Bizitzaren zertzeladak: Martin

Ajiak jota esnatu da. Sukaldera joan eta han dabil Irene bazkaria prestatzen. Begiratu egin dio, buruarekin ezetz bezala esanez, horrela ezin duela jarraitu, ezin dutela horrela jarraitu, gehiago ez.

Seme alabak etxetik joan zirenetik logela diferentetan egiten dute lo. Emakume ederra da Irene, ona eta pazientzia handikoa. Dena jasan izan du bere familia aurrera ateratzeagatik. Beti jakin du Martinek sekula ez diola desioz begiratuko, baina garai batean ahaleginak egiten zituen dena ondo joan zedin, astean behin gutxienez bere sexu saioa ere edukitzen zuten, pasio handirik ez bazegoen ere, maitasuna adierazteko eta eskerrak emateko modu bat zen. Orain hori ere agortu zaie.

Bizitza osoa erriprimituta eman ondoren orain jubilatu dela atera zaio bere benetako nia adierazteko beharra, bortizki, eta modu desegokian atera ere. 

Lehen, eguna lanean ematen zuenez, pentsatzeko asti gutxi zuen eta dena eramangarriago zitzaion. Orain egun guztia libre duela ezin bere barnea, bere desioak, bere beharrak kontrolatu.

Gauero, zaborra ateratzeko aitzakiaz, kalera irten eta kopatxo bat hartzera joaten da etxe ondoko tabernara. Han pare bat edo hiru gin tonic edan eta gero, gazteenetara hurbiltzen da, haiekin harremanetan jartzen saiatzen delarik, baina berea bezalako herri ttiki batean ezer lortzea zaila zaio. Bata laztantzen ahalegintzen da, besteari musu ematen, gazte horietako bat konkistatu nahiko luke, dirua ordaintzera ere prest egongo litzateke, dena euren gorputz gihartsuak laztandu edo gutxienez miretsi ahal izateko, baina denek barre egiten diote. Penaz begiratzen dute, maritxu atso halakoa, zer pentsatzen du ezer lortuko duenik ala? Eta berak itsu gin tonicak edaten jarraitzen du, noraezean, taberna batetik bestera, amen egingo dion baten bila, azkenean kalera bidaltzen duten arte, eta etxeratu aurretik saiatzen da berriro ere beste batean sartzen, atean zain, kamareroa konbentzitu nahiean utz diezaion azken kopatxoa hartzen.

Etorkizun beltza familia katoliko euskaldun batean hazi eta hezitako agure homosexual erreprimitu batentzat.

Bizitzaren zertzeladak: Miren

Lanetik atera eta etxera joan da zuzenean. Euria barra barra ari du, leiho aurrean paratu da, malenkoniatsu. Horrelako egunak gustoko dituen arren tristetu egiten dute. Ingurura begiratu du, gauza guztiak bere tokian daude, ordenatuta, txukun, baina isiltasuna da nagusi. Bakarrik dago. Denbora asko darama etxera heldu eta inoren musurik edo besarkadarik jaso gabe, inoren agurrik edo hitzik entzun gabe. Aspaldi ez diola inork afaria prestatu, poema bat irakurri, txiste bat kontatu, edo oinetan masajetxo bat eman.

Garai batean egoera hori ondo zeraman, baina urteak aurrera egin ahala, astunagoa gertatzen ari zaio, jasangaitzagoa.

Lagunek kexatzerik ez duela esaten diote, ez duela loturarik, bere denbora librea nahi bezala erabil eta oporretan nahi duena egin dezakela..., nahiko luketela beraiek egoera hori... 

bai zera! Egun guztia bakarrik, oporretara joateko bakarrik, hori nahi dutela? ziria beste bati sar diezaiotela! Horrelakoak bera kontsolatzeko esaten dizkiote, ez benetan sentitzen dituztelako. 

Lagunek batzuetan bakardadea (edo lasaitasuna) botatzen dute faltan, baina ez da gauza bera norberak bilatutako bakardadea edo derrigor datorkizuna; azken horri aurre egitea gogorra da, baina horrelakoak esaten dituenean inork ez dio jaramon handirik egiten. 

