2025/06/15

EKAINAK 15 (zirimiria, turismoa, memoria eta beste hainbat kontu)

Hitzok idazten ditudan bitartean manifestazioa izaten ari da Donostian eta Europako beste hainbat hiritan turistifikazioaren kontra. Joatekoa nintzen, baina berandu jaiki naiz eta atzotik etengabe jausten ari den zirimiriak atzeraka bota nau mugitzen hasteko. Atzo goitik behera blai heldu bainintzen etxera Anoetatik, pistako ditxosozko sarrerak nahi eta non lortu eta estalperik ez duen estadio batean. Gaur ez nuen berriz ere euripean goiza igaro nahi.
-Zirimiri tonto bat besterik ez da, berehala atertuko du- bai zera, sei ordu zirimiriaren azpian, dena ematen hori bai.

Eta turistifikazioaren aurkako manifa aipatu dut. Gaia konplikatua izan daiteke, nondik begiratzen den, denok baikara turistak uneren batean, ni aurten hilabete batzuetan izan naizen moduan.
Ni ez naiz turismoaren aurkakoa, turistifikazioaren aurkakoa baizik. Hau da, iruditzen zait, pertsona bezala denok daukagula eskubidea beste herrialde batzuk, beste kultura batzuk ezagutzeko, guretik irteteko, deskonektatzeko, beste errealitateak ikusteko. Horrek ez du esan nahi herrialde horiek gu hartzeko moldatu behar direnik, hau da, lehenik bertakoen eskubideak, bizi-baldintzak daude, kanpotarrak izan beharko dugu hartara moldatu behar garenak, ez alderantziz. Ezin ditugu gure kaskoak, gure alde zaharrak parke tematiko bihurtu, turistei bideratutako espazioetan transformatu, bertakoen bizimodua erabat baldintzatuz eta gure kultura desitxuratuz eta desagertaraziz.

Duela ez asko arratsaldeko zazpietan kolak ikusi nituen oraindik zabaltzeke zegoen Donostiako taberna batean pintxoak jateko, kalea ia blokeatuta zutelarik. Ez ziren errazionamendu garaietan janaria lortzeko egin ilarak, ez, pintxo batzuk jatekoa baizik. Bukatzeko beldur ote ziren? Flipatu egin nuen.
Bi kale haratago Basque Cheese Cake erosteko beste ilara batekin egin nuen topo. Ene, nola saltzen dugun Basque hitza, ez euskal,  ingelesez baizik, kalean gero eta euskara gutxiago entzuten dugun bitartean.
Gai polemikoa bai. Beti izan gara anfitrioi onak, adeitsuak kanpotarrekin, baina lehenik bertakoen etxebizitza-eskubidea, lan-eskubidea, garraio-eskubidea, kultur-eskubideak, osasun eta atseden-eskubideak bermatu behar dira. Hori gabe ez baitago herririk, ez baikara ezer, eta horretan agintari politikoek ezarri behar dituzte arau eta neurri egokiak: bertakoa zaindu, kanpotarrak baldintza onenetan jaso ahal izateko. Inoiz ez alderantziz, eta Goiak eta enparauek kontrakoa egiten dute, DVn nahi dutena salduko duten arren.

Eta gehiegi luzatzen ari naizen honetan, ez dut aipatu gabe utzi nahi gaurko egunarekin, mila bederatziehun eta laurogeita lauean, nire lagun baten etxean Galindo eta konpainiak egindako sarraskia. Bi etakide hilda gertatu ziren. Oroitzen ditut etxebizitza osoko bizilagunak kalean oheko arroparekin, “terroristen” aurka soilik aritu zirela justifikatzeko edo?
Ekaineko egun eguzkitsu horietako bat zen, etxean zegoen zalapartarekin esnatu nintzen. Amari galdetu nion ea zer zen zarata hura, ea etxafuegoak ziren. Tiroak dira esan zidan. Jantzi eta kalera irten ginen, auzokide askoren moduan, baina guardia zibilak kaleak ondo moztuta zeuzkan, eta ez zuten Garinetik haratago pasatzen uzten. Gau hartan, askotan bezala, poliziak ezarri zuen terrorea eta biolentzia herrian, baina bertsio hori ematea ez da inoiz politikoki zuzena izan. Ba hala da, eta nik ozen esango dut hemen eta behar den toki eta aldi guztietan, nik bizi izan nuelako, nire azalean, nire lagunen azalean, hildakoen gorpuzkietan.
Ez dezagun gure historia beste batzuk konta dezaten utz. Ez ditzagun Patria, La Infiltrada, eta tankerako kultur-proposamenek saltzen dizkiguten bertsio manikeoak onar.
Egun hartakoa benetan amets gaiztoa izan zen, ez dezagun sekula ahaz.

 


iruzkinik ez:

Argitaratu iruzkina