UZTAILAK 1 (masokistak gara)

Ez da ondo hasi hilabetea. 

Zerua grisa da, tenperatura ez da hogei gradura heltzen, nire buruan mailu batek jarraitzen du arinki jotzen eta jarraitzen dut burutik zenbait kontu ezin kendu. 

Masokistak gara gero mortalok. Zerbait gaizki egin dugula pentsatzen dugunean, ahaztu beharrean, jarraitzen dugu horri bueltaka, tiraka, geure burua torturatzen: autotortura, autozigorra. Nola gustatzen zaigun. Eta lortzen dugun gauza bakarra okerrago sentitzea da, ez arazoa edo egoera konpontzea. 

Halakoetan mendira joateak laguntzen dit, naturarekin kontaktuak transformatu egiten nau, pertsona askeagoa edo bilakatzen nau, barruko karga guztiak arintzen zaizkit, lurrerako hargune bat banu bezala, energia negatibo guztia deskargatzen duena. 

Baina zerua grisa da, nire gorputza ez dago ehuneko ehun eta izugarrizko galbana daukat. Eta hemen jarraitzen dut nire autozigor prozesuaren gurpilean harrapatuta, irtenbide duin bat atera nahian eta ezinean.

Hasiera Bat

Atzotik sekula bizi izan gabeko egoera batean aurkitzen naiz. Hamalau hilabete dauzkat aurretik, inolako ardurarik gabe, inolako erantzukizunik gabe, hamalau hilabete neure buruari eskaintzeko, edo besteenei, baina borondatez. 

Obligaziozko ordutegiak ez dira existituko hamalau hilabetez, ezta jai egunak, ezta oporraldiak ere. Egun guztiak igualak izango dira a priori, egun guztiak igualak ez izatea espero dudan arren. Iratzargailu gabeko egunak, aukera anitzak aurretik, baita beldur ugari eta bertigoa, izugarrizko bertigoa. 

Bertigoa jaiotzen garenetik okupatuta egotera bultzatzen gaituelako gizarteak, gutxienez langile klaseko mortaloi, eta ezer egin gabe egote horrekin halako ezinegona edukitzen irakatsi digutelako. Bertigoa askotan sentituko dudan bakardadeari. Finean bertigoa mundu honetan zer garen eta zertarako gauden galdetzen arituko naizelako etengabe. Bertigoa dauzkadan harremanak mantentzeko moduari, bertigoa sortu ahal zaizkidan harreman berriak kudeatzeari. 

Erraz esaten da. Ez naiz lehenengoa, ezta azkena izango ere egoera honetan dagoena, baina niretzat nire bizitzako egoera zailena datorkit aurretik, egun berri bakoitza erabaki bat izango delako, eta denok dakigu erabakiak hartzea zein zaila den. Askotan uzten ditugu gure erabakiak besteen esku, gauzak gaizki ateraz gero errua zeini bota edukitzeko edo. 

Gaur ekainak hogeita hamar ditu eta, bihartik, esan dezakegu oporraldi luze batean sartzen naizela hamalau hilabeterako. 

Hasiera ez dut ona izan, aurrekoa gaizki itxi izanaren sentsazioarekin amaitu baitut, triste, behar bezala despeditzeko aukerarik gabe, erdi gaixorik, akiturik, zerbait airean utzi izanaren mamuarekin. Hala beharko zuen, batek daki.

Bihartik aitzina erronka desberdinak aurretik. Horietako bat eguneroko moduko bat idaztea. Egunero zerbait idazteko obligazioa jarri diot neure buruari (ohhh langile klaseko mortal hoik), ideia bat, hausnarketa bat, sentsazio bat, egunean jandakoa edo poema bat, zer idatzi berdin dit. Izango da zerbait eklektikoa, baina izango da. Eta ahal badut publikoa egingo dut, nire uatsapeko egoeran, nire feizbukean, erabil ditzakedan sare sozialetan, uneko baldintzek permititzen didaten bitartean.  

