutela futbolari askok buruko gaixotasunak garatuko dituztela etorkizunean, eta hori ekiditeko zerbait egiten hasi beharko dela, gaurdanik, bai eskoletan, etxeetan, taldeetan, arbitroek,… Pentsarazten du, ez da hala?

Eta, amaitzeko, atzoko azken albiste bat. Emakume bat hilik aurkitu zuten bere etxean. Lanera bi egunez faltatu ondoren, haren berririk ez zutela ikusirik, suhiltzaileak etxean sartu eta hilik topatu zuten. Itxura batean kausa naturalengatik.
Neure burua imajinatu nuen egoera horretan eta izugarrizko tristezia sartu zitzaidan. Zeren, hilik zaudela berdin dio noiz aurkitzen zaituzten, baina egunak igarotzea inork ezer esan gabe, adierazten du bakarrik zaudela eta inork ez zaituela faltan botatzen; zure egunerokoan, batzuetan, ez zarela inorekin komunikatzen alegia.
Horretan pentsatze dudanean depresio moduko batean erortzen naiz. Gero egoerari buelta ematen saiatzen naiz, nire buruari esanez hori gertatzen bazait ez dudala inoiz jakingo.

Ikusten duzuenez atzoko egunak askorako eman zuen. Horiek eta beste hainbat gertatu baitziren, egunerokoak aipatu gabe. Hortik baditut gaiak jorratzeko nahi izanez gero. Gaurkoan aipamentxoak besterik ez nituen egin nahi.

Egun ona izan! 

URRIAK 22 (drogak)

Droga hitzaren definizioa bilatzen aritu naiz hiztegian, eta gaztelaniaz RAEn topatu ditudan definizioekin honako hau osatu dut:

Sustancia o preparado medicamentoso de origen mineral, vegetal o animal, que se emplea en la medicina, en la  industria o en las bellas artes, y que tiene efecto estimulante, deprimente, narcótico o alucinógeno. Actividad o afición obsesiva.

Niri definizioaren azken atalak interesatzen zaizkit bereziki, gizakiok gauza batzuetarako gehiegizko afizioa izaten baitugu normalean.

Substantzietan zentraturik, gurean arazo gehien eman dituen droga alkohola izan da ziurrenik. Hain normalizatua daukagu haren kontsumoa, ondo ikusia dagoela, baina zein punturaino da onargarria? Pertsona alkoholiko batekin bizitza partekatzeko prest egongo al zinatekete? Non dago neurri egokia?
Gaiak asko hitz egiteko ematen du, gizartean dagoen arazo bat badelako. Halere, legala den unetik eta normalizatua dagoen momentutik, norberak jarri beharko du bere muga. Nik nirea oso garbi daukat.
Baina ez zen alkohola gaur hona ekarri nahi nuen gaia, beste substantzia batzuena baizik.

Aurreko larunbatean parrandan ibili nintzen nire herrian aspaldiko partez. Iluntzeko bederatziak aldera heldu ginen taberna batera. Hutsik zegoen kasik eta komunera joan nintzen. Okupatuta. Atea bultzatu nuen, askotan zerrailak gogor daudelako edo, batek daki. Kontua da pertsona batek ireki zidala atea. Begiratu, eta berak espero zuen inor ez nintzenez, atea itxi zuen ostera. Minutu batzuetara beste pertsona bat etorri zen, gero beste bat. Guztiak gurasoak ziren, ni baino gazteagoak, larunbat batean, gaueko bederatzietan, festak eta ospakizun berezirik ez den larunbat arrunt batean, komunean bueltaka, marrak. Zerenak? Ez dakit, drogen moda ez baita izan inoiz interesatu zaidan gaia, baina oso harrituta geratu nintzen, eta guraso horien seme-alabekin akordatu.

Zein egoeratan ikusten dituzte gaur egun umeek euren gurasoak? Nola atendituko dituzte ganoraz etxean, edozein egunetan kokaina edo auskalo zer kontsumitzeko beharra badaukate? Nola ez dituzte gure gazteek buruko arazoak izango, etxean auskalo zein egoerak bizitzea tokatzen zaienean?

Agian gehiegi dramatizatzen ari naiz, baina lanean ikustea tokatu zaizkidan hainbat eta hainbat kasu gogoan, galdera horiek etortzen zaizkit burura.
Ez da lehen aldia gurasotasunaren gaia aipatzen dudana, baina marra batzuk igarotzen direnean oso arriskutsua iruditzen zait. Azken finean, umeek etxean ikusten dutena erreproduzitzen baitute, eta ez da kasualitatea arazoak izaten dituzten umeak etxean egoera konplikatuak bizi dituztenak izatea.

Ez dakit zeinen esku dagoen gauza horiek aldatzea, baina drogak, guztiak, arazo bat bilakatzen dira lehenago edo beranduago. Drogak erabiliak izateko beharko lukete, ez haiek gu kontrolatzeko, deusezteko, anulatzeko. Beti existitu dira, eta beti existituko dira. Nire inguruan izan ditut, eta ez dut inoiz inor epaitu bat ala beste kontsumitzeagatik, baina egoera batzuk gainditu egiten naute, eta kezkatu, eta tristetu.

