UZTAILAK 15 (ze nezesidade)

Gaur hilak 15 nire oporretako lehen eguna.

Ze nezesidade hilaren batetik oporretan egon nintekeenean hartzen ditudan erabakiak hartzeko, galdetzen diot neure buruari; ze nezesidade besteen hanka sartzeak zuzentzen aritzeko, besteen lana gainbegiratzen ibiltzeko, ze nezesidade. Ze nezesidade besteen lana antolatzeko, kritika besterik ez dela etorriko jakinik.

Egun batean lankide batek -nahi duzulako- esan zidan, zuzendaritza taldeetan egoteak dirua eta ospea ematen duten karguak bailiran. Isildu egin nintzen, nahi dudalako ez, zuek ez duzuelako nahi erantzuteko egon nintzen, konpromisoagatik esatekotan egon nintzen, militantzian ibili garenok sinisten dugun horretan konpromisoak hartzeko joera dugulako, tontoak garelako akaso, edo mundu hobe baten alde eragiteko modua iruditzen zaigulako. Ez diogu ordutegiari begiratzen esateko hamarretan sartzen garela eta ez garela lehenago etorriko, bestelako jarrerak izaten ditugu, lanaz haratago zerbait ona egiten ari garelako ideiak bultzatuta, askorentzat gauzak gaizki egiten ari izanaren ordaina jaso arren.
Edozein kasutan, nezesidade ez, baina hemen nago eta gaur hartu ditut oporrak. Eta gaur hasi da nire urteroko noraeza, nire burua, gogoa eta errealitatea guztiz kokatu arte.

Zer egin? Mendira joan, hondartzara? Norbaitekin plana egiteko aukera? Telefonoa hartu eta baten bati deitu? Edo beti bezala bakardadeari aurre egin naturan galdurik? Baina azken garaietako bero sapa honek ez du asko laguntzen. Hainbat plan egiteko gogoa guztiz ezerezten dit, eta hemen nabil denborari aurre hartu nahi baina ezinean. Gainera, aurten disgustuak besterik eman ez dizkidan furgonetarik gabe nago eta horrek aukerak mugatzen dizkit. Ea ostiralerako lixto dudan.

Baditut planak abuzturako, baina ordura arteko bi asteak oso luze egingo zaizkidalakoan nago, ez badut munduari begiratzeko nire modua aldatzen bederen. Damu naiz uda osorako oporrak hartu ez izanaz, alde batetik; bestetik, lagunekin egiten ditudan planak beharrezko ditut nire gogoa bizirik eta alai mantentzeko. Aitzitik, ezer egin gabe egoten ikasi behar dut, askotan sentsazioa baitaukat beti zerbait egiten aritu behar izanaren gurpilak harrapatuta naukala, ez naizela gai besterik gabe liburu bat hartu eta etxean lasai egoteko, kanpoan dagoen giroari begiratu gabe.

Eta nire mundutik haratago futbola. Atzo Donostian ez dakit zenbat Espainiako kamiseta ikusi nituen. Gauean, etxean nengoela, golen ospakizunen oihuak heltzen zitzaizkidan auzoen etxeetatik, eta igandean, Donostian, pantaila erraldoia jarriko dute finalaren jarraipena egiteko. Ez da duela urte batzuk imajinatuko nukeen egoera, baina hori da bizi dugun errealitatea, beste batean sinisten dugunok ez badugu konpromisorik hartzen gauzak aldatzeko. Ze nezesidade gauzak aldatzeko, datorrena etsipenez onartu beharrean. Ze nezesidade.

Ba horixe lagunok, bakoitzak bere erabakiak bere konbikzioen baitan har ditzala.

Karmengo jai onak igaro ditzazuela!

EKAINAK 23 (Udako Solstizioa)

Larunbata da. Goizeko 4:30etan jo dit iratzargailuak. Ez nuen behar, ez baitut lorik egin. Gau guztia iratzarrik igaro dut, urduri, korapilo bat sabelean eta etengabe mugikorrari begira, heldu ez den zure mezu baten zain.

