2011/01/19

Erantzun gabeko galderak

Akordatzen al zara nirekin inoiz?
Uneren batean sentitu al duzu nirekiko erakarpen sexuala baino zerbait gehiago?
Inoiz sentitu al duzu urduritasunik ni ikustean?
Inoiz irten al zara kalera ni ikusteko gogoarekin?
Inoiz irten al zara kalera ni ikusteko helburuarekin?
Inoiz lotsatu al zara ni ikustean?
Nire presentziak gaizki sentiarazi al dizu inoiz?
Inoiz bilatu al nauzu?
Inoiz ebitatu al nauzu?
Zergatik ez duzu inoiz nire mezurik erantzun?
Nire mezuak jasotzea ilusiorik egin al dizu inoiz?
Nire zenbakia zure agendatik borratu al duzu?
Zurekiko izan dudan jarrera desegokia iruditu al zaizu inoiz?
Zergatik tratatu izan nauzu ezezagun bati bezala?
Nazkarik sentitu al duzu inoiz nirekin egon eta gero?
Inoiz sentitu al duzu nirekin egoteko gogoa baina ez duzu kemenik izan adierazteko?
Aukerarik bazenu nirekin egongo al zinake berriro?
Merezi duen neska naizela pentsatu al duzu inoiz?
Nire laguna izatea nahiko zenukela pentsatu al duzu inoiz?
Inoiz damutu al zara nirekin egon izanaz?
Inoiz damutu al zara nirekin egon ez izanaz?

Zenbat galdera egin gabe, 
erantzun gabeko zenbat galdera...

Neure erantzunak:

askotan
beti
gehienetan
askotan
askotan
askotan
batzuetan
batzuetan
batzuetan
_
_
bai, garai hartan jaso nuen zure deia
askotan
zutaz ahazteko ahaleginetan
inoiz ez
askotan
zalantzarik gabe
beti
beti
inoiz ez
aukera galdu dudan bakoitzean

2011/01/14

Gaztetako kontuak

Hamazazpi urte geneuzkan, burua ilusioz, ideiez eta ametsez beterik. Gauza material gutxi, baina espiritua aberatsa. Gure inguruko mundua txikia bazen ere, mundu zabala ezagutzeko irrikitan geunden.
Gure jazkera arrunta zen, neskendako gaurkoarekin alderatuz, maskulino xamarra. Hilea motza generaman, krestarik ez baina punkien looketik gertu. Galtza estuak eta jaka zabalak jazten genituen, martensak ez geneuzkan, horiek hasieran Londresetik ekartzen zituzten, baina antzeko zapatak edo botak. Eskoterik ez, imajinaziorako tarte handia utziz (edo txikiegia agian).
Musika gustoko genuen baina gehienek ez genuen tokatarik. Gure etxean izebak Alemaniatik ekarritako Grundig kasette bat zegoen eta musika on gutxi. Mikel eta Ireneri olentzerotan tokata bat ekarri zieten eta haiek erositako diskak kasetetan grabatu eta horiek entzuten genituen, behin eta berriro.
"Euskal rock erradikalaren" garaiak ziren, punk mugimendua urte batzuk lehenagokoa bazen ere, gurera horrelakoak atzerapenarekin heltzen zirenez, punk espiritua nahiko barneratua geneukan, neuk bai behintzat. Orduan ezagutu genituen The Clash, Specials, Stiff Little Fingers, Sex Pistols, Angelic Upstarts, baina baita beste estilotako musikariak ere.
Neu bereziki Clash zalea nintzen. Gazteak ginen eta gure inguruan ez genuen horrelako girorik; gure herrian tribu mota horiek apenas esistitzen baziren. Giro politikoak eta bereziki aurreko urteetan emandako jakoaren hedapenak gure gazteria erabat markatu zuen. Ametsak beste toki batzuetan zeuden batzuentzat eta besteek aldiz nahikoa lan zuten murgilduta zeuden inpernutik ateratzeko.
Garai gogorrak izan ziren, oso gogorrak. Errepresioa kaleetan eguneroko kontua zen; jazarpen poliziala; hilketak han eta hemen; musikarako toki gutxi horrelako egoeretan.
Gure mundua zabaldu nahiean edo Donostiara joaten ginen asteburuetan. Han egiten genuen ibilbidea beti berdina zen: Itxaso, Izkina, Aker Beltz. Han biltzen ziren guk gustoko genuen estiloko mutilak. Gehienak gu baino zaharragoak ziren, beraz haiek mirestearekin nahikoa geneukan, ligatu gutxi egiten genuen (gauza batzuk ez dira sekula aldatzen), hori bai gure musika entzuten genuen. Lehen aipatutakoez gain, baita garai hartan sortutako punkaren ondorengo taldeak The Cure, Immaculate Fools edota Psychedelic furs.
Ez nuen kontzertu askotara joateko paradarik izan (diru gutxi, informazio gutxi, eta ezagutza eskasa) baina garai hura, musika hura, itxura hura, barru barruraino iritsi zitzaidan, eta urte asko pasa badira ere barnean dudan zerbait da, askotan nire itxurak besterik adieraz badezake ere.
Clashen "London Calling" bereziki maite izan dut beti eta kaseteko aleaz gain, gaur diska zoragarri horren bi kopia dauzkat. Ez nuen inoiz talde hura zuzenean ikusteko aukerarik izan (ez dakit gertu ibili ziren ere, internet ez zen existitzen), doinuekin konformatu nintzen.
Baina lehengoan bizitzak opari zoragarria eman zidan, Chuck Prophet izeneko musikari estatubatuarrak, taldearekiko eta Joe Strummer-ekiko sentitzen duen miresmena dela medio, bira bat egiten ari da The Spanish Bombs taldearen laguntzaz London Callinga hasieratik amaierara joaz. Eta kontzertura joan nintzen hogeitabost urte beranduago, garai batean zuzenean entzun ezin izan nuen nire diska kuttunaz gozatzera.
Seguru ez zela berdina izango, baina neuk behintzat izugarri disfrutatu nuen. Han ikusi nituen urteetan ikusi gabeko Itxasoko tribuko mutil (gizon) batzuk, une gozoa izan zen, nerabezaroaren oroitzapenak,... itzela.