Nik gaiak aipatzen ditut, baina ez daukat barita magikorik gauzak aldatzeko. Ez naiz medikua, terapeuta edota gizarte langilea. Bizi garen gizartearekin kezkatuta dagoen irakasle soil bat besterik ez naiz.

Amaitzeko datu bat: kalean, gauetan, gehiago ibiltzen dira gizonezkoak emakumezkoak baino, horrek gurasotasunaren arduraren maila ere erakusten du. Hala ere, drogen aferak ez du generorik, eta guztioi eragin diezaguke berdin-berdin, beraz, zaindu zure burua.

 

 

 

URRIAK 21 (boikota)

Gaur elkarretaratzeak izan dira Euskal Herriko herri askotan Gernika-Palestina taldeak deituta.

Agian gure protestek ez dute askorako balioko, ez ditugu bonbak geratuko gure oihuekin, gure hitzekin; kalera irtetzeak hemen ez du eraginik izango han, agian, baina lasai geratuko al gara ezer esan gabe, ezer egin gabe, protestatu gabe, gure haserrea azaldu gabe?

Palestinako herriarekin gertatzen ari denak marra guztiak gainditu ditu ezbairik gabe. Ezin dugu beste aldera begiratu, hau geldiarazi behar dugu, ezin dugu herri oso bat desagertaraztea permititu. BOIKOTAren unea da, Israelgo estatu genozidari boikota, haren interes ekonomiko guztiei.

URRIAK 20 (igandeak)

Igandeak egun tontoak izaten dira, ziurrenik asteko egunik txarrenak. Astelehen bezpera direlako, aste bukaeraren amaiera direlako, batek daki, baina hala dira.

Garai batean biharamuneko eguna izaten zen, ajea pasatzekoa, egun guztia sofing egitekoa, astelehenean lanera txukun joan ahal izateko. Gaur egun ez dira horrelakoak izaten, baina hala ere tristeagoak suertatzen zaizkit, nahiz eta eguraldi bikaina izan. Gainera, orain egunak laburtzen hasi direla, malenkonia moduko batek harrapatzen nau, nahigabean.  

Kuriosoa da, bihar lanera ez baitut joan beharrik, baina gaur igandea dela sentitzen dut: dendak itxita, kaleko zarata desberdina, beheko kafetegia lepo beteta, giroan somatzen da. Eta gaur, bereziki, oso egun igandetsua daukat. Ezer egiteko gogorik gabe, gorputzaldi ez oso ona, bai atzo bazkari bat izan nuen, eta bai gaur ajea daukat, eta ideiak jostea asko kostatzen ari zait. Eta igandeari etekin duin bat atera nahian nabil, egunak zerbaitetarako eman duela sentitzeko, baina asko kostatzen ari zait. Burua hegazkin moduan daukat kasik, oinarrizko atazak egiteko neurrian justu-justu.

Telebistan Superman filma ikusten aritu naiz, eta nire bizitzan superman bat jartzeko desira sentitu dut; zainduko nauen supermana, afaria prestatuko didana, masajetxo bat emango didana, horrelako egunetan mimoak egingo dizkidan superman hori. Baina, halakorik existitzen ote da?

Ondo amaitu zuen igandea!

URRIAK 19 (bizitza bakarra delako)

Atzo idatzi nuen azken esaldia irakurri eta barrez lehertzen hasi naiz. Gaztelaniaz badira bi esaera nire egoera primeran deskribatzen dutenak: en casa del herrero cuchillo de palo eta consejos vendo y para mi no tengo. Hori baita atzo zuekin egin nuena: nik egiten ez dudan hori aholkatu, denbora alferrikako kontuetan ez galtzea alegia, niri, bizitza erdia, beno gutxiago, alferrikako kontuetan joan zaidanean.

Baina pentsatzen jarrita, niri denbora asko joango zitzaidan izango ez zen horretan indarra jartzen, baina zenbat jenderi joaten zaio denbora duen horretan, eta emaitza berdina da bi kasuetan: zoriontasun-falta alegia. Bai batzuek eta bai besteok ez dugun zerbait desiratzen baitugu, eta atsekabea, kasu guztietan, antzekoa da, nahiz eta batzuena, iduriz, bizitza zoriontsuagoa izan.

Bai, hori da, bizitza bakarra da, eta zoriontsu izaten ahalegintzen gara, eta maitasuna bilatzen, eta une pozgarriak partekatzen, eta albokoari, ahal den neurrian, laguntzen, baina denontzat ez ei dago zoriontasuna prezio berean mundu honetan, ta gutako bakoitzak gure hutsuneekin borrokatzen eta aurrera egiten ikasi behar dugu.

Eta zortedun gu, munduko alde honetan jaio garelako. Badakit, munduko beste tokiren batean jaio izan banintz, kontu hauetan pentsatzeko astirik ere ez nuela izango. Beste oinarrizko behar batzuk beteko zuten nire egunerokoa, mundukoaz eta jainkozkoaz (itzultzaile neuronala dixit) filosofatzen ibili gabe.

Bai aholkuak merke saltzen ditugu besteentzat, bizitza prezio garestiagoan ordaintzen dugun bitartean. Baina hala da, errazago errekonozitzen ditugu besteen arazoak geureak baino. Besteena erraz ikusten dugu, ez digulako eragiten, baina fitxa guk mugitu behar dugunean gauzak asko aldatzen dira.