Bakardade hori apurtzeko ahaleginetan hasi da, badaki ez dela gauetik goizera gertatuko den zerbait, baina erabakia hartua dauka, egoera eta lagun berriak ezagutzeko aukera bakoitza erabiliko du, bere mundu ttipia zabaldu asmoz.

aldaketak

Tabernan sartu zara

dena iluna da

ez duzu ezagunik ikusten 

zurekin daudenak ere

arrotzak zaizkizu

disimulatzen saiatu zara

baina ez zara eroso sentitzen

hura jada ez da zure tokia

jada ez da zure jendea

ez behintzat lehen sentitzen zenuen moduan

Zalantzarik ez

aldatzeko garaia da

jendea, tokia, ...

agian dena aldatu behar duzu

zure espazio berria bilatu, topatu

jende desberdina zure bizitzan sartu

ez da traizio bat, bizitza da

elkarrekin egin duzue bide luze bat

eta orain bidegurutzean zaudete

batzuk argi dauzkate hurrengo urratsak

zuk ez, baina ez zara haien atzetik joango

atsedena hartzera geratu zara

aukera guztiak ondo aztertuz

eta pixkanaka bizitza berriari helduko diozu

Erabakia latza da

horretan bakarrik zaude eta

baina ekingo diozu zure patua eraikitzeari

zure tokia munduan bilatzeari

"ene" joxepa!

Dakizuenez fisika, materiaren aldaketa fisikoak edo fenomeno fisikoak aztertzen dituen zientzia da. Horietako aldaketa batzuk optikoak dira, argiarekin zerikusia dutenak. Islapena edota itzala fenomeno arruntak dira guretzat hauek ikusten ohituta baikaude, baina niri islapena bereziki (bestea sinpleagoa baita) fenomeno harrigarria iruditzen zait.

Gorputz bati argiak ematen dio (uhin elektromagnetiko multzo bat), honek luzera batzuetako uhinak surgatu eta beste batzuk errebotatzen ditu eta horri esker ikusten dugu dagokion forman eta kolorean. Objektuaren aurrean material islatzaile bat jarriz gero, fenomenoa errepikatzen da, hau da, material horretara objektuak errebotaturiko uhin multzoa heltzen da eta honek era berean uhin guztiak errebotatzen ditu, (irudiak kalitatea gal dezake materialaren arabera), eta horrela behin eta berriz gerta daiteke.

Niri islapenak izugarri gustatzen zaizkit, argazkietan sarri bilatzen ditut horrelakoak. Argazki honetan n joxepa ikus ditzakezue hiru ispiluei esker, edo nahiago baduzue hiru joxepa ber n. Bat ere ez ez da erreala, denak irudiak dira, argazkia bera bezala.

Diktadurak nonahi

Telebistari eta medioei kaso eginez gero, batek pentsatuko luke munduan hiru herrialdeetan soilik daudela erregimen "diktatorialak". Lehena nola ez Kuba, baita Txina eta Ipar Korea ere. Venezuela ezin horrela etiketatu hauteskundeak egiten dituztelako, baina Hugo Chavezen irudia ederki dakigu zein den medio "demokratiko" guztietan.

Nik onartzen dut, geografia politiko kontu horietan ez nagoela oso jantzita (bat ere ez ez esateagatik), baina medioetan ikusi eta irakurri dudanagatik pentsa nezakeen munduko beste herrialde guztietan "demokrazia" zela nagusi. 

Hara nondik eta gure ekialdera gertatzen ari diren errebuelta guztiak medio, orain enteratu naizen Tunezen, Egipton, eta beste hainbat herrialdeetan ere diktaduretan bizi direla.

Danok entzun izan dugu homosexualek Kuban arazoak omen dituztela gobernuarekin, (hor dugu Reinaldo Arenasen kasua esaterako, Julian Schnabelek filme batean erretratatu zuena), baina ba al genekien Egipton homosexualitatea heriotzarekin kastigatua zegoenik, bide hori erabili ez badute ere?