Aietetik pasa naiz lagun baten bila eta gero unibertsitateetan aparkatu dugu. Bost terdietan abiatzen da BECerako busa. Ezgauza naiz, lo egin barik, emozionalki txikituta, amaren dolua bizirik, zuk eragindako zauriak haragi bizitan.
Baina bizitzan dena ezin da txarra izan, denok merezi dugu atseden bat, airea hartzeko zulo txiki bat, arnasgune bat minatik haratago.

Bingoan bezala zenbakiak ateratzen hasi dira, bigarrena bosta izan da (edo seia zen), IEUP bat egin dut besoarekin, ahoarekin, nire zenbakia da, nire bola, nire gaia, ezin zitzaidan besterik tokatu, 75etik horixe, besterik ez. Dardar batean jarri naiz, ez ditut beste zenbakiak entzun, ez ditut behar, nirea atera da, listo.

Lo egin gabe zaude, baina ideiak ordenatzeko unea da; lasaitu, arnastu, hasi eskema bat egiten eta bota barruan daukazun guztia, zure bizitza laboralean denbora gehien azaltzen eman duzun hori ganoraz eta maila jasoan botatzen, adierazten, ordenatzen. Gogoratu gidoiaz, dena txukun, bibliografia sartu eta pedagogikoki non eta nola jorratuko zenukeen azaldu.

Gustura geratu zara. Bederatzi bat gutxienez esanez irten zara bi ordutako froga horretatik. Orain hirukoaren bila joan behar duzu. Hiruko batekin media eta aurrera. Zailena eginda dago. Baina zailena ondoren etorriko da, bigarren partea egiten hasi eta ikustean ezer ez zaizula ateratzen. Lehenengo problematik bigarrenera, hirugarrenera ondoren, eta horrela seigarrenera arte eta buelta hasierara. Ez dago modurik. Zazpigarren galdera bat ere bada, baina ez duzu ikusi. Nerbioak jota zaude, buruko mina, amorrua. Berrize zerotik hasi zara, eta egin duzun apurra garbian, ondo azalduta adierazi duzu. Ez dago itxaropenik.

Lur jota irten naiz BECetik.

Busa hartu eta buelta etxera. Gaur San Joan bezpera da eta besterik ez bada mozkortu egingo naiz, txarra erre eta beste zerbaitetan pentsatzeko aukera. Bost terdiak aldera heldu naiz etxera. Bazkaldu egin dut, birra batekin, gero beste batekin, hirugarrena ere zabaldu dut. Deitu egin didazu, Hernanin zaudela. Orain? Orain zatoz niri jaiak izorratzera? Etxera etorri zara, negar egin dugu, gogorra izan naiz zurekin, orain ez zaitut hemen nahi, orain ahaztea behar dut eta ondo pasatzea, ez zutaz pendiente egotea.

Zortzi urte igaro dira ordutik. Azkenean hirukoa lortu nuen, baita gainditzea ere, bederatzikorik jarri ez zidaten arren. Zuk eragindako zauriak jada itxita dauzkat, orain beste batzuk ditut, arinagoak ziurrenik, baina gaur ere San Joan bezperan irtengo naiz, eta suteak egitea debekatua dagoen arren, nire minak eta roillo txarrak, gogoan besterik ez bada, erreko ditut, errautsetatik ni berri bat sortzeko asmoz.

Gora San Joanak

AMETS (busti) BAT

Aulki batean eserita nago

hankak zabalik

buru bat nire iztartean

gora begiratu du

irribarre bat ahoan

 

Zu zara

nire barrunbeak esploratzen

 

Derrepentean esnatu naiz

izerditan blai

dena bustita

baita hankartea ere

eta ohean bilatu zaitut

ametsetan nagoela

jabetu arte

 

Penatuta baina

lanak neure kabuz

amaitu behar izan ditut

zure ahoaz nire sekretuak

miazkatzen zabiltzala

imajinatzen dudan bitartean 

BESTE (amets) BAT

Herenegun nioen amets bat nuela. Beno, zintzoa izateko amets ugari daukat, edo izan dut edo izango dut. Lehengoan bihotzeko kontuetan korapilatu nintzen, maitasuna delako mundua mugitzen duena, edo hori da behinik behin nire iritzi xumea. Baina bestelako ametsak ere baditut, ugariak, eta batzuk sekula beteko ez direla dakidan modu berean, beste batzuk gauzagarriak dira. Eta gauzatzen dira.