Baten batek pentsa dezake ze nezesidade daukadan nire hori publiko egiteko, baina gure bizitzak, finean, publikoak dira, eta gure nahiak, beharrak eta minak unibertsalak. Nahiago dut neure berri nik neuk ematea, nahi duenak irakur dezan.  Idazten dugun guztiak beti du zera bat fikzionatua, errealitatean gertatutako zerbaitetik abiatzen garen arren, eta horrek barrenak hustutzeko parada eskaintzen digu. Gainera, pertsonak, izaki sozialak garen aldetik, ideia bat dugunean partekatzeko beharra daukagu, eta hori horretarako modu bat besterik ez da. 

Beraz, gaurtik aurrera hasiko da abentura berri hau. Espero egunerokoa osatzeko eta erronkari modu egokian aurre egiteko gai izatea. Badakit egun zailak igaroko ditudala, baina horiek anekdota hutsean geratzea dut esperantza. 

Ea honetatik osorik irtetzea lortzen dudan!

Udaleku irekiak

Badira hogeitabost urte inguru udaleku irekiak antolatzen hasi zirela Euskal Herriko hainbat herritan.

Hernanin, oso oker ez banabil, udaleko hezkuntza- eta euskara- batzordeek bultzatutako ekimena izan zen, eta beste batzuen artean helburu jakin batekin: familia erdaldunak zituzten umeei, udan, euskaraz jolasteko eta bizitzeko tartetxo bat eskaintzea. Beste herrietako informazio zehatzik ez eduki arren, imajinatzen dut ekimenak antzeko helburuarekin jaio zirela.

Hasieratik arrakasta izan zuten eta gaur egun horrelakoak non-nahi ikus ditzakegu, eta ume asko ibiltzen da, uztaileko goizetan, gure herriak bizi pozez betetzen. Ziurrenik, orduko dinamika eta gaur egungoa aldatu egin da. Esan nahi dut, gaur egun, familia ugarik erabiliko duela zerbitzu hori, lanean dauden bitartean umeak zaintzeko beste modu bat delako, baina pentsatu nahi dut, funtsean, helburuak antzekoak izaten jarraitzen dutela.

Gaur goizean Donostian ibili naiz pasiadan, hondartzatik barrena eta Nautikoan eseri naiz une batez giroaz gozatzeko. Han nengoela, horrelako hiru taldetxo hurbildu dira. Umeek zazpi eta hamar urte bitartean izango zituzten. Ez dakit zein udalekutakoak  ziren, Donostian horrelako taldeak ugariak izango baitira. Hauek, bereizgarri gisa, laranja kolorezko tixertak zeramatzaten soinean. Atzean taldeen izenak eskuz idatzirik eta umeen izenak. Taldeen izenak animaliak ziren, guztiak euskaraz idatzita.

Umeak hurbiltzen ari zirenean gaztelaniaz ari zirela ohartu naiz, baina horrek, zoritxarrez, ez nau gehiegi harritu. Nire harridura larria izan da begiralea gaztelaniaz zuzentzen zitzaiela entzun dudanean. Are gehiago, beste begiraleak hurbildu ahala, jo ta su gaztelaniaz mintzatzen zirela ikusi dut, bai euren artean, baita umeekin ere.

Une batez, amets egin dut, gaztelaniako udalekuak umeek bigarren hizkuntza ikas dezaten, eta irrifarre ziniko bat imajinatu dut nire ahoan. Tristetu egin naiz eta mindu, bereziki, alde egiterakoan goazen eta binaka jarri adierak entzun ditudanean.

Badakit inozo samarra naizela, baina imajinatzen nuen maila horietan gure hizkuntzaren erabilera bestelakoa zela, baita Donostian ere.