Herrialde horiek direna izango dira, baina mendebaldeko estatuei ez zitzaien interesatzen horien aurka joatea eta gu itsu itsuan denok Tunezera oporretan hegaldiak merkeak direlako besteak beste, jakin gabe hango herritarrek zein pribazio eta zein bizi baldintzak dituzten eta zein askatasun edo askatasun eza bizi zuten. Hori bai Venezuela edo Kubara joanez gero, dena luparekin begiratuz konstatatzeko hango gobernuek benetan herritarrak askatasunik gabe dituztela...

Zein nazka ematen duten gobernuek, euren mezulariek, eta mundua manipulatzen duten guztiek.

Mundura iraultza dator, argi dago. Horrela ezin jarraitu. Gaiztoen eta onen kontu hori amaitu da (niretzat sekula existitu ez bada ere, edo "gaiztoen" alde agertu naizelako beti edo ia beti); ireki ditzagun begiak, zabaldu burua, eta aldarrika dezagun justizia, herritar guztientzat, mundu zabalean, ea danon artean bizitza duinago bat izatea lortzen dugun aldamenekoa errespetatuz.

Witness for the Prosecution

Hainbeste telezaborraren artean kateren batean azken boladan film interesgarriak botatzen hasi dira.

Atzo larunbata, etxean goiz eta zein nire sorpresa la sexta 3-en honako hau: "Witness for the prosecution" 1957an Billy Wilderrek zuzendutako zine beltzeko film zoragarria. Tirone Power, Marlene Dietrich, sekundario mundial batzuk (etxeko laguntzailea eta erizaina besteen artean) eta Charles Laughton handia abokatu lanetan.

Azkenaldian gutxitan izan dut telebista ikusiz hainbeste disfrutatzeko aukera, ea hau ohitura bilakatzen den eta beste kate batzuk ere eredu bera jarraitzen duten.

Ahal baduzue bideotekan hartu, (edo deskargatu...) benetan merezi du eta.

GORROTOA

Ikasle batek gorroto dudala adierazi du herriko aldizkarian.

Horrek hausnarketa ugari sortarazi dit.

Herriko aldizkariak, euskara bultzatzeko asmoz herri guztietan sortutako ekimenak, euskara hutsean izanagatik ere, esateko eta eztabaida askotarako ematen duten horiek, nire uste apalean, erabiltzen duten gaitegi, tonu eta abarrengatik... baina ez da nire asmoa horretaz aritzea oraingoan, tesi baterako emango lidakelako, agian.

Gorrotoa. Hitz potoloa. Horrek sortu dit harra, barruan, zer da ba gorrotoa?

Ikasle batek gorroto dudala sentitzen du eta hala adierazi du publikoki, nire izen eta guzti, baina nik inor gorroto al dut? Edo inoiz gorrotatu al dut inor?

Niretzat gorrotoa maitasunaren pareko sentimendua da. Pertsona asko apreziatzen ditut, baina maitatu? Eta gorrotatu?

Nazka ematen didan jendeak indiferentzia besterik ez dit sortzen.

Norbait gorrotatzeko zerbait oso gogorra egin behar izan dit. Egia esan halako sentipenak oso pertsona gutxirekin izan ditut, eta beti, edo ia beti, maitasunaren aurkako erantzuna moduan, erreakzioz, momentu zehatzetan, maitasunak bihotza apurtu dizun horietan, baina beti akzioa bueltan etortzen delarik.

Ez, nik ez dut sekula ikaslerik gorrotatu, badaukat beste zereginik nire barrua hortan murgiltzea baino.

Ikasleak hezitzea da nire lana, gauza batzuk erakustea, irakastea. Batzuekin primeran konektatzen duzu, beste batzuekin tira, batzuekin ez duzu feelingik, punto.

Benetako gorrotoa, inoiz sentitu badut, noizpait bai, beste eremuetarako erreserbatua daukat, nire eguneroko lanaz oso urrun.

Oso gogorra zait nire izena eta gorrotoa hitzak esaldi berean irakurtzea, herriko aldizkarian. A zer irudi izan behar duten nitaz, herrian, gorrotatzaile borde hori.