Gogoan izan lagun, eta inori ezer esan aurretik zure ideiak praktikan jarri, ea funtzionatzen duten ikusteko. Eta amaitzeko galdera bat: uste duzue txapa hau nik idatzi dudala, ala chatgpt-k sortu duela nik eskatuta? Zeren aitortu behar dut tresna hori erabiltzeko oso tentatua nabilela aspaldian, nire idazkera hobetzeko ahaleginetan.

Asteburu ona izan dezazuela!

URRIAK 18 (ari naizela, ari naizela)

Bertsotan aritzea ez litzaidake axolako, baina onartu beharra daukat horretan, beste gauza askotan bezala bide batez, oso txarra naizela. Eta hori idatzian, imajina zaitezte bapatekoaz ariko bagina.
Diotenez, bertsotarako gaitasuna, beste gauza asko bezala, ikasi eta entrenatu egiten omen da. Hala ere, niri bertsolaritza, xakean jokatzea bezala, superdotatuen kontu bat iruditzen zait. Kontzentraziorako gaitasun itzela izan behar da, besteak esandakoari momentuan erantzuteko, estrategia edota mugimendu egokiarekin aurkaria ustekabean harrapatzeko, publikoa harritzeko eta txunditzeko. Nik miresten ditut bai batzuk, bai besteak, nire buruak ezingo luke modu horretan pentsatu.

Ba nioenez ari naiz bai neure buruan ordena jartzen, neure eremuan ordena jartzeko saiakera egiten ari naizen neurrian. Nire idatzietan ez da antzemango. Esango nuke gero eta aspergarriagoak direla, gero eta interes gutxiago pizten dutela, bi eskuekin konta nitzakeen irakurleak batekin kontatzera pasatu naizela, baina berdin dio. Inportanteena neure burua ordenatzea delako, eta bidean hura ez galtzea.

Eta uste dut reseteoa badoala, poliki, baina aurrera. Burutik ari naiz hainbat kontu ezabatzen saiatzen, eta amorrazioa sortarazi diezazkidakeen horiei garrantzia kentzen ikasten ari naiz, apurka-apurka. Baina ez da gauza erraza. Niri behintzat asko kostatzen zait. Mamuak ikusten ditut sarri ezer ez dagoen tokian, eta hori ez da oso lagungarria.

Gustatuko litzaidake nire buruko hainbat pentsamendu, iltzatuta geratu zaizkidanak, erauzteko gaitasuna izatea, tupustean fuera, kanpora, beste errealistagoei lekua uzteko. Baina bertsotarako ez, baina ametsetarako, hor bai ni ikasle aurreratua, number one, ze gaitasun hodeietara joateko, Heidik atseden hartzen zuen kotoizko hodei harro-harro haietara. Umetatik hasi nintzen hara hegan egiten eta gaur arte ez naiz geratu.

Baina bai ari naiz, piano-piano, pauso txikiak baina erabakigarriak ematen, nire bizitzako lezio zailenaren axiomak barneratzen, ez dagoen tokian positiboa bilatzen, negatiboa denari tokia kentzen.  

Ai irakurle maitea, aspertzen ari natzaizu dagoeneko ezta? Lasai gaurkoz amaitu dut. Ostirala da eta segi lasai poteatzera, edo ostiraletan egiten duzun hori egitera. Eta gogoratu, bizitza bakarra daukagu, ez galdu alferrikako kontuetan.

URRIAK 17 (zilbetik ez du asmatzen beti)

Hori izan zen duela makina bat urte, institutuan, euskarako irakasleak esan zidana lan baten karira. Eta arrazoia zeukan, ezin uka beti ez dudala asmatzen. Are gehiago, esango nuke askotan ez dudala asmatzen. Eta gaur berriz ere egiaztatu ahal izan dut.

Zeinek esango zidan gaurko egunerako Gasteizen katedrala ikusteko bisita hartzeko? Ez atzo, ez bihar, gaur izan behar zuen.

Eta hemen noa gabardina, aterki erraldoi, autobusetik zeruari begira, atzerapenarekin, nire ideia on hauek madarikatuz. Eta ordu batzuk horrenbeste gustuko ditudan gune komertzial horietako batean igarotzera konbentzitzen ari naiz neure burua.

Zein beste sorpresa izan dezaket egunean zehar? Ni denetarako irekita noa.

Egun busti on!

URRIAK 16 (atsegina izatea gratix da)

Ezagutzen ez nauen jendeak oso serioa naizela esan izan dit, batzuetan ergel samarra nintzela ere pentsatu izan dute, baina ni berez lotsatia da naizena. Serioa izan naiteke, lotsaren ondorioz, baina ergela ez. Oso pertsona sinpatikoa naizela iruditzen zait; gainera, egunetik egunera sinpatikoagoa bihurtzen ari naizela uste dut, eta hori  errespetu eta edukazio kontu bat delakoan nago, besterik ez.