Nautikotik alde egin dut,  Paseo Berrirantz. Berriz ere topatu naiz kolore laranjadun tixertadunekin. Etsipenez beteriko begiratua bota diet. Kai parean, belauntzian ibiltzeko ikastaro batekin topo egin dut. Belarria jarri eta gaztelania entzun dut, horiek 10-12 urteko gaztetxoak ziren. Aurrera jarraitu dut, haserre, arin samar, eta Aquariumeko eskilarak igotzean beste bi taldetxorekin topatu naiz. Berriro ere arreta ipini dut. Euskara hutsean ari ziren, bai umeak baita begiraleak ere. Arnasa hartu dut apur bat  lasaiago.

Etxerantz abiatu naiz, itxaropentsu, eta pentsatu dut, agian, etorkizuna badugula euskaldunok, baina, oraindik ere, lan handia dugula egiteko, eta, besteen artean, heziketa eta helduek ematen dugun eredua funtsezkoak  eta erabakiorrak direla.

Oharra: Ziur naiz, Donostian euskara hutsean egindako udalekuak badirela eta seguru lan bikaina egiten ari direla, baina, gaurkoan, nik errealitate horrekin egin dut topo. Kasualitate hutsa? Salbuespena? Hala bedi!

Changes

Bi urte pasatxo dira kaiera hau hasi nuela. Asko kostatu zitzaidan pausua ematea, lotsangatik edo, baina hasi nuen, eta, egia esateko, neure ikuspegitik eman ditu bere fruituak. 

163 sarrera egin ditut guztira, batzuk arinagoak, besteak sakonagoak, baina beti ere neure gogotik, neure barrutik. 

Niretzat terapia izugarri ona izan da. Esan dezaket, batere lotsarik gabe, hondamenditik atera nauela sarri, heldu leku bat izan dela nire egun txarrenetan.

Irakurleei dagokienean, zer esango dut? Ba, oso pozik sentitzen naizela. Hasieran despistaturen bat sartzen zen hona, orain despistatu bi edo, baina azken hilabeteetan gora egin du kopuru horrek, eta horrek motibatzen du, zalantzarik gabe. Mila esker despistatu guztiei.

Hala ere, kaiera honi orrialdeak agortu zaizkio, eta berri bati ekiteko unea heldu zait.

Joxeparen Kaierak jarraituko du, betiko tonuan, betiko doinuan, baina ez hemen. 

Irakurle maitea, aitzina, ZuZeun topatuko nauzu,(http://zuzeu.com/blogak/joxeparen-kaiera) hala nahi baduzu, behintzat.

Eskerrik asko ezezagun ezkutu guztiei, zuek gabe ni ez nintzateke ezer.

Gaiztoak izan!
Joxepa

fukushima mon amour

Blogen historia hau oso bitxia da. 

Sortzen duzu zerbait adierazteko duzulako, zure barrua hustutzeko beharra daukazulako, nahiz eta jakin, ziurrenik, oso jende gutxik irakurriko duela. Gainera, ez duzu inolako feedbackik jasotzen. Beraz, inoiz ez dakizu, esaten, edo pentsatzen, edo sentitzen duzuna zer nolako eraginak sortarazten dituen irakurleengan. Hala ere, berdin zaizu, eta jarraitzen duzu tarteka zerbait idazten nahi duzulako, besterik gabe. 

Baina, egunen baten deskubritzen duzu jarraitzaile fidelen bat duzula, eta haren jarraipena egitea joku moduko batean bihurtzen da, eta engantxatu egiten zara (ziurrenik beste inolako engantxerik ez duzulako).

Duela urte bete deskubritu nuen norbaitek Japonetik jarraitzen ninduela. Lehen bisita ohargabean pasa zitzaidan, baina egun terdiro Japonetik bisitari bat nuela ikusi nuenean, kuriositatea sortu zitzaidan. Estatistikek ez dute gauza handirik adierazten, baina bai zein sistema operatibo erabiltzen duen irakurleak, eta zein nabegadore darabilen. Japoniarrak beti sistema bera zuen, beraz, pertsona bera zela pentsatu nuen. Halako batean Fukushimako hondamendia gertatu zen. Egun horietan oso kezkatuta ibili nintzen, nire irakurle anonimoaz kezkatuta, ondo ote zegoen, hondamendia gertatutako ingurunean ote zen, ala urrutiago, Japoneko mapak behin eta berriz aztertu nituen, hiri ezagunen bila... Egun pare bat edo egon zen ni bixitatu gabe, baina azkenean agertu zen, salbu zegoen. Lasaitu ederra hartu nuen. 