Ez da nire asmoa hemen eta orain biluztea, nire amets guztiak aitortzea, norberarentzat gauzak gordetzea ederra baita, hor baitatza ametsaren magia. Baina beste bat aitortuko dizuet, zuentzat huskeria bat izatearen inolako beldurrik gabe.

Amets bat izan dut, eta bertan itsasondoan egiten nuen lan (bai, gehiengoak bizirauteko lana derrigorrezkoa dugu, lanak duin egiten diguneko esaldi, iritzi edo dena delakoa, jauntxo kapitalista batek botatako amarru bat dela pentsatu arren). Ba esan bezala, lanetik irten eta itsasondoan nengoen, olatuen marmarra entzunez, laneko estresa paseo bat emanez baretuz, edo uretan murgilduz.

Ba aizue, ametsa bete zait, lortu dut. Nire jubilazio arteko lan urteak itsasondoan igarotzeko aukera izango dut, eta egia esanda oso pozik nago. Maitasunik ez, baina, gutxienez, egunero bakea sentitzeko tartea izango dudalako.

Amets bat nuen (beste batzuen artean) eta bete zait.

Amesten jarraituko dut, zer gerta ere. Eta zuk, ba al duzu ametsik?

 

 

 

EKAINAK 2 (I have a dream)

Irakurle maitea, ez zaitzala izenburu horrek nahasmenera eraman. Ez naiz ariko 1963ko abuztuaren 28 hartan Martin Luther Kingek ahotan izan zuen ametsaz. Ni ez naiz ez kolektibo baten, ez herri baten, ez erakunde baten eledun, ezta inoren ordezkari ere. Ni neure buruaren adierazle besterik ez naiz, eta oraingoan nire hitzek altruismotik gutxi izango dute, nire zilborretik eta nire zilborrerako adierazitakoak besterik ez dira.

Amets bat daukat, sarritan errepikatzen zaidana, esna nagoela, beti. Kaletik noa eta ustekabean parez pare agertzen zara. Elkarri begiratzen diogu, hurbildu egiten gara eta hitzik esan gabe aurrez aurre gaudenean, besarkatu eta musukatzen hasten gara, sutsuki.

Irudi hori hainbat filmetan ikusi izan dugu sarri, baina beti esaten da errealitateak fikzioa gainditzen duela, beraz, zergatik ez litzaidake niri halakorik gertatu behar?

Eta bai amets hori izan dut, askotan, maite desberdinekin, bizitzako une anitzetan, baina orain artean ez zait sekula bete. Aitzitik, normalean kontrakoa gertatu izan zaidala iruditzen zait, nire desiotako objektua ez ikusiarena egiten saiatu dela alegia. Edota hori ezinezkoa izan bada, nahiko hotz agurtu nauela eta ni gainetik kentzen saiatu dela dida batean. Horrelakoak gogorrak izaten dira, baina lainoetatik jaisteko beharrezkoak, amets bat izatea ondo baitago, baina amets ezinezko batean bizitzea gehiegikeria da, zoriontasunaren bila dabilen nire gisako izaki sinple batentzat.

Bai, amets hori nuen, zurekin, lehenago beste batzuekin izan dudan modu berean, eta goizetik gauera zapuztu egin zait. Errealitatezko bainu bat hartu dut, ez gozoa, ezta oso garratza ere, jakitun bainintzen ez zenuela nirekiko inolako interesik, baina nik amets bat nuen.

