Kerik gabeko gizartea?

Txikiak ginenean etxean bazkaltzeko orduan urardoa edaten genuen eta gabonetan txanpan apur bat ere. Horrelako egunetan aitari zigarro bat kendu eta txorakeriak eginez piztu eta tragatu gabe kalada batzuk ematen genizkion eta denok barre egiten genuen.

Ez da hain aspaldikoa amarekin medikutara joan eta hark zigarroa ahoan jasotzen gintuenekoa.

Oroitzen naiz instituto garaian ingelesko irakasleak past simple eta past continuous-en arteko desberdintasunak azaltzen nola bere ducadosari zupadak ematen zizkion, ez dakidana da non geratzen ziren mutxikinak, lurrean seguruen, takoiarekin zapaldu eta listo.

Unibertsitatean ere analisi matematikoko irakasleak bost bat zigarro erretzen zituen arbela funtzioz deribatuz, limitez eta integralez betetzen zuen ordu beteko saioan, eta nik neuk ere, hamaika zigarro erreak ditut Heisenbergen ziurgabetasun printzipioa, Carnoten teorema edota mekanika kuantikoaren oinarriak azterketa batean azaltzen saiatzen nintzen bitartean.

Atzean geratu dira hogei minutuko traiektoko bidaietan fortunak erretzen genitueneko garaiak; geroago bost ordutakoetan erdiko atetik atzera erre zitekeenekoa, edota abioietan egiten genuenekoa.

Zorionez gaur egun umeek ez dituzte euren irakasleen keak arnasten edota lepo doazen autobusetan ez dugu zertan inoren kerik tragatu beharrik, zentzuduna eta logikoa.

Baina hilaren bitik ezarri den tabakoaren lege berria ez al da gehiegikeria? Neuk zalantza handiak dauzkat.

Hospitaleko eremutik kanpo irten beharra zupada batzuk ematera ez al da ilogikoa, aurretik ehunaka auto pasatzen ari diren bitartean?

Erretzaile soziala izan naiz urte askotan, niretzat tabakoa droga soziala da, besteei ere kalte egin diezaiekela jakin badakit, baina gizakioi plazerra ematen diguten gauzatxoak kentzen badizkigute, zer geratzen zaigu? 

Lehengoan egoera bitxiak ikus zitezkeen herrian. Jendea parrandan eta tragoaren erdian taberna erdia kanpora zigarroak erretzera. Dibertigarria izan zen, baina zer esango dute astebururo kaleko zaratak entzun behar dituzten bizilagunek? Hori ere ez al doa osasunaren aurka? Horrek askori sor diezaioken estresa, urduritasuna, lo faltagatik, ez al du ere osasun publikoaren diru-kutxan eraginik izango?

Eta bitartean errepideak ugaltzen doaz, gero eta auto gehiago dago, gero eta potentzia handiagoko motorrekin, horien keak ez dira kaltegarriak, hori progresoa da.

Ondo iruditzen zait besteen espazio garbia errespetatzea baina hipokrita hutsak gara, gobernuak hipokrita hutsak dira eta gainera lortu dute euren jokuan sartzea eta seguruen salatariak ugalduko dira gure gizarte demokratiko honetan. Donald Sutherland-en irudia datorkit burura, "Invasion of the Body Snatchers" filmearen amaieran bere hatz erakusleaz lagunmina salatzen ari denean... Bejondeiela. 

Nik espero dudana da lege honen aurrean zentzuz jokatzea, inor demonizatu gabe, guztion eskubideak errespetatuz, baita erretzaileenak ere.

Egoerak

Hemen datza

egunen baten 

ilusioz beteriko neska bat zena

Hemen datza

arantzaz beteriko bihotz bakartia

Tristeziak gailendu nau

eguzki izpiek ere

ez dute nire irudia argitzerik lortu

Hemen nago, etzanda,

nire babesleku bihurtu den

apartamentuko sofan

Hemen nabil nola

urratsak eman aurrera egiteko

baina ez dut kemenik,

ezin dut aterik zabaldu, 

kikilduta nago,

kalean topatuko dudanaren beldur naiz

hobe esan

kalean topatuko ez dudanaren beldur naiz,

bakardadearen beldur

Ezin dut

nire lagun intimo bilakatu den

bakardadea gehiago jasan

Gorroto zaitut,

alde nire bizitzatik

alde behingo batez.