Seguruen ez ditut ikasleak maite, batzuekin oso ondo konektatzen dut, baina beti ere beraiek hor eta ni hemen; batzuk urteetara lagun bilakatzen dira, gutxi batzuk, beste batzuk nire listetatik pasatako izen ezagunak besterik ez dira, baina gorrotoa arazo potologoei erreserbatutako bizipena da. Eta zenbat eta gutxiagotan sentitu orduan eta hobe.

También la lluvia

Iciar Bollainen azken filma. Gaia, Colonek Hegoamerikan egindako genozidioaren inguruko filmaren grabazioa. Bolivian grabatuko dute Sebastianek (Gael García Bernal) zuzendutako eta Costak (Luis Tosar) ekoiztutako filma, Cochabamban eta garai hartan gertatzen da Uraren gatazka (2000).

Presupuesto eskasarekin ari dira eta estrak bertako indigenak izango dira, 2 dolarren truke lan egingo dutenak (berriz ere esplotazioa?).

Elementu ugari eta guztiaren erdian erabaki pertsonalak, filmea aurrera eraman ala han sortu gatazkarekin bat egin eta egindako lagunei lagundu...

Carlos Tenari irakurrita (Rebelión), filme honek 1995ean Jorge Sanjines boliviarrak zuzendutako "Para recibir el canto de los pájaros" filmearekin puntu komun asko omen ditu. Nik ez dakit, baina niri filmea oso interesgarria iruditu zait, dialogo batzuk benetan oso aberatsak dira, gaiak berak mamia badu ere.

Daniel-ek (Carlos Aduviri) bizitzaren lezio itzela ematen digu, (¿Qué vais a hacer ahora? -Lo que mejor sabemos hacer, sobrevivir). Eta ez galdu nik behintzat aspaldi filme batean ikusi gabe nuen Karra Elejalderen rola. Bere agerpena motza bada ere mundial dago. Goya sarietara nominatua dago, ez dakit zeintzuk diren bere lehiakideak baina berak saria benetan merezi du.

Erantzun gabeko galderak

Akordatzen al zara nirekin inoiz?

Uneren batean sentitu al duzu nirekiko erakarpen sexuala baino zerbait gehiago?

Inoiz sentitu al duzu urduritasunik ni ikustean?
Inoiz irten al zara kalera ni ikusteko gogoarekin?
Inoiz irten al zara kalera ni ikusteko helburuarekin?

Inoiz lotsatu al zara ni ikustean?

Nire presentziak gaizki sentiarazi al dizu inoiz?
Inoiz bilatu al nauzu?
Inoiz ebitatu al nauzu?

Zergatik ez duzu inoiz nire mezurik erantzun?
Nire mezuak jasotzea ilusiorik egin al dizu inoiz?
Nire zenbakia zure agendatik borratu al duzu?

Zurekiko izan dudan jarrera desegokia iruditu al zaizu inoiz?

Zergatik tratatu izan nauzu ezezagun bati bezala?

Nazkarik sentitu al duzu inoiz nirekin egon eta gero?

Inoiz sentitu al duzu nirekin egoteko gogoa baina ez duzu kemenik izan adierazteko?

Aukerarik bazenu nirekin egongo al zinake berriro?

Merezi duen neska naizela pentsatu al duzu inoiz?

Nire laguna izatea nahiko zenukela pentsatu al duzu inoiz?

Inoiz damutu al zara nirekin egon izanaz?

Inoiz damutu al zara nirekin egon ez izanaz?

Zenbat galdera egin gabe, 

erantzun gabeko zenbat galdera...

Neure erantzunak:

askotan

beti

gehienetan
askotan
askotan

askotan

batzuetan
batzuetan
batzuetan

_
_
bai, garai hartan jaso nuen zure deia

askotan

zutaz ahazteko ahaleginetan

inoiz ez

askotan

zalantzarik gabe

beti

beti

inoiz ez

aukera galdu dudan bakoitzean

Gaztetako kontuak

Hamazazpi urte geneuzkan, burua ilusioz, ideiez eta ametsez beterik. Gauza material gutxi, baina espiritua aberatsa. Gure inguruko mundua txikia bazen ere, mundu zabala ezagutzeko irrikitan geunden.