Eta amets ezinezko horietan katramilatuta nenbilela, errealitateko une inportante bat pasa zait ustekabean. Ama, atzo ez nintzen zurekin akordatu, gugandik joan zinela hamar urte betetzen ziren egunean. Badakit ez zarela nirekin haserretuko, egiten dudan gauza bakoitzean, beno ez guztietan, zu baitzaitut gogoan, eta badakizu beti ametsetan galtzen naizela.

Amets bat neukan. Espero dut bihar beste bat edukitzea.

I had a dream, but I need another one. 

MAIATZAK 12 (uda berria)

Urtea aurrera doa, konturatzerako ikasturtea amaituta egongo da. Tokitan geratuko zait uda amaieran lanera bueltak ematen zidan bertigoa, tokitan zu bertan ikusteko itxaropena, tokitan zurekin nonbait topatzeko ilusioa.
Urtea pasa da, urtebete zaharragoa naiz, baina nire gorputzeko itxura besterik ez dela aldatu begitantzen zait. Aldaketarik ez, denak horretan darrai, ez bada mundua apur bat okerrago dagoela duela urtebete baino, edo hala ikusarazi digute.

Mundua kontrolatzeko nahia han eta hemen, psikopata batzuk euren gisara guztia kontrolatuz, gizonak emakumeak erasotzen eta erailtzen, gu baino gehiago bailiran, eta bitartean ni neure betiko harrikadekin, minekin eta hutsuneekin borrokan, izugarri zorigaiztoko edo inor baino zoriontsuago, nondik begiratu ere.

Eta gaur literatura sariketa baten berri heldu zait, eta otu zait ez nukeen denbora zerbait idazten inbertitu beharko zugan pentsatzean baino, ez dakizun arren horrek denbora asko ematen baitit bakarrik nagoen uneetan.

Eta azken boladan asko pentsatzen dut munduan ergel, babo, kaiku, tontolapiko asko dagoela, dena nire talaiatik begiratuta; haiengandik zenbat eta urrutiago egon hobeto dagoela bat, baina noski, horrela jarrita, hain begirada zorrotzarekin, bakarrik gera zaitezke, besteen ergelkeria zeinekin komentatu ezinik. Hori ere ez da txukuna.

Eta, amaitzeko, azken egunetan ikusi ditut duela berrogeita hamar urteko irudiak edo garai haietan oinarritutako filmak. Dena gizonak, gizonak agintzen, gizonak torturatzen, gizonak emakumeen gainetik jartzen, gizonak beste batzuk akabatzen animaliak bailiran, finean gizonak gizonkeriak egiten. Eta hori bera gertatzen ari da orain ekialdean, mendebaldean eta ikusten ez ditugun hainbat herrialdeetan, mundu guztian ez bada.

Bai udaberrian gaude, baina ez uda berri batean, munduak antzera jarraitzen baitu deja vu eternal batean bezala.

 

APIRILAK 27 (idazteaz)

Sabatikoa amaitu nuenetik gutxi izan dira idazten jarri naizen egunak. Lagun batek esan zidan noizean behin jarraitu behar nuela, baina egia esan egunerokoak irentsi nau, asko kostatzen zait tarte lasai bat hartzea pantailaren aurrean, edo orri zuriaren aurrean esertzeko, eta denbora daukadanean burua beste zerbaitera bideratzen dut, nekatua egoten naizelako mentalki, lanak eragiten didan desgaste neuronalak eraginda edo.