Leihoak ireki

utzi argi-izpiei sartzen

Ireki begiak, belarriak

ikusi zure ninien aurretik pasatzen den oro

Entzun ingurutik datozkizun soinuak,

ahotsak, doinuak

Zabaldu bihotza

itxi gabeko zauriak 

denborak sendatuko ditu,

haragian sartutako arantzak

gorputzak berak kanporatuko ditu

Ez murgildu zure ezinegonean

Segi tren estaziora

ordutegia aztertu

eta igo zaitez batera,

beti daukazu hurrengo estazioan

jaisteko aukera

Eta gogoratu 

hartu gabeko trena

ez da sekula berriro pasako.

urratsak

bidea urratsez urrats egin behar da,

estropotzu egin arren,

atseden hartzean atzera begiratzen badugu ere,

bidea beti aurrera doa

ibilitakoak ez du bueltarik, ez dago damurik

etorkizuna aurrerago dago!

Etxean nahi ditugulako

Orain inoiz baino gehiago, etxean nahi eta behar ditugu, Euskal Preso eta Iheslariak ETXERA

Q de carbón para el consejero

Lehengo ostegunean Euskalitek aurten eman dituen kalitatezko Q-en ekitaldian izan nintzen. Lehenengo aldia zen horrelako ekitaldi batera joaten nintzena eta benetan aspergarria iruditu zitzaidan, baina tira hori beste kontu bat da.

Han zen beste batzuen artean Bernabe Unda industria eta berrikuntzarako kontseilaria edo "Consejero de industria e innovación" esan beharko nuke, zer gizon honek eman zigun kalitatearen lezioa itzela izan zen, ordezkatzen duen gizartearen islada adierazteko kalitatea zero baitu tipoak.

Bi hizkuntz ofizial dituen lurralde baten gobernuaren izenean zetorren, baina hizkuntza bakarra erabili zuen, (ez dut uste beharrezko denik adieraztea zein izan zen hizkuntza hori), jakinik han bildutako asko derrigorrezko hezkuntzan gabiltzan profesionalak ginela, gehienak, denak ez bada, euskaldunak.

Esateagatik ez zuen ezta gabon esan, atera kontuak. Benetan lotsagarria izan zen; txuleta txiki bat eramatea bazuen sarrera moduan, baina zertarako? Zeinek eskatuko dizkio kontuak honi? Zeinek baloratuko du bere kalitatea? Non dago euskaldunekiko errespetua hor? Non dago tolerantzia?

Badakit merezi duguna daukagula (bere garaian bestelako mugimenduak ez eginagatik ari naiz oro har), baina zer nazka ematen duten batzuk. Ea txoiloa laster bukatzen zaien eta gure hizkuntzak merezi duen tokia lortzen duen alor, esparru, eremu,... erakunde guztietan.

Esfortzua

Zer nolako gizartea egiten ari gara?

Galdera hori maiz egiten diogu gure buruari, neuk behintzat bai, zer nola hezitzen ari gara geure umeak, dena eskatu bezain pronto esku tartean duten horiek?

Zerbait gaizki egiten ari garenaren sentsazioa dut, krisi garaian bizi bagara ere abundantziaren umeak dira azken belaunaldikoak.

Telebistan ikusten duten zaborra medio pentsatzen dute lanik gabe edozeinek edozer eduki eta lor dezakela, eta hori da euren helburua ere logikoa denez.

Horren harira eguneroko borroka da irakasleona ikasleei egunero apur bat egitearena aholkatzekoa, baina geure hitzek indar gutxi dute euren buruetan.

Azken asteetan irakurritako bi gauzatxo ekarri nahi ditut nire iritzien txoko honetara.

Lehena, Pedro Miguel Etxenike fisikariari Gara egunkarian egindako elkarrizketaren zatitxo bat:

G -Por cierto, ¿de niño despuntaba en la escuela?¿Sacaba buenas notas?

E - Muy buenas... Siento ser tan poético; ahora parece estar de moda haber sido mal estudiante...

Siempre he seguido una regla: nunca he estudiado mucho muchas horas, sino todos los días un poco.

Bigarrena Hik Hasik argitaratutako Joseba Sarrionaindiaren "idazlea zeu zara irakurtzen duzulako" liburuan aurki dezakegun honako ipuina:

galdera

Djeharen ipuin bat kontatuko dizuet1. Asto gainean heldu zen Djeha oasira, eskola emateko orduan. Asto gainean atzera begira zegoen ohitura zuen legez.

"Gauza bat esan behar dizuet", oihu egin zuen.

Umeak lezioaren zain zeuden eta jakin-minez inguratu zitzaizkion, Djeha asto gainetik jaitsi gabe geratu baitzen.