2011/01/08

Kerik gabeko gizartea?


Txikiak ginenean etxean bazkaltzeko orduan urardoa edaten genuen eta gabonetan txanpan apur bat ere. Horrelako egunetan aitari zigarro bat kendu eta txorakeriak eginez piztu eta tragatu gabe kalada batzuk ematen genizkion eta denok barre egiten genuen.
Ez da hain aspaldikoa amarekin medikutara joan eta hark zigarroa ahoan jasotzen gintuenekoa.
Oroitzen naiz instituto garaian ingelesko irakasleak past simple eta past continuous-en arteko desberdintasunak azaltzen nola bere ducadosari zupadak ematen zizkion, ez dakidana da non geratzen ziren mutxikinak, lurrean seguruen, takoiarekin zapaldu eta listo.
Unibertsitatean ere analisi matematikoko irakasleak bost bat zigarro erretzen zituen arbela funtzioz deribatuz, limitez eta integralez betetzen zuen ordu beteko saioan, eta nik neuk ere, hamaika zigarro erreak ditut Heisenbergen ziurgabetasun printzipioa, Carnoten teorema edota mekanika kuantikoaren oinarriak azterketa batean azaltzen saiatzen nintzen bitartean.
Atzean geratu dira hogei minutuko traiektoko bidaietan fortunak erretzen genitueneko garaiak; geroago bost ordutakoetan erdiko atetik atzera erre zitekeenekoa, edota abioietan egiten genuenekoa.

Zorionez gaur egun umeek ez dituzte euren irakasleen keak arnasten edota lepo doazen autobusetan ez dugu zertan inoren kerik tragatu beharrik, zentzuduna eta logikoa.
Baina hilaren bitik ezarri den tabakoaren lege berria ez al da gehiegikeria? Neuk zalantza handiak dauzkat.
Hospitaleko eremutik kanpo irten beharra zupada batzuk ematera ez al da ilogikoa, aurretik ehunaka auto pasatzen ari diren bitartean?

Erretzaile soziala izan naiz urte askotan, niretzat tabakoa droga soziala da, besteei ere kalte egin diezaiekela jakin badakit, baina gizakioi plazerra ematen diguten gauzatxoak kentzen badizkigute, zer geratzen zaigu? 

Lehengoan egoera bitxiak ikus zitezkeen herrian. Jendea parrandan eta tragoaren erdian taberna erdia kanpora zigarroak erretzera. Dibertigarria izan zen, baina zer esango dute astebururo kaleko zaratak entzun behar dituzten bizilagunek? Hori ere ez al doa osasunaren aurka? Horrek askori sor diezaioken estresa, urduritasuna, lo faltagatik, ez al du ere osasun publikoaren diru-kutxan eraginik izango?
Eta bitartean errepideak ugaltzen doaz, gero eta auto gehiago dago, gero eta potentzia handiagoko motorrekin, horien keak ez dira kaltegarriak, hori progresoa da.