Eta hori guztia esanda, aitortu beharra daukat faltan botatzen dudala idaztea, jartzea kostatu arren on egiten didala, oraintxe bertan puztuta sentitzen bainaiz. Puztuta ez soilik fisikoki -nire haragian frogatzen ari naiz menopausiak emakumeon metabolismoa moteldu egiten duela, gantzak gerrialdean pilatzen direla, inflamazioa eguneroko kontua dela, inoiz izan gabeko zelulitisa zure izterrez jabetzen dela…- puztuta nire burmuinean egosten diren ideia, iritzi, sentsazio, uste, kritika, aurreiritzi, maitasun, gorroto eta sentimendu anitzen eraginez. Eta horiek guztiak, orain psikologikoez ari naiz, erauzteko behar izugarria daukat, edozein momentutan eztanda egiteko berebiziko beldurra baitatorkit tarteka. Oraintxe halaxe sentitzen naiz, itota kasik, edozein unetan ahotik behazuna botatzen hasteko puntu-puntuan, gainezka barruan pilatuta ditudan sentsazio eta sentimenduengatik.
Eta esango didazue erraza dudala, eseri eta idatzi besterik ez dudala behar, baina kontua ez da hain sinplea. Goizeko sei ta erdietan martxan jartzen naizenetik etxera heltzen naizen arte, denbora guztian buruarekin eta pantailaren aurrean aritzen bainaiz lanean, eta etxerakoan daukadan gogo bakarra da burua itzaltzea, off egitea, neuronak lokartzea. Halere, nire neuronak anarkista  samarrak dira, eta nahi duten uneetan nahi duten kontuetan jartzen dute arreta, eta hantura areagotu besterik ez da egiten. Lehertzear dagoen puxika baten antzera sentitzen hasten naiz eta orduan, nire minak, nire beldurrak, nire beharrak eta nire desioak geratzen dira agerian, etxera heltzerakoan eguneko kaka guztia zeini kontatu ez dudala nabarmentzen zaidanean.

Iaz ez nuen halakorik sentitu, ez orain sentitzen ari naizen moduan bederen, egunak ez zirelako hain gogorrak, hain estresagarriak. Denbora nire buruari eskaintzen nion, eta ez zitzaizkidan horrenbesteko kontu pilatzen nire buru txiki honetan. Eta beraz bai, idatzi beharra daukat, nitaz, zutaz, nire hutsuneez, nire beharrez, nire ilusioez, nire ametsez. Nire buruari gogor egin behar diot paper zuriaren aurrean esertzeko, tarte batez bada ere, nire obsesioak ahazteko, gogoa askatzeko, etxean ez dudan kideari ordez orriari kontatzeko kezkatzen nauena, haserretzen nauena, pozten nauena, dosi txikitan kanporatzen ez badut edozein unetan lehertu egingo bainaiz, eta orduan, agian, beranduegi izango da.

Aste on irakurle agurgarria, aste on paper zuria, aste on zeta maitea! 

APIRILAK 14 (futbolaz)

Gaur lankide bati komentatzen nion zein aspergarria zaidan futbolaren zera hori. Ingurune honetan mundu guztia dabil larunbateko Espainiako Errege Koparen finalak aztoratuta, eta gehiago edo gutxiago guztioi eragiten digu.

Halere, esan dezadan, Athleticek finala jokatu zuenean baino zarata gutxiago somatzen dudala mediotan oraingoz, baina motorrak berotzen hasiak dira. Lehengoan Donostiako Udaletxean jarri duten dekorazioa ikusi nuen eta amorru edo nazka edo halako zerbaiten puntu bat sentitu nuen, eta badakit ulergarria dela hiriak bere taldea animatzea. Kontua ez da Errealeko talde maskulinoarekin zer egiten duten, kontua da beste genero edota kirol guztiekin egiten ez den guztia. Horrek sortzen dit ezinegona.
Bai, futbolak millioiak mugitzen ditu, esango didazue, baina hori, neurri batean, egiten diren kirol eta kultura-politiken ondorioa besterik ez da.

Beste gai bat kezkatzen nauena da, gurasoek beraiek euren seme-alabei zein eredu ematen dieten euren hooliganismoa agerian uzten dutenean. Oroitzen ditut Athleticeko finalaren egunean Sevillan egindako jaian, zein irudi tamalgarri ikusi ziren telebistan, aita batzuk guztiz mozkorrak, eguerditik, ume txikiekin tartean, oihuka… Hor garatzen da seme-alaben benetako heziketa.