"Nahi duzue estudiatu gabe ikasi, egia zalantzarik gabe ezagutu, asmoak nekerik gabe bete eta beharrik egin gabe ondo bizi?"

"Bai!" oihu egin zuten umeek. "Bai!"

Eta eskolako atezainek ere baietz esan zuten, eta lasterka inguratu ziren auzokoek ere baietz:

"Bai! Bai! Bai!, ozena hedatu zen oasi inguruan.

"Oso ondo!" egin zuen Djehak aldarri. "Horixe besterik ez nuen jakin nahi!"

Arre esan zion astoari, inguraturiko jendetza ahoa zabalik utziz, bestelako irakaspenik eman gabe bazihoalako.

"Orain badakit zer nahi duzuen...", egiten zien agur Djehak oasiko umeei eta gainerako biztanleei basamorturantz zihoan astoaren gainetik. "Halako zerbait ikasten badut berehala itzuliko naiz eta kontatuko dizuet".

Eta hori da gaur ekarri nahi nuen irakaspena, lanik gabe, esfortzu gabe ez dago ezer, baina hobe egunero pixka bat egitea, pixkanaka ikasitakoak benetan barneratzen ditugulako.

1 Djeha, umore ipuinetako pertsonaia da herri musulmanetan.

DESIOA

Zugan pentsatzen dudan bakoitzean alua urtu egiten zait. Zer nahi duzu bada, azkenekoz ikusi zintudanean bost minutu eskatzen ari zenitzaidan, zure haragi bero, tente, gogor, goxo hura ageri zenuela. Eta nik ezetz, joateko ordua zela, eta ordu ezkeroztik zenbatetan akordatu naizen zure hankarteko misilaz, eta bakoitzean flux!, kuleroak busti egiten zaizkit, eta aukera badut, moldatu egiten naiz bakarkako ariketa bat betetzeko, eta zin dagizut, nire kobazulotxoa inoiz imajinatu dudana baino zabalagoa eta sakonagoa dela.

Badirudi mila eta bat gaueko ali babaren koba, zure zakilaren aginduetara dagoen koba majikoa, zure tramankulua ikusi eta besterik gabe irekitzen dena, heze, zure gosez. “Etorri barrura, bero horrekin itto egingo zara eta, tori nire edabe majikoa”, esan eta zure misila Bushenak irakiarren kontrakoak baino zuzenago eta azkarrago, Zas! barrura. Hori bai ez du lehenean eztanda egiten, eta dantzan hasten zarete biak, atzera eta aurrera, FLOP, FLOP, FLOP, eta badirudi kobazuloa harrobi bat dela, harriak ateratzeko makina bertan duela eta denak hasten gara dantza batean, badirudi koba horretan akuifero bat dagoela senti daitekeen hezetasuna izugarria delako, flop, flop, flop, segi, segi, segi, AAAAAHHHHHHHHHHHHH!!!!!!!!

2005eko uztailean

Negua, txuria, beltza

elurra, hotza, haizea

izarapean goxo goxo egoteko eguna

zure gorputz epela sentitzekoa

zure hitz goxoak entzutekoa

zure mingain hezea dastatzekoa

zure gerrira helduta egotekoa

elurra, hotza, haizea

kalera irten eta

zure eskutik helduta paseatzekoa

zurekin elur gerra egitekoa

ondoren sutondoan biluztu eta

manta batez babestuta besarkatuta egotekoa

elurra, hotza, haizea

mendira joan eta aire hotza arnastuz

bizirik gaudela sentitzekoa

bizitza ederra dela ohartzekoa

askotan paisaia txuri baino

beltza ikusten badugu ere

bai, negua gainean da

elurra, hotza, haizea,...

Duela lau bat urte idatzitako pasadizoa!

EGUN TXARRA

Gaur, azkenaldian hain arrunt bilakatzen ari zaizkidan egun ahanzgarri horietako bat izan da, beno hobe esanda horrela hasi da, zeren amaierarako gauzak bere onera etorri baitira.

Esan dudanez gaurkoa egun beltza zen, iluna, ni neu hutsaren parekoa nintzen, puntu bat baino gutxiago gure unibertso zabalean. Nire bizitzak daraman norabidea neukan buruan eta ezin malkoak ekidin, isurtzen hasi dira, banaka, banaka, baina gelditu gabe. Nire inguruan dena zen ilun, ez nuen argi izpirik ikusten. Nirekin akordatuko diren pertsonak kontatzen hasi naiz, eta konbentzitua nengoen inork ez ninduela bere gogoan izango, ez une haietan behintzat, eta ni bakarrik, bihotza txikituta, ilusiorik gabe, negar malkoetan itotzen nire desgraziak, nire buruaz errukitzen, gero eta beherago, sakonago, ea behingoz hondoa ukitzen nuen.