Gizakiok dugun ezaugarrietako bat, beste hainbat animaliengandik bereizten gaituena, sozialak garela da. Beno, ni ez naiz bereziki soziala, gero eta gutxiago esango nuke, edo ez etengabe jendearekin egon behar duen horietakoa. Baina jendearekiko atsegina izatea beste kontu bat da, eta askotan iruditzen zait, gure golkoari begiratze horretan, gero eta jende desatseginagoa dagoela munduan, munduko zonalde honetan bederen. Jende batek begiratzen zaitu handinahikeria batekin, zu baino gehiago balitz bezala; beste batzuei, aldiz, inoiz ez diete erakutsi atsegin izaten etxean, zeren hori norberaren etxean ikasten den zera bat da, eta kanpotik nekez eragin daiteke horretan.

Eta diot nik, autobusean igotzen garenean txoferrari agur egitea ez al da zentzuzkoa, lanean ari da eta hori, gutxienez, merezi du, ez da hala? Berdin denda batean, kiroldegian edo edonor dagoen toki batean sartzen garenean. Nik, irakasle bezala, gelan sartu eta egiten dudan lehen gauza ikasleei egun ona ematea da. Agian oso kontu kristaua da? Baliteke, baina niri denbora bat partekatu behar duzun jendearekin atsegin izatea minimoa begitantzen zait. Baina bada jende asko erantzuteko gai ez dena, eurekin ez balihoa bezala; pilates klase bat partekatzen duzu, esaterako, eta gero kaletik agurtzen ez zaituena. Eta diot nik, horrelako jokabideekin, gero nola nahi dugu elkar ulertzea, albokoarekiko begirune minimo hori ez badaukagu?

Gero eta gehiago kezkatzen gaitu pantailen eragina gazteengan, baina helduok ere badugu zer pentsatu, gu baikara gazteenen eredu, eta heziketa minimo hori etxeetan hasten da, gero eskoletan eta kalean jarraitzeko. Beraz, inor ezertan kritikatu aurretik begira diezaiogun gure golkoari eta hobetu ditzagun besteenganako erakutsi jarrerak.

Egun ona izan dezazuela!

 

 

URRIAK 15 (desordenaz)

Norberaren egoera psikikoa kanpora begira ditugun jarrera, itxura eta portaeretan islatzen da normalean. Logikoa da, antzezle oso ona ez bazara bederen. Nahigabean zure barruko zera hori kanporatzen duzu modu batera ala bestera, eta besteek igartzen dute zerbait gertatzen ote zaizun ala ez, edo zure izaeraren ezaugarriak antzematen dituzte.

Nik beti ondo deitzen ditudan horiek ondo disimulatzen dute euren barruko katarsia. Eurentzat kalte, gaizki zaudenean ondo egotearen plantak egitea ez baita lan makala, eta horrek sor diezazkizukeen ondorioak auskalo nolakoak diren.
Beti gaizki daudenak nekagarriak suertatzen dira, pena eman besterik ez baitute egiten, eta denok dauzkagu gure penak uneren batean ala bestean, baina ni okerrago horrek atzera ematen du.

Nik ez dakit non kokatu nire burua, lehen taldean ziur ezetz, eta bigarrenean espero ezetz. Esango nuke errusiar mendi baten tankerakoa naizela, gorabehera handikoa. Edozein kasutan gardena naiz, berehala antzematen zait aldartea, horretarako arrazoiak jakin gabe ere.

Azken hilabeteok desordena handikoak izaten ari dira; agian bizitza osoa halakoa izan da, baina orain ari naiz bereziki antzematen. Nire buruan gauza asko dauzkat, etengabe ari zait burua bueltaka: ametsak, nahiak, desioak, etorkizun hurbila, eta horri jasaten ari naizen aldaketa fisikoak lotuta, ba kaotiko samar izaten ari da nire gogoa, eta hori kanpoan antzematen da. Nire etxea desordena handi bat da, eta gero eta nabarmenago sentitzen ari naiz hura ordenatzeko, antolatzeko, aldaketak egiteko beharra, inkontzienteki nire gogoan ere eragina izango duelakoan bainago.

Eta duela gutxi irakurri nuen zure bizitzan ordena jartzeko, zure gauzetan ordena jartzen hasi behar duzula. Behar ez dituzunak botatzen, birziklatzera edota berrerabiltzera noski; beharrezko direnak ondo identifikatzen eta haiek txukun antolatzen. Modu horretara buruan soberan daukazun guztiaren garbiketa egiten omen da ere.

Ba hemen ari naiz, aspaldi gogoan daukadan horri ea heltzen diodan deliberatzen. Lotura sentimentalak diren objektuetatik eta trasteetatik behar ez ditudanak identifikatzen, eta nire buruari ordena eta bakea ekarriko dion etxe antolaketa bat diseinatu nahian. Zeren askotan antolatzen dugu gure bizitza etor daitekeen zerbaitetan pentsatuz, eta horrek lasta izugarria suposatzen digu, alferrik.

Egunekoa bizitzen ikasi behar dugu, bihar bat ez balego moduan, baina horretarako gure aurrekoek buruan sartu zizkiguten hainbat ohitura gainetik erauzi behar ditugu. Hori bai desikasi behar dudala.
Ea lortzen dudan.