Jarraitu zuten bixitek, baina hamabost egunera edo herrialdea utzi zuen, Japoneko bixita gehiago ez baitut eduki, eta beste herrialde batean azaltzen hasi ziren antzeko bixitak.

Egun haietan idatzi nuen nire blogean bixita gehien jaso duen sarrera: energia nuklearrari buruzkoa. Ez nuen interesatuki egin, barrutik atera zitzaidalako baizik, baina "japoniar" harek zerbait eragin zidan nire barruan, eta nire bizitzako une ilun hartara argi apur bat ekartzea lortu zuen, nahi gabe.

Honako hau idatzi ondoren, bihar ere begiratuko dut ea norbaitek irakurri nauen, ea agertzen den beste amour bat mundu zabalean zehar, edo etxetik gertu, horrek berdin dio.

martxoak 8

Zeure burua aurkeztu behar duzunean, edo nonbaiten zure profila deskribatu behar duzunean, sarri, gisa honetako galderak erantzun behar dituzu: Zein pertsonai historiko izango zinateke? edota, zeintzuk dira zure ereduak bizitzan? ala, zein pertsonai miresten duzu?

Askotan egin izan dizkiot galdera horiek neure buruari, eta erantzunak ugariak izan litezke, arrazoi desberdinak medio, pertsona desberdinak iruditzen baitzaizkit interesgarri: emakume zein gizonezko, antzinakoak zein gaur egunekoak. Gehien bat politikarekin eta artea eta kulturarekin loturiko pertsonak dira, kasu askotan emakumeak, pertsona argiak, jantziak, munduari nolabaiteko ekarpena egin diotenak. Baina, edozein kasutan, miresmena kontzeptu sakonegia iruditzen zait arinkeritan ibiltzeko, edozein pertsona aipatzeko.

Egun hauetan igerilekuan, hirurogei urte inguruko emakume batekin egin izan dut topo. Bere alabarekin doa. Alabak hogeitamar bat izango ditu (edo gehiago, ala gutxiago), Down sindromea du, eta amak dutxatu egiten du, lehortu, mimoak egiten dizkio,... Igerilekura eramaten du berarekin, eta imajinatzen dut egun guztia berarekin igarotzen duela, hari ahalik eta arreta goxoena emateko asmoz. Ziur naiz amaren kezka izango dela zer izango den alabaz bera falta denean, ez dakit, baina ikusten ditudan bakoitzean sentimendu bereziak pizten zaizkit, hunkitu egiten nau, goxotasuna transmititzen dit. 

Horrelako zenbat emakume dago munduan, duen apurra, edo guztia, seme-alabei ematen diona, bueltan ezer eskatu gabe, maitasunagatik? Agian ez dute kulturarik izango, agian ez dira pertsona argiak eta jantziak izango, agian ez diote munduari mediatan agertuko den ekarpenik egingo, baina horiek dira niri benetan miresmena sortarazten didatenak.

Martxoak 8a bueltan dago, doa hemendik omenaldi sentitu bat horrelako emakume eta ama guztientzat. Horiek baitira eredugarri, bizi garen jendarte konpetitibo honetan, munduari beste perspektiba bat emateko. Biba zuek!!!!

punk

Oso gustuko dudan Xabier Montoia idazle eta musikariari elkarrizketa batean irakurritakoa:

"Punka niretzat, musika mota bat izateaz gain, pentsatzeko eta jokatzeko modua da funtsean, eta, horretan behintzat, iruditzen zait ez naizela batere aldatu".