Gure jazkera arrunta zen, neskendako gaurkoarekin alderatuz, maskulino xamarra. Hilea motza generaman, krestarik ez baina punkien looketik gertu. Galtza estuak eta jaka zabalak jazten genituen, martensak ez geneuzkan, horiek hasieran Londresetik ekartzen zituzten, baina antzeko zapatak edo botak. Eskoterik ez, imajinaziorako tarte handia utziz (edo txikiegia agian).

Musika gustoko genuen baina gehienek ez genuen tokatarik. Gure etxean izebak Alemaniatik ekarritako Grundig kasette bat zegoen eta musika on gutxi. Mikel eta Ireneri olentzerotan tokata bat ekarri zieten eta haiek erositako diskak kasetetan grabatu eta horiek entzuten genituen, behin eta berriro.

"Euskal rock erradikalaren" garaiak ziren, punk mugimendua urte batzuk lehenagokoa bazen ere, gurera horrelakoak atzerapenarekin heltzen zirenez, punk espiritua nahiko barneratua geneukan, neuk bai behintzat. Orduan ezagutu genituen The Clash, Specials, Stiff Little Fingers, Sex Pistols, Angelic Upstarts, baina baita beste estilotako musikariak ere.

Neu bereziki Clash zalea nintzen. Gazteak ginen eta gure inguruan ez genuen horrelako girorik; gure herrian tribu mota horiek apenas esistitzen baziren. Giro politikoak eta bereziki aurreko urteetan emandako jakoaren hedapenak gure gazteria erabat markatu zuen. Ametsak beste toki batzuetan zeuden batzuentzat eta besteek aldiz nahikoa lan zuten murgilduta zeuden inpernutik ateratzeko.

Garai gogorrak izan ziren, oso gogorrak. Errepresioa kaleetan eguneroko kontua zen; jazarpen poliziala; hilketak han eta hemen; musikarako toki gutxi horrelako egoeretan.

Gure mundua zabaldu nahiean edo Donostiara joaten ginen asteburuetan. Han egiten genuen ibilbidea beti berdina zen: Itxaso, Izkina, Aker Beltz. Han biltzen ziren guk gustoko genuen estiloko mutilak. Gehienak gu baino zaharragoak ziren, beraz haiek mirestearekin nahikoa geneukan, ligatu gutxi egiten genuen (gauza batzuk ez dira sekula aldatzen), hori bai gure musika entzuten genuen. Lehen aipatutakoez gain, baita garai hartan sortutako punkaren ondorengo taldeak The Cure, Immaculate Fools edota Psychedelic furs.

Ez nuen kontzertu askotara joateko paradarik izan (diru gutxi, informazio gutxi, eta ezagutza eskasa) baina garai hura, musika hura, itxura hura, barru barruraino iritsi zitzaidan, eta urte asko pasa badira ere barnean dudan zerbait da, askotan nire itxurak besterik adieraz badezake ere.

Clashen "London Calling" bereziki maite izan dut beti eta kaseteko aleaz gain, gaur diska zoragarri horren bi kopia dauzkat. Ez nuen inoiz talde hura zuzenean ikusteko aukerarik izan (ez dakit gertu ibili ziren ere, internet ez zen existitzen), doinuekin konformatu nintzen.

Baina lehengoan bizitzak opari zoragarria eman zidan, Chuck Prophet izeneko musikari estatubatuarrak, taldearekiko eta Joe Strummer-ekiko sentitzen duen miresmena dela medio, bira bat egiten ari da The Spanish Bombs taldearen laguntzaz London Callinga hasieratik amaierara joaz. Eta kontzertura joan nintzen hogeitabost urte beranduago, garai batean zuzenean entzun ezin izan nuen nire diska kuttunaz gozatzera.

Seguru ez zela berdina izango, baina neuk behintzat izugarri disfrutatu nuen. Han ikusi nituen urteetan ikusi gabeko Itxasoko tribuko mutil (gizon) batzuk, une gozoa izan zen, nerabezaroaren oroitzapenak,... itzela.