URRIAK 14 (ikasitakoa desikasten)

Pertsonak beti ari gara zerbait berria ikasten. Bizitzan gertatuko guztiak irakaspenak ditugu, eta hortik ikasten dugu etorriko diren egoera berriei erantzun egokia ematen. Beno, hori teorian dela esango nuke, praktikak, niri, kontrakoa adierazten baitit, ez dudala ezer ikasi, edo ikasitako guztia desikasi egin dudala, oso azkar gainera.

Eta gizakiok ohituretako animaliak ei gara, eta beti, inkontzienteki, jarrerak, egoerak, bizipenak errepikatzen ditugu, onak ala txarrak izan. Onak direnean gaitzerdi, baina zure portaerak sufrimendua besterik ez dakartzazunean ba, zer nahi duzu esatea, arazo bat da. Eta teoria oso ondo jakin arren, praktikan beti toki berean egiten dugu estropozu.

Ba halaxe nabil, teorian hain ondo dakizkidan horiek praktikan jartzen saiatzen, baina ezin. Nire buruari beste ni batek lezioa ematen dio etengabe, nola jokatu azalduz, eta nik baietz, arrazoi guztia duela, baina minutu bat besterik ez dut behar hortik ihes egiteko, eta betiko tokira bueltatzeko, nire burua torturatzen jarraituz, etengabe, modu kontrolaezinean.

Batzuetan desiratzen dut pentsatzeko gaitasunik ez izatea nahiko nukeela; sinpleagoa nintzateke, baina, ziurrenik, zalantzarik gabe, zoriontsuagoa.
Baina ez, hemen dabil nire burua ez dakit zenbat erreboluziotan, bueltaka, bueltarik ez duen egoera batekin, gauza batzuk diren bezalakoak direlako, eta alferrik delako bestelako irakurketarik egitea, existitzen ez den zirrikitu bat bilatzea.

Eta hasierara bueltatuz, ohituraz ikasitako hainbat jarrera desikastea ezinbestekoa da, gure jendarteak berdintasunean aurrera egingo badu; baina, era berean, esperientziak erakutsitako horiek etengabe desikastea oso arriskutsua izan daiteke norberarentzat.

Eta hemen nago desikasi beharrekoen artean aukera egiten, oreka bilatzen, borroka horretatik osorik irteteko. 

URRIAK 13 (dilemak)

  

Irten ala ez irten

horra dilema

 

Eta gauza da eguzkiak lurra berotzen duela

bere izpiak zuzen heltzen zaizkizula

egun argitsuak naturara deitzen dizula, kalera

eta zu, zalantzati

ea egun orduak probestu

gau orduak ez gero alferrik galtzeko

ala loa berreskuratu

gorputzak atsedena eskatzen baitizu

 

Eta tartean gogoak ez dizu bakerik ematen

bilatzeko, falta duzun horren bila joateko

Baina, zer da faltan duzun hori?

Hori bai dilema

URRIAK 12 (mecagüen el quinto centenario)

Hori izan zen hainbat taldek 1992an erabili zuten lema, espainolek kontinente amerikarrean egindako sarraskia salatzeko. Han ez baitzen inolako aurkikuntzarik egon, genozidio bat baizik, bertako biztanleria masakratu baitzuten jainkoaren izenean, amen.

Gauza da ez dakidala zer daukagun gizakiok, edo zer daukaten gizaki batzuk, edo zer daukaten gizon batzuk, baliteke emakumeek ere izatea, baina maskulinitatearekin lotutako kontzeptu edo ezaugarri bat iruditzen zait konkistarena, kolonialismoarena, inperialismoarena.
Zergatik behar hori? Zergatik besteak menpean hartzekoa, zapaltzekoa? Benetan genetan doan zerbait da, ala gure gabeziak tapatuz indarra eta boterea demostratzeko modu bat besterik ez da?
Zer da, animalia predatzaileak garela finean, eta gure eremua ondo markatu eta babestu behar dugula, eta ahal dela handitu? Eta orduan, zertarako daukagu arrazoitzeko ahalmena, baldin eta gure burmuinak horretarako gaitasuna badauka?
Zerk egiten gaitu sabanan bizi diren felidoengandik desberdinak, gure espezie berekoen bizitza duintasunaren aurka egiten badugu?

Izan gaitezen serioak eta dei diezaiegun gauzei behar bezala.
Duela bostehun eta hogeita hamabi urte kontinente bateko jatorrizko biztanlegoa aurkitu ez, suntsitu egin zuten.
Gaurko egunean torturarekin lotuta egon den erakunde batek Gasteizko kaleetan egun hori ospatzea normaltasun osoarekin irain bat da edozein demokratarentzat.
Une honetan munduko beste leku batean, Palestinan alegia,  gertatzen ari den genozidioaren aurrean munduko beste gobernuek ezer ez egitea, utzikeria eta astakeria bat da.

Beraz, zer daukagu gaur ospatzeko? Nik bizitza ez bada beste ezer ez. Eta zuek? 

URRIAK 11 (nazio desberdinen estatu batean)

Atzo zineman egon nintzen Los Destellos filma ikusten. Heriotzaren eta zaintzaren inguruko gaia tratatzen du, modu oso egokian. Horreraino ondo. Antzezleen lana ere oso ona iruditu zitzaidan. Baina, azken boladan estatuan egiten ari diren filmekin beti gauza bera gertatzen zait, hizkuntza eta trataera kulturala ez zaizkit sinesgarriak gertatzen. Eta atzo antzeko sentsazio bat izan nuen.