Ondo iruditzen zait besteen espazio garbia errespetatzea baina hipokrita hutsak gara, gobernuak hipokrita hutsak dira eta gainera lortu dute euren jokuan sartzea eta seguruen salatariak ugalduko dira gure gizarte demokratiko honetan. Donald Sutherland-en irudia datorkit burura, "Invasion of the Body Snatchers" filmearen amaieran bere hatz erakusleaz lagunmina salatzen ari denean... Bejondeiela. 
Nik espero dudana da lege honen aurrean zentzuz jokatzea, inor demonizatu gabe, guztion eskubideak errespetatuz, baita erretzaileenak ere.

2011/01/04

Egoerak

Hemen datza
egunen baten 
ilusioz beteriko neska bat zena

Hemen datza
arantzaz beteriko bihotz bakartia

Tristeziak gailendu nau
eguzki izpiek ere
ez dute nire irudia argitzerik lortu

Hemen nago, etzanda,
nire babesleku bihurtu den
apartamentuko sofan

Hemen nabil nola
urratsak eman aurrera egiteko

baina ez dut kemenik,
ezin dut aterik zabaldu, 
kikilduta nago,
kalean topatuko dudanaren beldur naiz

hobe esan
kalean topatuko ez dudanaren beldur naiz,
bakardadearen beldur

Ezin dut
nire lagun intimo bilakatu den
bakardadea gehiago jasan

Gorroto zaitut,
alde nire bizitzatik
alde behingo batez.

Leihoak ireki

utzi argi-izpiei sartzen

Ireki begiak, belarriak

ikusi zure ninien aurretik pasatzen den oro
Entzun ingurutik datozkizun soinuak,
ahotsak, doinuak

Zabaldu bihotza

itxi gabeko zauriak 
denborak sendatuko ditu,
haragian sartutako arantzak
gorputzak berak kanporatuko ditu

Ez murgildu zure ezinegonean

Segi tren estaziora

ordutegia aztertu
eta igo zaitez batera,
beti daukazu hurrengo estazioan
jaisteko aukera

Eta gogoratu 
hartu gabeko trena
ez da sekula berriro pasako.

2011/01/01

urratsak

bidea urratsez urrats egin behar da,
estropotzu egin arren,
atseden hartzean atzera begiratzen badugu ere,
bidea beti aurrera doa
ibilitakoak ez du bueltarik, ez dago damurik
etorkizuna aurrerago dago!

2010/12/21

2010/12/18

Q de carbón para el consejero

Lehengo ostegunean Euskalitek aurten eman dituen kalitatezko Q-en ekitaldian izan nintzen. Lehenengo aldia zen horrelako ekitaldi batera joaten nintzena eta benetan aspergarria iruditu zitzaidan, baina tira hori beste kontu bat da.
Han zen beste batzuen artean Bernabe Unda industria eta berrikuntzarako kontseilaria edo "Consejero de industria e innovación" esan beharko nuke, zer gizon honek eman zigun kalitatearen lezioa itzela izan zen, ordezkatzen duen gizartearen islada adierazteko kalitatea zero baitu tipoak.
Bi hizkuntz ofizial dituen lurralde baten gobernuaren izenean zetorren, baina hizkuntza bakarra erabili zuen, (ez dut uste beharrezko denik adieraztea zein izan zen hizkuntza hori), jakinik han bildutako asko derrigorrezko hezkuntzan gabiltzan profesionalak ginela, gehienak, denak ez bada, euskaldunak.
Esateagatik ez zuen ezta gabon esan, atera kontuak. Benetan lotsagarria izan zen; txuleta txiki bat eramatea bazuen sarrera moduan, baina zertarako? Zeinek eskatuko dizkio kontuak honi? Zeinek baloratuko du bere kalitatea? Non dago euskaldunekiko errespetua hor? Non dago tolerantzia?
Badakit merezi duguna daukagula (bere garaian bestelako mugimenduak ez eginagatik ari naiz oro har), baina zer nazka ematen duten batzuk. Ea txoiloa laster bukatzen zaien eta gure hizkuntzak merezi duen tokia lortzen duen alor, esparru, eremu,... erakunde guztietan.

2010/12/12

Esfortzua

Zer nolako gizartea egiten ari gara?

Galdera hori maiz egiten diogu gure buruari, neuk behintzat bai, zer nola hezitzen ari gara geure umeak, dena eskatu bezain pronto esku tartean duten horiek?
Zerbait gaizki egiten ari garenaren sentsazioa dut, krisi garaian bizi bagara ere abundantziaren umeak dira azken belaunaldikoak.
Telebistan ikusten duten zaborra medio pentsatzen dute lanik gabe edozeinek edozer eduki eta lor dezakela, eta hori da euren helburua ere logikoa denez.
Horren harira eguneroko borroka da irakasleona ikasleei egunero apur bat egitearena aholkatzekoa, baina geure hitzek indar gutxi dute euren buruetan.
Azken asteetan irakurritako bi gauzatxo ekarri nahi ditut nire iritzien txoko honetara.