Hala ere, adore apur bat hartuta, kirola egitera joatea erabaki dut, buruari atseden bat emateko asmoz, edo guztiz txoratzeko asmoz.

Igerilekura joan naiz, luze batzuk egin ditut (buruari eragiteari utzi gabe), ondoren ariketa batzuk egitera nindoanean nire aqua-gymeko taldekoekin, horietako bati zorabio bat eman dio. Esan dezadan emakumeak hirurogei urte inguru izango dituela honezkero,hala ere une horretan heriotza ikusi dut bere aurpegian, eta barkatuko didazue baina nire aurpegian irribarre bat irudikatu da, eta ez dezala inork pentsa haren zorigaitzaz alegeratu naizenik, ezta gutxiago ere, baina bere gaitzaren aurrean nire ditxosozko buruhauste, depresio edo dena zelako hori, huskeria iruditu zait eta berriro ere une batez bizipoza errekuperatu dut eta etxera bueltatu naiz nire terapiak benetan efektua izan duela, eta otu zait kasualitatez norbaitek joaten eta bueltatzen ikusi banau, harrituta geratuko zela, ze abiatu den neskak eta ordu eta erdira itzuli denak bi pertsona desberdin ziruditen.

Eta horrela amaitu zaizu eguna gaurkoz. Ohean ametsetan, irribarrea ezin kendu zeundela iruditu zaizu, baina hori beste kontu bat da, agian.

sentimenduak

Lehengoan irakurri nuen badirela pertsona batzuk sentitzen duten guztia adierazi behar dutenak eta ez badute hori egiten gaizki sentitzen dira, izugarrizko antsietatea sortzen zaie, eta horrekin batera tristezia, depresioa, gaizki egona azken finean.

Lasaitu nintzen ze hainbeste urteren ondoren nire gaitzaren nondik norakoa errebelatu zidan.

Neu horietakoa bainaiz, eta egia esan, askotan oso gaizki pasatzen dut eta ez dut jakiten zergatik, ba hori da, momentuan sentitzen ari naizena esan beharra, adierazi beharra, nire barrua hustu beharra eta ezin dudanean izugarrizko korapiloa jartzen zait sabelean eta zulo batean jausten hasten naiz, amaierarik gabeko zulo beltzean.

Halere askotan hitz egin dut, adierazi naiz, ahal izan dudan moduan, ez beti erarik egokienean, eta horrek lasaitzearekin batera besteekiko gaizki egona sortu izan dit, ze askotan jendeak ez du ulertzen esaten ari zarena edo ez du kokatzen momentuan, ez du enpatizatzen zurekin ez dakielako zertara datorren hori bapatean, edo une horretan zure adierazpenak inkomodatu egiten ditu eta zurekiko halako erretxazo bat sortzen zaie.

Aurrekoan harremanik ez dudan pertsona batekin akordatu nintzen, berarekin hitz egiteko izugarrizko gogoa sentitu nuen eta nola banekien hori ez zela gertatuko mezu bat bidali nion hori adieraziz, besterik gabe, eta lasai geratu nintzen, oso lasai, gainera iruditzen zait danontzat polita dela norbait uneren batean gurekin oroitzen dela jakiteak, ze oroitzapen horiek normalez goxoak izaten dira, eta bizitzan apreziatzen gaituen jendea dagoela jakiteak, eta bereziki zuzenean adierazten digutenean autoestimua igotzen digu, pilak kargatzen dizkigu.

Ez dakit berak nola hartuko zuen, agian inkomodo sentitu zen, agian nire hitzetan ez zegoen irakurketa bat egin zuen, baina ez dakit, eta ez dut jakingo, ze batzuk dena adierazteko beharra daukagun modu berean beste batzuk badirudi ez dutela sentitzen, edo sentimenduak adieraztea debekatu egin zaiela jaiotzeko momentu beretik.

Mundua horrela doa, hitz goxoak irainekin ordeztu ditugu, laztanak hostiekin, baina neuk behintzat naizen modukoa izaten jarraitu nahi dut, jarraituko dut, ze batzuetan ez ulertua sentitzen banaiz ere, eta horrek izugarrizko mina ematen dit, badakit hori dela bidea!