Guztiz konpartitzen dut. 

Elkarrizketa Lander Garrok egin dio otsailak 26ko Zazpikarako. Oso interesgarria. Irakurtzeak merezi du.

Lo que duele (erich fried)

Si te
pierdo
¿qué 
me duele?

La cabeza no
el cuerpo no
los brazos no
y las piernas no
Están cansadas
pero no duelen
o no más
de lo que siempre una pierna duele

El respirar no duele
está algo oprimido
pero menos
que un resfriado

La espalda no duele
tampoco el estómago
los riñones no duelen
y tampoco el corazón

¿Por qué 
entonces no
soporto
perderte?

(Erich Fried)

gaslight

Gaztelaniaz "Luz que agoniza" titulupean ezaguna, 1944ean zuzendu zuen George Cukor maixuak. 

Berriro ikustean, egun hain ezaguna zaigun emakumeen aurkako bortizkeria etorri zait burura, kasu honetan psikologikoa. Zeren hori baita filma, thriller psikologiko bat. Paula bere senarraren biktima bihurtzen da, eromenera bultzatzen duelarik.

Charles Boyer, Ingrid Bergman eta Joseph Cotten dira antzezle nagusiak, tartean Angela Lansbury gazte batek dontzeila lotsagabe baten rola egiten duelarik. Guztiak bikain daude, eta Bergmani oskar saria eman zioten Paularen rolarengatik.

Suspense lan bikaina zinema klasikoa gustuko duenarentzat.

Injustiziaren biktima bati

Hamaika urte pasatu dira tipo batek ia bizia kendu zizunetik. 

Astebete pasa zenuen ospitalean, hil ala biziko jipoia jaso ondoren, eta bizirik atera zinen hartatik, baina zure bizitza ez da aurrerantzean berdina izan, ezta izango ere.

Gure buruak mamuz beterik badaude, nola ez ote den egongo zeurea. Mamuz, deabruz eta erresuminez betea daukazu, eta bizitzari aurre egin diozun arren ez zara lasai bizi.

Gu bai, gu lasai bizi gara, ez genituen ostikadak geure buruetan jasan, eta ahaztu ez badugu ere, ez da gure eguneroko platera, noizean behin gogora ekartzen dugun pasadizo krudela baizik.

Biktima bat zara, bai, orain ulertu dugu, gizartearen biktima bat, ahazturarena, injustiziaren biktima. Eta zure borreroa egunero ikusi behar duzu, eta bera lasai dabil, eta gu ere bai, baina zu ez. 

Bagenekien gogorra izan behar dela horrekin bizitzea, baina ezin genuen zure larruan jarri, ezin genituen zure sentimenduak ulertu, biktima bat zinenik ez genuelako ulertu, gaur arte.

Gaur zure amorrazio guztia atera duzu kalera. Ez dakigu jendeak ulertu ote duen zure protesta, baina guk ederki ulertu dugu, eta gaiaren inguruan hausnartu, eta hitz egin, eta zure tokian jartzen saiatu gara, gauza makala ez dela konturatuz.

Gure elkartasun guztia daukazu, eta konprenitzen zaitugu, baina bizitzak aurrera darrai, eta ahalegin berezia egin beharko zenuke, ez ahazteko, baina bai zure egunerokotasuna  duintasun handiz eramateko, egin gabekoek jada ez baitute atzera bueltarik.

Zein konplikatua den gure burua, ezin asma nola jokatuko dugun, ezjakintasunak ematen digun inozentziak bultzatuta. Failatu omen dizugu, baina ez da nahita izan, hori argi eta garbi, eta okerrekoa konpontzen saiatuko gara, baina gure kezka nagusia zurekiko da. 

Biktima bat zara, eta izango zara betirako, baina hartu aurrea etorkizunari eta utz itzazu atzean atzokoak, bizitza bakarra baitugu. Zuk eta zure ingurukoek merezi dutelako, atera mingaina arerioari eta lasai bizi.