Aitortu beharra daukat nerabetan Errealeko bazkide izan nintzela hiru urtez, ez futbola gustuko nuelako, ez dut apenas kontrolatzen, jokalariak eta Atotxa zaharreko giroa gustuko nuelako baizik. Gaur egun ez zait interesatzen, ez futbola, gutxiago oraindik futbolaren inguruan aspalditik eraikita dagoen irudi elitista hori, oparotasunarena, emakumeak kosifikatzen dituena (goi-mailako futbolisten bikoteez ari naiz). Tristea iruditzen zait gure gazteek horiek izatea heldutarako eredu, zerbait oso gaizki egiten ari garenaren seinale besterik ez dela deritzot.
Hezkuntzan gabiltzanok egunero ikusten dugu zein aisialdi mota bilatzen duten gure mutilek, baloia kenduz gero beti arazoak, eta euren artean jarrera oldarkorrak eta matxistak oso nabarmenak dira.

Arrazoi horiengatik futbola gorroto dudala esan dezaket, beno gorrotoa baino indiferentzia da eragiten didana.

Halere, nire lankideak  bota didan bezala, ziurrenik larunbatean egongo naiz telebistari begira, tarteka besterik ez bada, futbola gorrotatu arren nahi dudalako Errealak irabaztea, Aitor Zabaletarengatik besterik ez bada.

Zorte on, ondo pasa Sevillara zoaztenak eta ez ahaztu, bizitzak aurrera darrai, futbolarekin edo gabe.   

APIRILAK 10 (berrabiarazten)

Esan dezagun pribilegiatu bat naizela, oporretan egon naizela eta, handik etorrita, oporren oporrak, edo atsedena, edo esan nahi duzun bezala hartzen ari naizela; nire buruarekin eta nire gorputzarekin, nire niarekin alegia, birkonektatzeko eta birraurkitzeko egunak hartu ditudala.

Garbiketa egiten ari naiz, barrukoa, fisikoa eta kimikoa, -bihotzekoa ere nahiko nuke-, toxinak botatzen, min ematen didana gogotik erauzten saiatzen, jendartearekiko enpatia areagotzen ahalegintzen, baina aizue ezin!

Oporretan izan arren lan batzuk egitea egokitzen zait egun hauetan, eta orduan konturatu naiz jendearen berekoikeriaz, ezer berririk ez esan dezadan bide batez. Pertsona batzuk ez dira ohartzen eskubideez gain, betebeharrak ere badituztela - aldamenekoari sor diezaiokedan kaltea edo eragozpena niri bost-.
Bost minutuko lana egiteko bi egunez ibili behar izan dut dantzan, pertsona baten arduragabekeriagatik, mezu faltagatik, komunikazio ezagatik. Haluzinatu egiten dut lankide batzuen jarreraz, nola zerbait esan eta kasu zipitzik egiten ez duten, beraiekin ez balihoa bezala, eskubideen taulari soilik begiratzen diotela. Eta amorratu egiten naiz, eta nire zen egoera pikutara doa instant batean, ahotik apoak eta sugeak irteten hasten zaizkidalarik.

Haserre nago nire ingurukoekin, egoera familiar baten aurrean hartzen ari diren jokabideagatik, hor ere berekoikeria eta enpatia falta nagusi; eta haserre nago zurekin, beno nire buruarekin, zu ahazteko ahaleginetan huts egiten dudalako etengabe, eta gutxien espero dudanean hor agertzen zarelako, nahiz eta azken boladan, apurka-apurka zure presentzia desagertzen ari den.

Berrabiarazteko ahaleginean nabil, baina dena kontran datorkidala iruditzen zait, eta nahigabe izugarria jabetzen ari da nitaz, nire hormonak dantza kaotiko batean gozatzen duten bitartean. Noizko niretzako gozamena?
Berrabiarazi nahi dut ni berri bat sortzeko eta zu berri batekin elkartzeko. Ea zein den hurrengo zapuztailea.  

Ondo amaitu pazko astea.

ZERTARAKO?

Zertarako itxoin

Ez bada zure ahotsa entzuteko

Zertarako itxoin

ez bada zure eskua laztantzeko

Zertarako itxoin

Ez bada zure ezpainak dastatzeko

Zertarako itxoin

Ez bada zu besarkatzeko

Begiak itxi ditut

Eta itxaroten geratu naiz

Zertarako?