Filma herrialde katalan batean gertatzen da. Ez nintzateke gai izango non den, baina alaba Valentziara doa ikastera, eta ikusten diren herriko irudietan kartelak katalanez daude.

Gidoia Eider Rodriguezen ipuin batean oinarrituta dago. Horregatik, agian, alabaren izena Madalen da, eta uneren batean protagonistari galdetzen dio senar ohiak ea Gasteizera bueltatuko den. Beraz, ondorioztatzen da ama euskalduna dela, edo Euskal Herrikoa bederen.

Baina film osoan ez da ez katalana ez euskara agertzen, beno gràcies bat justuan eta gutxi gehiago. Gurasoak mama eta papa dira, eta euren gaztetako kanta pasodoble bat, berrogeita hamar urte dituen bikote baten kanta pasodoblea. Ba zer nahi duzue esatea, ez zait sinesgarri egiten.

Eta igual pelikula honetan akzesorio horiek ez dute garrantzirik, ez dakit, baina niretzat, zerbait kontatzeaz gain, inguratzen gaituen kulturaren transmisio egoki bat egin nahi badugu, elementu horiek guztiak ezinbestekoak dira.

Eta horrela irten nintzen zinematik, sentsazio gazi gozo batekin, buruari bueltak ematen beste behin ere. Ondoren, kasualitatez, aldizkari feminista bateko kritika irakurri eta dena zen laudorio, eta ni oso arraroa ote naizen otu zitzaidan.

Bukatzeko, Edurne Azkarate aktoreak Donostiako Zinemaldian botatako esaldia ekarri nahi nuke gogora: “Euskal Zinea deritzon horri euskara falta zaio eta euskal kulturak filmak ditu faltan”.

Nik bihar ez dut ezer ospatzeko. Asteburu on! 

URRIAK 10 (ametsetan)

Gaur ikusi zaitut

nire gaueko azken hatsaren

jabe izan zara

 

Ezustean agertu zara

hartu behar nuen autoan

nire tokia betez

eta barre egin didazu

aurreratu naiz esanez bezala

 

Eta zuri begira geratu naiz

urduri

gero egongo garela jabetuz

eta orduan alarmak jo du

 

Amets bat besterik ez zinen

baina zein ederra

eta horrela hasi dut eguna

irribarre bat ahoan. 

URRIAK 9 (benetan?)

Atzo lagun-talde bateko uatsap taldean Bruce ikusteko sarreren gaia irten zen. Lagun batek sarrera bat omen zuen soberan, eta inork nahi zuen galdetzen zuen. Bat interesatua zegoen, baina beste inor ba ote zihoan galdetu, eta beste lagun baten erantzunak zur eta lur utzi ninduen. Saiatu zela sarrerak erosten, baina soilik 300 €koak geratzen omen zirela.

300 € kontzertu bat ikusteko Anoetan, benetan? Oso Bruce izango da, eta hiru orduko kontzertuak emango ditu, eta nahi duzuen guztia, baina niri gehiegikeria bat iruditzen zait.
Eta nire hurrengo galdera da: zenbat jendek erosiko zuen sarrera gero kontzertu osoa berriketan pasatzeko, edo mugikorrari begira egoteko, oso Brucezalea izan gabe, baina ni han egon nintzen esan ahal izateko? Eta gauza da eventitisak abduzituta gauzkala.

Zein kultura kontsumo eredu bultzatzen ari gara? Ez da lehen aldia gai honi buruz hitz egiten dudana, baina harritu eta haserretu egiten naiz horrelako gauzak entzuten ditudanean.
Sarrerak agortuta omen daude jada, bi kontzertuetarako, prezio horietan. Merkeena 80 €-ren bueltan omen zegoen. Gero krisia aipatuko dugu, eta soldata igoerak eskatuko ditugu, edo olioaren prezioaz kexatuko gara, baina Bruce ikusteko 300 napo txintik esan gabe.
Aizue, ba jarrai dezagun horrela.

Bitartean, nik jarraituko dut hamar euroren truke Dabadabara heltzen diren talde txikiagoak, ez okerragoak, deskubritzen.

URRIAK 8 (insomnioa)

Eta jarraitzen dut lo gaizki egiten. Loa hobetzeko aholkuak honakoak omen:

Goiz afaldu eta arin
Egunean zehar kirola egin nekatua egoteko
Lo aurreko orduetan pantailarik ez
Logela fresko eta maindireak garbi izan
Dutxa erlaxagarri bat hartu
Infusioren bat hartu
Sexua praktikatu

Ba aurrekoetatik erdiak gutxienez betetzen ditut, beste erdietatik batzuk nahi eta ezin, baina urduri banago, ba jaiki eta telebistan zerbait ikusten jartzen naiz, edota mugikorrean zerbait begiratzen ea loak harrapatzen nauen, ohean esna bueltaka ez baitut ezer konpontzen.

Ta horrela noa eguna joan eta eguna etorri. Menopausia da ala adina? Edo hormonak al dira? Akaso maitasuna da, beno maitasun-falta zehazkiago? Edota antolatzen ari naizen bidaiek sortzen didaten estres puntua? Agian biharamunean zer egingo dudan ez jakitearen ziurgabetasuna?