Lehena, Pedro Miguel Etxenike fisikariari Gara egunkarian egindako elkarrizketaren zatitxo bat:


G -Por cierto, ¿de niño despuntaba en la escuela?¿Sacaba buenas notas?
E - Muy buenas... Siento ser tan poético; ahora parece estar de moda haber sido mal estudiante...
Siempre he seguido una regla: nunca he estudiado mucho muchas horas, sino todos los días un poco.


Bigarrena Hik Hasik argitaratutako Joseba Sarrionaindiaren "idazlea zeu zara irakurtzen duzulako" liburuan aurki dezakegun honako ipuina:


galdera

Djeharen ipuin bat kontatuko dizuet1. Asto gainean heldu zen Djeha oasira, eskola emateko orduan. Asto gainean atzera begira zegoen ohitura zuen legez.

"Gauza bat esan behar dizuet", oihu egin zuen.

Umeak lezioaren zain zeuden eta jakin-minez inguratu zitzaizkion, Djeha asto gainetik jaitsi gabe geratu baitzen.

"Nahi duzue estudiatu gabe ikasi, egia zalantzarik gabe ezagutu, asmoak nekerik gabe bete eta beharrik egin gabe ondo bizi?"

"Bai!" oihu egin zuten umeek. "Bai!"

Eta eskolako atezainek ere baietz esan zuten, eta lasterka inguratu ziren auzokoek ere baietz:

"Bai! Bai! Bai!, ozena hedatu zen oasi inguruan.

"Oso ondo!" egin zuen Djehak aldarri. "Horixe besterik ez nuen jakin nahi!"

Arre esan zion astoari, inguraturiko jendetza ahoa zabalik utziz, bestelako irakaspenik eman gabe bazihoalako.

"Orain badakit zer nahi duzuen...", egiten zien agur Djehak oasiko umeei eta gainerako biztanleei basamorturantz zihoan astoaren gainetik. "Halako zerbait ikasten badut berehala itzuliko naiz eta kontatuko dizuet".




Eta hori da gaur ekarri nahi nuen irakaspena, lanik gabe, esfortzu gabe ez dago ezer, baina hobe egunero pixka bat egitea, pixkanaka ikasitakoak benetan barneratzen ditugulako.


1 Djeha, umore ipuinetako pertsonaia da herri musulmanetan.

2010/12/06

DESIOA

Zugan pentsatzen dudan bakoitzean alua urtu egiten zait. Zer nahi duzu bada, azkenekoz ikusi zintudanean bost minutu eskatzen ari zenitzaidan, zure haragi bero, tente, gogor, goxo hura ageri zenuela. Eta nik ezetz, joateko ordua zela, eta ordu ezkeroztik zenbatetan akordatu naizen zure hankarteko misilaz, eta bakoitzean flux!, kuleroak busti egiten zaizkit, eta aukera badut, moldatu egiten naiz bakarkako ariketa bat betetzeko, eta zin dagizut, nire kobazulotxoa inoiz imajinatu dudana baino zabalagoa eta sakonagoa dela.

Badirudi mila eta bat gaueko ali babaren koba, zure zakilaren aginduetara dagoen koba majikoa, zure tramankulua ikusi eta besterik gabe irekitzen dena, heze, zure gosez. “Etorri barrura, bero horrekin itto egingo zara eta, tori nire edabe majikoa”, esan eta zure misila Bushenak irakiarren kontrakoak baino zuzenago eta azkarrago, Zas! barrura. Hori bai ez du lehenean eztanda egiten, eta dantzan hasten zarete biak, atzera eta aurrera, FLOP, FLOP, FLOP, eta badirudi kobazuloa harrobi bat dela, harriak ateratzeko makina bertan duela eta denak hasten gara dantza batean, badirudi koba horretan akuifero bat dagoela senti daitekeen hezetasuna izugarria delako, flop, flop, flop, segi, segi, segi, AAAAAHHHHHHHHHHHHH!!!!!!!!

2005eko uztailean

2010/12/01

Negua, txuria, beltza

elurra, hotza, haizea
izarapean goxo goxo egoteko eguna
zure gorputz epela sentitzekoa
zure hitz goxoak entzutekoa
zure mingain hezea dastatzekoa
zure gerrira helduta egotekoa

elurra, hotza, haizea
kalera irten eta
zure eskutik helduta paseatzekoa
zurekin elur gerra egitekoa
ondoren sutondoan biluztu eta
manta batez babestuta besarkatuta egotekoa

elurra, hotza, haizea
mendira joan eta aire hotza arnastuz
bizirik gaudela sentitzekoa
bizitza ederra dela ohartzekoa
askotan paisaia txuri baino
beltza ikusten badugu ere

bai, negua gainean da
elurra, hotza, haizea,...