Ba ez dakit, baina nazka-nazka eginda nago. Eta gaur mendira joan naiz, nekatu naiz, garbi jan dut, ez dut alkoholik edan. Kontatuko dizuet ea hurrengo egunetan gauzak hobetzen doazen.

Hego haize on!

URRIAK 7 (errekuperatzen)

Larunbatean familiako ospakizun bat izan nuen, festa bat, eta badakizue zer gertatzen den festetan, ba alkohola barra-barra egoten dela, eta oso posiblea dela oso kaltetuta amaitzea. Ba soilik esatearekin gutxi faltatu zitzaidala lorontzietako ura edateko dena esan dizuet. Aspaldi ez nuela horrenbeste alkohol edaten, dantza ere asko egin nuen, baina horrek ez zuen nire mozkorraldia gutxitu. 

Gauza da atzo, mugikorra begiratu eta sortutako telegrameko kanalean lerro batzuk ikusi nituela idatzirik. Hackeatu naute, pentsatu nuen nire baitan hasiera batean, baina ni nork hackeatuko nau, jarri zaitez serio L, baina ezinezkoa da ezer idatzita egotea, oraintxe jaiki naiz eta.
Eta orduari erreparatu nion, goizeko bost eta erdiak. Aiba, etxera heldu eta telegramen idazten aritu nintzen, eta falta tipografikorik gabe. Eta orduan otu zitzaidan ea erromantiko jarri eta baten bati maitasunezko lerro batzuk idazten aritu ote nintzen… Zorionez ez nuen horrelakorik egin, baina egin izan banu ez nintzateke akordatuko. Eta okerrena da gau guztiaz akordatzen naizela, baina ohean sartu eta lo hartu aurreko tarte hori burutik erabat ezabatuta dudala. Nola da posible?

Ba imajina dezakezue zein zen nire atzoko egoera. Hil egin nahi nuen, literalki, izugarrizko buruko mina neukan. Neure buruari agindu nion ez nuela berriro horrela tratatuko garai luze batean.

Eta gaur goizean, ilobak ikastolara eraman behar nituen aitzakiarekin, Ondarretara joan naiz eta euripean paseatzen aritu naiz, kresala aurpegian sentitzen, ea oraindik irauten didan gorpuzkera honi buelta ematen diodan.

Eta horrela hasi dut astea, ondo pasatu izanaren sentsazioarekin, baina gorputza eta gogoa garbitzeko intentzioarekin. Ea arin pasatzen den gaur egun nahiko arraro egiten zaidan  sentsazio hau.

Aste on denori!

URRIAK 5 (saiakera)

Eguna joan eta etorri

egiten ari naizen horretan

atentzioa jartzen

saiatzen ari naiz

 

zoritxarrez

nire saiakerak ez du arrakastarik

zuregana egiten du ihes

eten gabe

 

zergatia ulergaitza zait

ez baituzu

 inoiz ez

nirekiko interesik agertu

 

madarikatua zu

egun hartan

autobusean

nire ondoan eseri zinelako

 

Oharra: atrebentzia askorekin blogean aspaldi publikatu nuen Eric Frieden poema batetik abiatuta sortu dut nik beste hau.

URRIAK 4 (oda)

Azken boladan

trabesia bat egitera noan bakoitzean

azaltzen zara

datak ez dizu inporta

nazkatuta naukazu.

 

Zu ikusten jarraitu nahi dut

baina jada ez didazu abisurik ematen

ezustean agertzen zara beti

okerren datorkidan unean

espero ez zaitudanean

eta aitortu behar dut

desiragarria izaten jarraitu ordez

gogaikarria suertatzen ari zarela

amorragarria.

 

Zu galtzeko beldurrez naiz

horrek ekarriko dizkidan aldaketez izukor

baina ezin dut horrela jarraitu

ezin dut gehiago.

 

Desagertu behingoz mesedez

edota etortzen jarraituko baduzu

aldez aurretik abisatu

behar bezala prestatuta izan nadin. 

URRIAK 3 (harrotasuna)

Hara, hara, hara. Ba ez galdetu nola, baina interneten kuxkuxean ari nintzela, zerbait pozgarria topatu dut, eta egun guztirako alaitu zait aldartea.

Oroitzen duzue bost minutuko ikastaroa? Kultura sailak, argitaratzen zuen euskara hobetzeko hura? Aitortu beharra daukat ez dakidala ekimenak jarraitzen duen, aurreko ikastetxean jasotzen bainuen puntual, egunero, baina oraingoan ez. Begiratu dut eta harpidetu naiz nire kabuz.

Ba bost minutuko ikastaro horretarako Jabier Osesek sortutako materialaren artean, nik duela hamahiru urte idatzitako poema bat topatu dudala, nire poema literaturako izen handien artean nahastuta, eta halako subidoia sentitu dut urduri eta dena jarri naizela.

Eta besterik gabe, blogean jada egon arren, berriz ere hemen erreproduzitzea erabaki dut. 

Orduan idatzitako moduan jarriko dut, nire poesiako irakasle Terek aldaketa batzuk proposatu baizizkidan eta, uste dut, berridatzi egin nuela. Baina hona hemen originala.

Garai hartan nioen moduan, on egin!

ispiluari begira

ispiluan begiratu naiz

baina ez naiz ikusi

nire begiak ikusi ditut

baina ez nire begirada

nire ahoa ikusi dut

baina ez nire irria

nire gorputza ikusi dut

baina ez nire jarrera

nire bihotza ikusi dut

baina ez nire pasioa

nire burua ikusi dut

baina ez nire idealak

hilda ote nagoen

pentsatzen jarri naiz...

URRIAK 2 (denborak ihes egiten digu)

Ba erlojuari begiratu eta paper zuriaren aurrean eseri behar dudala  ikusi dut, deskuiduan egunak agur esan aurretik. Batzuetan hala izaten baita, konturatu orduko denborak esku artean ihes egin dizu, eta ez dituzu egin beharrekoak hasi ere egin.

Eta gauza da oso goiz jaiki naizela, ikasturteko pilateseko lehen klasera joateko, eta hortik aurrera plazer txikiak bata bestearen atzetik kateatuz joan naizela, orain arte. Hamabi ordu igaro dira jaiki naizenetik, eta eleberri bat irakurtzeaz bukatu berri, idazteko txanda zela otu zait, baldin eta nire buruari jarritako lana beteko badut.

Ta hemen naiz, beste egun batez, leihotik begira, kanpoan ari dun euritea ea nire etorria elikatzeko baliagarri izan daitekeen deliberatzen. Zeren, nola elikatzen da baten diskurtsoa, egunero kontatzeko zerbait izateko moduan?

Ez da gauza erraza, errepikakorra suertatu nahi ez bada behintzat. Eta askotan ez dugu historia bat kontatu beharrik. Batzuetan, nahikoa da soinu bat bilatzea, erritmo bat, sonoritatea duen testu bat osatzea, zerbait ederra, poetek egiten duten tankeran.

Eta ez dakit antzematen den, baina bukatu berri dudan eleberriaren gai nagusia musika da, eta horren eraginez edo, erritmo bat, kadentzia bat, bilatzen saiatzen ari naiz. Nire asmoa hanpurutsua begitanduko zaizu agian, baina anbiziorik gabe ezin lortu ezer bizitza honetan. Eta kontuz, zeren ez baitira gauza bera anbizioa eta harropuzkeria.  

Nik umiltasun osoz aitortzen dut idazterakoan anbiziotsua naizela, zerbait esateko beharrak mugitzen nau; edo zerbait ederra sortzeko beharrak, nahiz eta gutxi adierazi. Finean, irakurleari zerbait eragitea bilatzen dut, zerbait transmititzea, irakasle bezala ikasleengan bilatzen dudan berbera. Eta beti esaten dudan moduan, batengan lortuz gero, nire helburua beteta egongo da. Hori ez da anbizio handia izatea, baina tira.

Baina, zertaz ari nintzen? Jada galdu dut haria. Ah bai, denbora, konturatu orduko eskuetatik ihes egiten dizun gauza, magnitude, izate, dimentsio edo kontzeptu baliotsu hori. Eta kuriosoa da nola batzuetan orduak oso luze egiten zaizkigun, eta besteetan ohartu gabe nola joan zaigun eguna, zertan aritu garen oso ondo jakin gabe. Baina bai, denbora gauza baliotsua da, doanik dugun bakarrenetakoa, ta zein inportantea da zertan inbertitzen ditugun gure bizitzako segundoak, jakinik mugatuak direla, eta egunetik egunera gutxitzen doazela.

Beraz, hori da nire gaurko mezua, denbora zertan erabiltzen dugun ondo erabakitzea, konturatu orduko eskuetatik ihes egiten baitigu. 

URRIAK 1 (gorrotoak)

Gorroto dut isilik egoten ez dakien jendea:

ezer ez esateko ez ireki ahoa mesedez

 

Gorroto dut autobusean denontzat berriketan doazenak:

ez zaigu inporta gaur norekin bazkaldu duzun kapitalean

 

Gorroto ditut nerabeen zaratak eta oihuak:

atentzioa berdin eman dezakezue baxuago hitz eginez, gorrotagarriak suerta zaitezkete

 

Gorroto ditut ateak danbatekoen bidez ixten dituzten auzoak:

barkatu, baina siestan nengoen eta zure danbatekoak sekulako sustoa eragin dit

 

Gorroto dut musika denontzat jartzen duten horiek:

denok berdin eginez gero elkarbizitza ezinezkoa litzateke,

ipini kaskoak mesedez, nik nire soinu banda propioa daukat

 

Gorroto dut hondartzan euren etxeko salan baleude bezala mintzatzen direnak:

hondartzara erlaxatzera eta olatuen orroak  entzutera gatoz

ez zure ahots kirrinkaria

 

Gorroto dut kasu horietan guztietan nire barruan sortzen den zarata

jasanezina bihurtzen zait, alde egin behar dut, ihes egin, isiltasuna bilatu

 

Ai ene, udazken ditxosozkoa

beti izan al naiz halakoa

ala adina  da

gero eta jasangaitzago eta gorrotagarriago

bihurtzen nauena?